शिव पुराणका जीवनोपयोगी उक्ति : रिसले नै धेरै संकटलाई जन्म दिन्छ

शिव पुराण भगवान शिव र उनका अवतारहरूसँग सम्बन्धित छ। यसमा शिव भक्ति, शिव महिमा र शिवको सम्पूर्ण जीवन चरित्रलाई महत्वका साथ प्रस्तुत गरिएको छ । यसका साथसाथै ज्ञान, मोक्ष, उपवास, तपस्या, जप आदि फलहरूको महिमाको वर्णन पनि यसमा उल्लेख रहेको पाइन्छ । यद्यपि शिव पुराणमा हजारौं ज्ञान र भक्तिका कुराहरू पनि छन् । त्यसमध्येका केही यहाँ उल्लेख गरिएको छ ।

पैसा संकलन
असल तरिकाले पैसा संकलन गर्नुहोस् र संकलन गरेको रकमको तीन भाग मात्र आफ्नो लागि खर्च गर्नुहोस् । एक भाग पैसाको खपत अशक्त वा धार्मिक कार्यमा खर्च गर्नुहोस् । यसले जीवनमा खुसीसँगै सफलता पनि निम्त्याउँछ।

क्रोधको त्याग
न आफू कहिलै रिसाउनु हुन्छ न त अरूलाई रिस उठाउने शब्दहरू नै बोल्नुहुन्छ । रिसले विवेकलाई नष्ट गर्छ र जीवनमा धेरै संकटहरू विवेकको विनाशका कारण उत्पन्न हुन्छन् ।

खानाको त्याग
शिवरात्रिमा शिवालयको अवलोकन गर्दा व्यक्तिले रमाइलो र मनको पवित्रता दुवै प्राप्त गर्छ साथै ठूलो सद्गुण समेत प्राप्त गर्छ। सद्गुण कर्महरूद्वारा भाग्य उत्पन्न हुन्छ र यसबाट खुसी प्राप्त हुन्छ ।

सन्ध्यामा गर्ने काम
सूर्यास्तदेखि दिनको अन्तसम्म अर्थात् गोधुली साँझको समय शिवको समय हो । जुन समयमा तेस्रो आँखाले त्रैलोक्य (तीनै लोक) हेर्ने गर्छन् । यही समयमा शिव आफ्नो नन्दी गणसँग यात्रा गर्ने गर्छन् । यस समयमा यदि कुनै व्यक्तिले कटु शब्द बोल्ने, झगडा गर्ने, सहवास गर्ने, खाने, यात्रा गर्ने वा कुनै पाप कार्य गर्ने प्रतिबद्धता गरेमा उसलाई गहिरो चोट पुग्छ।

सत्य बोल्नु
मानिसका लागि सबभन्दा ठूलो धर्म भनेको सत्य बोल्नु हो । सत्यलाई समर्थन गर्नु हो र सबैभन्दा ठूलो पाप भनेको असत्य बोल्नु वा असत्यलाई समर्थन गर्नु हो ।

निस्काम कर्म
व्यक्तिले कुनै काम गर्दा आफूले के गरिरहेको छु भनेर आफैँलाई साक्षी राखेर काम गर्नुपर्छ । राम्रो वा नराम्रो सबै कुरामा व्यक्ति आफैँ जिम्मेवार हुनुपर्छ । उसले कहिल्यै सोच्नु हुँदैन कि कसैले पनि उसको कामहरू देखिरहेको छैन । यदि उसले त्यस्तो भावना आफ्नो दिमागमा राख्छ भने उसले कहिलै पनि सत्कर्म गर्न सक्दैन । मानिसले दिमाग, वचन र कामले पाप गर्नु हुँदैन ।

अनावश्यक इच्छाहरूको त्याग
मानव इच्छाहरू भन्दा ठूलो दुःख कुनै छैन । यदि मान्छे अनावश्यक इच्छाको जालमा फस्छ भने उसले आफ्नो जीवनलाई नष्ट गर्छ । त्यसकारण अनावश्यक चाहनाहरू त्यागेर मात्र महासुख प्राप्त हुन्छ।

आशक्तताको त्याग
संसारमा प्रत्येक व्यक्तिसँग कुनै चीज, व्यक्ति वा परिस्थितिमा आशक्ति वा मोह सिर्जना हुन सक्छ । यस्तो आशक्ति वा मोह नै हाम्रो दु: ख र असफलताको कारक हो। निशस्त्र कार्यहरू गरेर मान्छेले आनन्द र सफलता प्राप्त गर्न सक्छ।

सकारात्मक सोच
ज्ञानभन्दा कल्पनाशक्ति महत्त्वपूर्ण हुन्छ। हामी के सोच्छौं र के बन्छौं भन्ने ध्यान दिनु परंछ । सपना पनि कल्पना हो । यस आधारमा ध्यानका ११२ विधिहरू विकास गरिएको छ । त्यसैले ध्यान मार्फत् पनि सकारात्क सोचको विकास गराउनु पर्छ ।

मान्छे बन्नुहोस्
जबसम्म हामीमा पाशविक गुणहरू हुन्छन् । जस्तै राग, द्वेष, ईर्ष्या, बेइमानी, अपमान र हिंसा । तबसम्म केवल पाशविक गुणयुक्त मान्छे मात्रै बन्छ । पशुवादबाट मुक्तिका लागि भक्ति र ध्यान आवश्यक छ। मानिस त्यस्तो पशु हो जसमा सबै प्रकारका पशु र चराचुरुहरुको स्वाभाविक ज्ञान हुन्छ।