शुक्रबार, ४ साउन, २०७५
OnlineKhabar.com
Suzuki

फिल्म समीक्षा: मौलिक विषयमा कमजोर प्रस्तुति ‘डमरुको डन्डिबियो’

Suzuki
शिव मुखिया

निर्देशक– छेतन गुरुङ
जनरा- स्पोर्टस ड्रामा
कलाकार– खगेन्द्र लामिछाने, अनुप बराल, मेनुका प्रधान, बुद्धि तामाङ आदि ।
अवधि– २ घण्टा १८ मिनेट

नेपालको राष्ट्रिय खेल कुन हो ? कुनै बेला विद्यालयस्तरको हाजिर-जवाफ प्रतियोगिताहरूमा सोधिने यो प्रश्नको तात्तातो जवाफ हुन्थ्यो, ‘डन्डिबियो ।’

डन्डिबियो किन राष्ट्रिय खेल हो, कसरी राष्ट्रिय खेल भयो, कहाँ खेलियो ? यस्ता प्रश्नहरू कहिल्यै सोधिएनन् । र, त्यसको जवाफ पनि खोजिएनन् । यस्तैमा युवा तथा खेलकुद मन्त्रालयले राष्ट्रिय खेलको रूपमा डन्डिवियो होइन, भलिबललाई मान्यता दियो ।

यतिबेलासम्म नेपालमा डन्डिबियोको संस्थागत सुरुवात भइसकेको थियो ।

राखेप अन्तर्गत नै संघ गठन गरेर डन्डिबियोलाई व्युँताउनका लागि केही युवा जुधिरहेका थिए । उनीहरूले राखेप परिसरमै डन्डिबियो खेल्ने कोर्ट समेत तयार गरेका थिए । डन्डिबियोलाई पुरातन ढर्राबाट खेल्दा त्यसले दर्शकलाई रोमाञ्च पस्कन सक्दैन भनेरै यस खेलका नियम र रणनीतिहरू परिस्कृत गरियो । केही प्रतियोगिता पनि भए । तर, डन्डिबियोको क्रेज स्थिर रह्यो ।

अहिले पनि यस्ता पुस्ता बाँकी छन्, जो किशोरवयमा डन्डिबियो खेल्दै हुर्किए । उनीहरूको मानसपटलबाट विस्मृत हुँदै गएको त्यही खेल अहिले पुनः ब्युँताइएको छ, सिनेमामार्फत । खगेन्द्र लामिछाने र छेतन गुरुङले यो जोखिम उठाएका हुन् ।

किन पनि यो जोखिम हो भने, यस्ता विषयवस्तुमाथि सिनेमा निर्माण गर्नुअघि गहन खोजको आवश्यकता हुन्छ । विषयको लम्बाइ, चौडाइ मात्रले पुग्दैन, गहिराइ पनि चाहिन्छ । गहिराइले मात्र पनि पुग्दैन, त्यसमा इमोसन, इगो, रोमाञ्चजस्ता सूक्ष्म तत्वहरूलाई सघन रूपमा घुसाइनुपर्छ । तब मात्र त्यस्ता फिल्मले मास दर्शकको मनमा उथलपुथल पैदा गर्न सक्छ ।

यस हिसाबले खगेन्द्र लामिछाने र छेतन गुरुङले उठाएको जोखिम चानचुने होइन । अर्को कुरा, यस्ता विषयवस्तुलाई कसरी कमर्सियल भ्यालुमा लाने भन्ने प्रश्न पनि उत्तिकै महत्वपूर्ण हुन्छ । जब कि अहिले कमेडी जनराको हल्काफुल्का सिनेमामा दर्शक रमाइरहेका छन् । उनीहरूलाई फरक स्वादमा लोभ्याउनु कम्ता चुनौतीको काम होइन ।

यसर्थ ‘डमरुको डन्डिबियो’ आफैंमा जोखिमको खेल हो ।

यो जोखिमसँग खेल्न हिम्मत गरेका छन्, लेखक तथा अभिनेता खगेन्द्र लामिछाने, निर्देशक छेतन गुरुङले । तर, कोर्टमा प्रवेश गर्नुअघि उनीहरूले जति तयारी गर्नुपथ्र्यो, त्यो गरे त ?

यो बहु-प्रतिक्षित फिल्म थियो । ‘हल्का मनोरञ्जन’को कन्टेन्ट भुत्ते हुँदै गएको अवस्थामा ‘डमरुको डन्डिबियो’ले एकदमै फ्रेस र गहन विषय उठान गरिरहेका थियो । कथा नेपाली फ्लेबरको थियो । अर्को कुरा, यसमा खगेन्द्र लामिछाने, अनुप बरालजस्ता एक से एक कलाकर्मीले आफ्नो पसिना मिसाइरहेका थिए ।

कस्तो छ कथा ?

फिल्ममा एकसरो कथा छ, डन्डिबियो खेलकै ।

लक्का जवान डम्बर (खगेन्द्र लामिछाने) गाउँ फर्किएका छन् । गाउँमा उनकी प्रेमिका माला (मेनुका प्रधान) छिन् । उनीहरूबीच खुल्लमखुल्ला प्यार चल्छ ।

तर, डम्बरलाई प्रेमिकाको तिर्सनाले गाउँसम्म तानेको होइन । बरु गाउँमा उनलाई बुबा पुस्ताले खेलेर अहिलेका पुस्ताले बिर्सिएको खेल ‘डन्डिबियो’ ब्युँताउनु छ । यसका लागि उनले शहरको सुख त्यागेका छन् । स्नातकोत्तरपछि उपलब्ध हुने रोजगारका अवसहरू त्यागेका छन् ।

डमरु अर्थात् डम्मर चाहन्छन्, डन्डिबियोलाई संस्थागत गर्न, आफ्नो माटोमा उब्जेको खेललाई अन्तर्राष्ट्रिय स्तरसम्म फैलाउन । तर, उनले सोचेजस्तो सबै कुरा ठिकठाक हुनेवाला छैन । किनभने, उनकै पिता (अनुप बराल), जसमा डन्डिबियो फोबिया छ । यो फोबिया किन पैदा भएको छ भने, डन्डिबियोलाई राष्ट्रिय खेल बनाउने चक्करमा उनले आफ्नो जवानी डुबाएका छन् । जब कि त्यसमा उनले हार व्यहोरेका छन् ।

स्थानीय विद्यालयका हेडमास्टर समेत रहेका बुबा आफ्ना छोरा डमरुलाई लोकसेवा दिएर सरकारी अफिसर बनाउने ध्याउन्नमा छन् । डमरुको ध्याउन्न छ, डन्डिबियोलाई जगाउने । बाबु-छोराको वैचारिक द्वन्द्वसँगै अघि बढेको फिल्मले कसरी डन्डिबियोको पक्षमा वकालत गर्छ त ? यही जिज्ञासाले तान्दै २ घण्टा १८ मिनेट बित्छ ।

किन हेर्ने फिल्म ?

डन्डिबियो खेलेर हुर्किएका पुस्ता यो फिल्म हेरेर पुराना स्मृतिमा रमाउन सक्छन् । नयाँ पुस्ताले हराइसकेको खेलबारे ताजा जानकारी हासिल गर्छन् । फिल्मले परिमार्जित रूपमै भए पनि डन्डिबियो के हो, कसरी खेलिन्छ, किन खेलिन्छ भन्ने सिलसिलाबद्ध जवाफ दिन्छ ।

करिब एकै शैलीको फिल्म हेर्दा-हेर्दै थाकेको आँखालाई यो फिल्मले केही सेकताप गर्न सक्छ । फिल्मको विषयवस्तु, शैलीमा नयाँपन मिल्छ ।

हिमालको पृष्ठभूमिमा उभिएको सुन्दर गाउँ, रहरलाग्दो भेडीखर्क, शरद ऋतुको मोहक मौसम, घतलाग्दा गाउँलेहरूलाई आकर्षक ढंगले फ्रेमभित्र समेटिएका छन् । फिल्मको पूवार्द्धका दृश्यहरूमा हरि हुमागाईंले लोभलाग्दो काम गरेका छन् । कालिप्रसाद बास्कोटाको संगीतमा आफ्नै मीठास छ ।

मेनुका प्रधान, बुद्धि तामाङ, आशन्त शर्माजस्ता माझिएका कलाकारहरूको स्वाभाविक अभिनय एवं संवाद-शैली लोभलाग्दो छ । नेपाली परिवेशमै उब्जिएको र वर्तमान अवस्थामा हराइसकेको खेलका लागि यो फिल्म एउटा दस्तावेज बन्न सक्छ ।

के छ कमजोर पक्ष ?

यो फिल्मको सन्दर्भमा पुरानै भाषा दोहोर्‍याउनुपर्ने हुन्छ, गम्भीर बिषयमा पनि झुर फिल्म बन्न सक्छ । फिल्मलाई ‘झुर’ नै त नभनौं । तर, अब्बल भन्न सकिने स्थिति छैन ।

फिल्मले उठान गरेको विषय आफैमा ताजा र गहन छ । मौलिक पनि । तालमेल मिलेको भए, यो फिल्मले हराइसकेको खेललाई पुनः ब्युँताउन सक्थ्यो । एउटा नयाँ मुद्दाले सशक्त रूपमा प्रवेश पाउँथ्यो । तर, त्यसो भएन । डन्डिबियोलाई सतही रूपमा बुझेर ‘चक दे इन्डिया’ वा ‘भाग मिल्खा भाग’ जस्तो फिल्म बनाउने अभ्यास आफैंमा पूर्ण छैन ।

खगेन्द्र लामिछानेले डन्डिबियो खेलबाट नयाँ मुद्दा उठान गर्ने तथा दर्शकलाई मनोरञ्जन पनि दिलाउने चक्करमा फितलो घटनाक्रम जोडिएको छ । डन्डिबियो खेलप्रति डमरुको बुबालाई उक्साउन, साथीभाइलाई कन्भेन्स गर्न, जनमानसमा क्रेज पैदा गर्न एकपछि अर्को प्रसंगको सिलसिला यसरी मिलाइएको छ, जुन स्वाभाविक लाग्दैन ।

शहरमा पढेका केटो गाउँ फर्केर डन्डिबियो खेल स्थापित गर्न लागि पर्छन् । साथीभाइलाई कन्भिन्स गर्छन् । खेलको नियम सिकाउँछन् । आखिरमा आफ्नै बुबासँग उनको भिडन्त हुन्छ । अब, यही ठाउँमा पुगेपछि फिल्म बत्तिन्छ ।

स्थानीय स्तरको प्रतियोगितामा बुबासँग भिडेको छोराको हार हुन्छ । त्यही हारको पीडाले उनलाई कतिसम्म सताउँछ भने, उनी गाउँ छाडेर शहर लाग्छन् । दिलोज्यान दिएर लागेको खेललाई चटक्कै त्याग्छन् । प्रेमिकालाई छाड्छन् । उनको रहर, उद्देश्य सबै बदलिन्छन् । कति नाटकीय ?

कुनै अपरिचित खेललाई संस्थागत गर्न लागिपरेको एउटा जोसिलो तन्नेरी सामान्य प्रतियोगितामा आफ्नो पिताबाटै पराजित भएपछि त्यसरी बद्लिन सक्छन् ? जब कि उनी खेलाडी बन्न होइन, खेललाई स्थापित गर्ने मनोभाव पुगेर गाउँ पुगेका हुन्छन् । खेलमा जित हुन्छ वा हार । हरेक खेलाडीसँग हारलाई पचाउने सामथ्र्य हुन्छ । तर, सिंगो खेललाई नै ब्युँताउने, जगाउने, फैलाउने उद्देश्य लिएका युवा सामान्य हारबाट कति विचलित हुन्छन् भने, त्यसैले कथामा बाँकी उथलपुथल पैदा गर्छ ।

खगेन्द्र लामिछाने आफैंमा माझिएका कलाकार हुन्, लेखक हुन्, नाटककार हुन् । अर्का पात्र अनुप बराल पनि नेपाली रंगमञ्चका उम्दा अनुहार हुन् । मेनुका, आशन्त, बुद्धिजस्ता रंगकर्मबाट उठेका कलाकर्मी फिल्ममा छन् । तर, यत्तिका कलाकर्मी सम्मिलित फिल्मका कतिपय घटना अस्वाभाविक एवं नाटकीय लाग्छन् । कतिपय घटना अनावश्यक लाग्छन् ।

खेलमा जोश हुन्छ, रोमाञ्चकता हुन्छ, इमोशन हुन्छ, इगो हुन्छ । यी कुराहरूले दर्शकको मनमा स्पर्श गर्न सक्नुपर्छ । ‘डमरुको डन्डिबियो’ले दर्शकमा न जोश पैदा गर्छ, न त इमोशन । कतिसम्म भने, खेलमा जित र हारले ल्याउने उथलपुथल समेत दर्शकसम्म आइपुग्दैन ।

डन्डिबियो खेल्ने खेलाडीहरूमा जति भावावेग उत्पन्न गरिएको छ, सोहीअनुसार दर्शकमा गर्न सकिएको छैन । दर्शकहरू उफ्रिएका, हौसिएका, खुसी भएका, विस्मात मानेका दृश्य, सबै नाटकीय लाग्छन् ।

शहरका बौद्धिकबर्ग डमरुको डन्डिबियोबाट रमाउन सक्लान् । तर, मास दर्शकलाई बाँधेर राख्न गाह्रो हुन्छ ।

२०७५ वैशाख २१ गते १०:२४ मा प्रकाशित (२०७५ वैशाख २३ गते १३:४२मा अद्यावधिक गरिएको)
Grace
Grace

सम्बन्धित शीर्षकहरु

अनलाइनखबर सिधै एपबाट खोल्नुहोस् । एन्ड्रोइडका लागि यहाँ र आइफोनका लागि यहाँ क्लिक गर्नुहोस् । तपाईं हामीसंग फेसबुक, ट्वीटरयुट्युव मार्फत् पनि जोडिन सक्नुहुन्छ ।

मुख्य खबरहरु

२ प्रतिकृयाहरू प्राप्त
  • AMIRA SHRESTHA लेख्नुहुन्छ    |   २०७५ वैशाख २२ गते ८:५२

    Film samchha i dont agree with your thought of this movie coz i already watch yesterday. the movie was far far better than others nepali movies so every one should watch this movie im sure you wont disappoint. an quality movie with very different story.

    9
    2
    Share

  • प्रस्ताव लेख्नुहुन्छ    |   २०७५ वैशाख २२ गते १२:५६

    यति पढेपछि film निकै राम्रो छ भन्ने लाग्यो । राम्रो सिनमा रमाउने नटिप्ने र नराम्रो सिन मात्र टिप्ने यी आलोचना आलोचना मात्र गर्न जान्दछन डाम्ना

    9
    2
    Share

यसमा तपाइको मत




फेसबुकबाट तपाईको प्रतिक्रिया

Also you may like this