1. ताजा अपडेट
Comments Add Comment
bhawani shankar neupane
२०७५ असार २६ गते ६:५०
छाउगाेठ भत्काउने भन्दा पनि प्रभावकारी काम ज जसले महिलालाई छाउगाेठमा राख्छन उसको परिवारलाई २५ हजार जरिवाना र ३ वर्षको जेल सजाय गराउने,छाउगाेठ बनाउन लाउने लाई १५ हजार जरिवाना र २ वर्ष जेल हाल्ने ,सिडियाे ,प्रहरी प्रमुख र जनप्रतिनिधि मिलेर अनुगमन गर्ने जस्ता काम गर्ने र जनप्रतिनिधि मार्फत चेतना फैलाउने गरे छाउगाेठ अन्त्य नहुने कुरै छैन।
Ram Hari Ojha
२०७५ असार २४ गते १८:४४
राधा पाेखरेल ज्यू, मैले तपाइकाे वाैद्धिकतामाथी प्रश्न उठाउन खाेजेकाे हाेइन न त म त्याे क्षामता राख्छु तर याे अालेखले समस्याकाे समाधान भन्दा पनि पुरूष र सरकारप्रतिकाे अाक्राेस प्रष्फुटन भएकाे अनुभुित भयाे । निश्चित रूपमा हिजाे पुरूषहरूले याे कुसंस्कार बसाए त्यसमा मेराे सहमति छ तर अहिले निरन्तरता दिने पुरूष मात्रै हुन भन्ने तपाइकाे अासयमा सहमत हुन सक्ने अवस्था छैन । हुन त काठमाण्डाैंमा बसेका कारण धेरै कुरा थाह नभएर पनि हाेला तर कम्तीमा ति महिलाहरूकाे बिषयमा पनि केही कुरा बाेल्नुहाेस् जाे दिउसाे छाउपडी प्रथाकाे घाेक्राे फुलाएर बिराेध गर्छन अनि राती अाफै, अाफ्नै घरका अन्य महिला सदस्यलाइ छाउ बार्न वाध्य बनाउछन, याे कुरा दावीका साथ भन्न सकिन्छ । अर्काे कुरा तपाइ छाउपडी गाेठ भत्काउने कुरामा जाेड दिदै हुनुहुन्छ, तर गाेठले केही बिगारेकाे छैन, छाउपडी मानसिकताले बिगारेकाे हाे । छाउपडी मानसिकता भत्काउन सकियाे र त्यसमा तपाइहरू जस्ता अगुवा महिलाहरूले शसक्त अभियान चलाउन सक्नु भयाे भने छाउगाेठहरू अाफै भत्किने छन वा कुनै अन्य प्रयाेजनमा काम लाग्नेछन् । जव तपाइले छाउ गाेठहरूकाे प्रकार थाह पाउनु हुने छ तव "छाउगोठ खोजीखोजी नष्ट गर्ने (सर्च एण्ड डिस्ट्रोय) अभियान शुरू गर्नुपर्छ" भन्ने मागमा एक पटक अाफै पुनर्विचार गर्नु हुनेछ ।
deben kishor anjan
२०७५ असार २४ गते १५:२८
छाउ गोठ भत्काउने हैन छाउ गोठमा लगेर राख्ने बिरुद्धको कानुन बनाउनु पर्यो यदि केही भएर ज्यान तल माथी भयो भने ज्यान मुद्धाको कानुन लगाएर २० वर्ष जेल चलान गर्नु पर्छ अनि सचेतना आउलाकी नत्र करायो करायो कुन्नी के हरायो भने झै मात्र हुने छ

सरकार ! छाउगोठ खोजीखोजी भत्काऊ

छाउगोठमा सर्पले डसेर एउटी युवतीको मृत्यु भएको महिना दिन नबित्दै अर्की युवती छाउगोठमै बलात्कृत भएकी छन् । छाउपडी प्रथाको समाचार नेपाली सरहदभन्दा सात समुन्द्रपारि अमेरिकासम्म फैलिन पुगेको छ ।

संसारमा सबैभन्दा बढी पाठक भएको अमेरिकाबाट प्रकाशित अंग्रेजी दैनिक पत्रिका द न्यू योर्क टाइम्सले आफ्नो जुलाई २२, २०१८ को अंकको पहिलो पृष्ठमा छाउपडी प्रथाको समाचार नै लेख्यो । साँच्चै, यो समाचारले संसारभर बेइज्जत भयो, हामी नेपालीको ।

सरकार समृद्धिको चर्को कुरा गरिरहेको छ । प्रधानमन्त्रीज्यू त बातैपिच्छे रेल र पानीजहाजको भन्दा अरू कुरै गर्नुहुन्न । उहाँको सपना-विपना नै पानीजहाज र रेल हो । पानीजहाज र रेल नेपालमा कुद्न थालेपछि मानौं नेपाल स्वर्ग बन्छ । कुनै नेपालीहरू दुःखी, गरिब, असहाय, निमुखा रहँदैनन् । औषधोपचारको अभावमा कोही नेपालीको अकालमा ज्यान जाँदैन । रोजगारी खोज्दै अरबको ५५ डिग्रीको तापक्रममा कुनै नेपाली युवा पसीना चुहाउन जानुपर्दैन ।

मानौं, पानीजहाज र रेल नेपालमा कुद्न थालेपछि छाउगोठमा कुनै पनि किशोरी र युवतीहरू सर्पले डसेर अकालमा मर्नुपर्दैन । कुनै भुस्तिघ्रे नरपशुहरूबाट छाउगोठमा किशोरीहरू बलात्कृत हुनुपर्दैन । तल्लो जात भएकै कारण कथित उपल्लो जातबाट धारा, पधेंरो छोएकै आधारमा अपमान र यातना भोग्न पर्दैन । सामाजिक, सांस्कृतिक, धार्मिक, आर्थिक कुनै पनि भेदभाव, उँचनीच केही ब्यहोर्न पर्दैन । किनकि, हाम्रो देशमा पानीजहाज र रेल दौडिरहेको हुनेछ ।

प्रधानमन्त्रीज्यू ! कुरा समृद्धिको होइन, संस्कृतिको हो । समुन्नत संस्कृतिविना समृद्ध समाज निर्माण सम्भव छैन । मानिलिउँ, तपाईँले भन्ने गर्नुभएको पानीजहाज र रेल भोलिदेखि नै नेपालमा कुद्न थाल्यो रे ! आखिर, वर्गीय रूपमा पीँधमा रहेका नेपाली जनताले के पाउँछन् ? जातीय, क्षेत्रीय र लैंगिक रूपमा भेदभावमा पारिएका जनताले के पाउँछन् ? त्यो विकास र समृद्धिबाट फाइदा उठाउनेहरू त उही हुन्छन्, जो हिजो थिए र आज छन् ।

विश्व एक्काइसौं शताब्दीमा छ । ज्ञान, विज्ञान र प्रविधिको विकासले मानव सभ्यतामा अभूतपूर्व क्रान्ति भएको छ । पृथ्वी साँघुरो भएको अनुभूत गर्दैछ मान्छे । सायदनिकट भविश्यमा मान्छे अरू ग्रहमा बसाइँ सर्न सफल हुन्छन् होला । तर, विडम्वना ! हाम्रो देशका हामी नागरिक चरम अन्धविश्वासको अन्धकार युगमा बाँचिरहेका छौं । चरम अन्धविश्वासको अन्धकार युगबाट नागरिकलाई विज्ञानको उज्यालो युगमा ल्याउने जिम्मा सरकारको हो ।

प्रत्येक दिन अन्धविश्वासका कारण कुनै न कुनै सानाठूला घटनाहरू समाजमा घटेकै हुन्छन् । कुनै घटनाले समाजमा बिग्रह पैदा गर्छ त कुनैले विभेद । कुनै घटनाले मान्छेको ज्यानै जान्छ त कुनै घटनाले धन सम्पत्तिको नोक्सानी गर्छ । देश र समाजलाई अघि बढाउन तगारो बनिरहेका यस्ता अन्धविश्वासी संस्कृतिलाई अन्त्य नगरेसम्म समृद्धि कसरी आउला ?

युगौंदेखि शासकहरूले आफ्नो स्वार्थपूर्तिका लागि समाजमा रोपिदिएको अन्धविश्वासको संस्कृति जादुको छडी चलाएझैं छु मन्तर गरेर हटाउन सम्भव छैन । नागरिकको सोच र संस्कार परिवर्तनका लागि सरकार योजनावद्ध सशक्त कार्यक्रमहरू लिएर जनतामाझ जान जरूरी छ । साथै, आवश्यक नियम कानुन निर्माण गर्दै प्रभावकारी कार्यान्वयन गर्न पनि जरूरी छ । तर, सरकारसँग यस्तो कुनै प्रष्ट नीति, कार्यक्रम देखिँदैन ।

महिला रजस्वला हुन छाडेभने प्रकृति चल्ला ? रजस्वला भएकी महिलालाई घृणा गरेर अलग्गै छाउगोठ पठाउने ए (ना)मर्द पुरूष, हिम्मत भए एक्लै श्रृष्टि चलाएर देखाऊ । एक्लै बाँचेर देखाऊ । ए समाज ! ए सरकार !! तिमीहरू पनि श्रृष्टि चलाएर देखाऊ ।

छाउपडी प्रथा मानव समाजको एउटा कलंक हो । महिलामाथि हुने क्रुर अमानवीय हिंसा हो । जुनबेला शरीरमा सबभन्दा बढी पोषकतत्वको आवश्यक पर्छ, त्यहीबेला भोकभोकै राख्ने, जुनबेला शरीरलाई सबैभन्दा बढी सरसफाईको आवश्यक पर्छ, त्यहीबेला प्रकाश र हावा पनि नछिर्ने कालकोठरीमा लगेर बन्द गर्ने, अनि जुनबेला मानसिकरूपमा सबभन्दा आडभरोसा र सान्त्वनाको आवश्यक पर्छ, त्यहीबेला परिवारका सदस्यहरूसँग अलग्याएर राख्ने । अनि उनीहरूलाई रोग नलागे कसलाई लाग्छ ? उनीहरूलाई सर्पले नडसे कसलाई डस्छ ? उनीहरू मानसिकरूपमा बिछिप्त नभए को हुन्छन् ? उनीहरू असुरक्षित नभए अरु को हुन्छन् ?

धर्म, संस्कृति र परम्पराका नाममा यस्तो हिंसा सुदूरपश्चिमका महिलाहरूले कहिलेसम्म भोग्ने ? हो, परापूर्वकालदेखि समाजमा चल्दै आएका कतिपय धर्म, संस्कृति र परम्पराहरू राम्रा छन् । त्यसको हामी सबैले संरक्षण गर्नुपर्छ । कतिपय समयसापेक्ष सुधार गर्नुपर्ने छ, त्यसलाई सुधार गर्दै लैजानुपर्ने हुन्छ भने कतिपय जबर्जस्ती भत्काउनुपर्ने पनि हुन्छ, त्यसलाई राज्यले कडा कानुन बनाएर भत्काउनुपर्छ । धर्म, संस्कृति र परम्पराका नाममा मानवताविरोधी कुराहरू बोकेर हिँड्नुहुँदैन ।

रजस्वला हुनु महिलाको अपराध हो ? रजस्वलासम्बन्धी सही ज्ञान दिन नसक्दा एकातिर महिला हीनताबोधले ग्रसित छ । मानसिक रूपमा आतंकित छ । शारीरिकरूपमा रोगी बन्दैछ । अर्कातिर पुरूषहरूले घृणा गर्छन्, अमानवीय अछुत व्यवहार गर्छन् । परम्पराका नाममा समाजले परिवारसँग अलग्याएर कालकोठरी छाउगोठमा बन्धक बनाउँछ । अनि परम्पराका नाममा अभिभावक र यो समाज गर्व गर्छ । सरकार मूकदर्शक बनेर रमिता हेर्छ ।

यो पुरूषप्रधान समाज यति ढोंगी, अमानवीय छ कि भन्न पनि शरम लागेर आउँछ । यसको अर्थ मैले पुरूषहरूको बिरोध गरेकी होइन, पुरूषप्रधान प्रवृत्तिको बिरोध गरेकी हूँ । मलाई राम्रोसँग थाहा छ, नारी-पुरूष एउटै रथका दुई पांग्रा हुन् । एकविना अर्काको अस्तित्व सम्भव छैन । समभाव र समान अधिकारसहित सँगसँगै मिलेर समाजलाई अघि बढाउनुको कुनै विकल्प छैन ।

मैले पुरूषप्रधान समाजको किन आलोचना गरेकी हुँ भने केही दिन अगाडि छाउगोठमा छाउ बारिरहेकी एउटी युवतीलाई जबर्जस्ती बलात्कार गर्‍यो । बलात्कार गर्ने कुनै महिला थिइन, पुरूष नै थियो ।

अनि घरपरिवारका सदस्यहरूसँग बःन त परै छाडिदिउँ, अनुहारसमेत हेर्दा पाप लाग्छ भनेर एकान्तबास छाउगोठ पठाउने पनि यही पुरूषप्रधान समाज नै थियो । ए बलात्कारी पुरूष ! तिमीले ती युवतीलाई टाढैबाट हेरेर मात्रै बलात्कार गर्‍यौ ? या छोएर बलात्कार गर्यौ ? खोइ कहाँ गयो, तिमीले छुट्टयाइदिएको पाप-धर्मको सीमाना ?

यदि महिला रजस्वला हुन छाडेभने प्रकृति चल्ला ? रजस्वला भएकी महिलालाई घृणा गरेर अलग्गै छाउगोठ पठाउने ए (ना)मर्द पुरूष, हिम्मत भए एक्लै श्रृष्टि चलाएर देखाऊ । एक्लै बाँचेर देखाऊ । ए समाज ! ए सरकार !! तिमीहरू पनि श्रृष्टि चलाएर देखाऊ । समाज चलाएर देखाऊ ।

रजस्वला भएकी महिलालाई घृणा गर्ने, अछुत व्यवहार गर्ने र छाउगोठ पठाउने घरपरिवार, समाज र सरकारलाई बिनम्रतापूर्वक आग्रह छ-
महिला भनेका सृष्टि हुन्, धर्ती हुन् । रजस्वला हुनु भनेको सृष्टिलाई निरन्तरता दिन परिपक्व हुनु हो । तसर्थ, घृणा होइन, उनीहरूको यथोचित सम्मान गर्न सिक ।

त्यस्तै म महिलाहरूसँग पनि अनुरोध गर्दछु- हामीले आफूलाई महिला हुनुमा गर्व गरौं । किनकि, रजस्वला हामी महिलालाई प्राप्त प्रकृतिप्रदत्त विशेष उपहार हो । गर्भाधान गर्ने र आमा बन्ने अवसर के पुरूषले चाहेर सम्भव छ ? छैन । त्यसैले म फेरि भन्छु- महिला भएकोमा गर्व गरौं ।

अन्धविश्वासका कारण मान्छे मर्छ । दुईचार दिन सामाजिक सन्जाल रंगिन्छ । सरकार कानमा तेल हालेर सुनेको नसुन्यै गर्छ । बिरोध क्रमशः मत्थर हुन्छ । अन्तमा हराउँछ । त्यसपछि सरकार लाज पचाएर पुरानै शैलीमा जनतामाथि शासन गर्छ । यो चक्र आफूलाई चौबिस क्यारेट कम्युनिस्ट भन्नेहरूको सरकारमा पनि पुनरावृत्त भइरहेको छ ।

कम्युनिस्टको अर्थ साम्यवादी हो । साम्यवाद मान्छेको सोंच, चिन्तन, ब्यबहार र सामाजिक संस्कारमा अन्धविश्वासको अन्त्य र बिज्ञानको अबलम्बनविना सम्भव छैन ।

अब छाउपडी प्रथाको अन्त्य गर्नसरकारले सामाजिक जागरणका लागि सचेतनामुखी विविध प्रभावकारी कार्यक्रमहरू सन्चालन गर्ने र छाउगोठ खोजीखोजी नष्ट गर्ने (सर्च एण्ड डिस्ट्रोय) अभियान शुरू गर्नुपर्छ । यस अभियानमा राजनीतिक पार्टीहरू, सामाजिक संघ संस्थाहरू, नागरिक समाज सबैले पनि साथ दिन जरूरी छ ।

अन्यथा, अब पनि कुनै महिलाको छाउगोठमा ज्यान गयो भने त्यसको जिम्मा सरकारले लिनु पर्नेछ । समृद्धिका नाममा अविकासको विकास र गरिवी जाल सिर्जना नहोस्  ।

यो खबर पढेर तपाईलाई कस्तो महसुस भयो ?

0%

खुसी

0%

दुःखी

0%

अचम्मित

0%

उत्साहित

0%

आक्रोशित

Author Info
राधा पोखरेल

अनलाइनखबरमा नियमित स्तम्भ लेख्ने युवापुस्ताकी लेखिका राधा पाेखरेल सामाजिक-राजनीतिक विषयमा केन्द्रित रहेर विशेषतः नारी एवं बालबालिकाकाे पक्षमा कलम चलाउँछिन्

ट्रेन्डिङ

Advertisment