+
+
खुला स्थानमा पानीपुरी चटपटे बेच्न रोक :

महानगरको निर्णयले धरापमा परेको सडकको सपना

सम्झना विक सम्झना विक
२०७९ असार १९ गते ६:४१

१९ असार, काठमाडौं । कोरोना महाव्याधि नियन्त्रणका लागि भएको लकडाउनपछि कोटेश्वर चोकमा पानीपुरी र चटपटे बेच्दै आएकी छिन्, तारा बोहोरा । आजभोलि एकनासको छ उनको जीवन; मध्याह्नतिर ठेला गुडाउँदै चोकमा ल्याउनु, पानीपुरी बेच्नु र साँझ उसैगरी घर फर्कनु ।

दिनभर सडकमा उभिएर चटपटे बेच्छिन् । यो क्रम राति अबेरसम्म जारी रहन्छ । राम्ररी चलेको दिन एक–दुई हजारसम्म कमाइ हुन्छ, कहिलेकाँही हुन्न । तर  उनले सडकमा उभिएर पानीपुरी बेचेकै भरमा चार जनाको परिवार जेनतेन पालिएको छ ।

उनी किन सडकमा आइन् ? किन उनलाई ठेलामा चटपटे बेच्नुपर्‍यो ? यसको छुटै रामकहानी छ ।

तारा बोहोराको स्थायी घर, उदयपुर । सानै छँदा आमा बितिन् । बुवाले सौतेनी आमा ल्याए । ताराले पढ्न, लेख्न पाइनन् । १४ वर्षको उमेरमै ताराको बिहे गराइदिए । सावाअक्षर मात्र चिनेकी उनले बालबच्चालाई आफूजस्तै ‘अनपढ’ बनाउन चाहिनन् । दुई बच्चा र श्रीमानसहित उनी काठमाडौं आइन्, उदयपुरबाट ।

काठमाडौं त आइन्, तर कसरी गुजारा चलाउने ? कुनै उद्यम–व्यवसाय गर्न लगानी छैन । काम गर्न हातमा सिप पनि छैन । जागिर खान शैक्षिक योग्यताले पुग्दैन ।

श्रीमानले एउटा बैंकको कोटेश्वर शाखामा सुरक्षा गार्डको काम पाए । तर, उनको कमाइबाट घर–व्यवहार धान्न गाह्रो भयो । त्यसैले तारा सुरुवाती दिनमा घरेलु कामदार बनिन् । अरुको घरमा जाने कुचो लगाउने, भाँडावर्तन माझ्ने, लुगा धुने । त्यसपछि ब्युटिसियनको तालिम लिइन् । तर, काम खोज्दाखोज्दै कोरोना सन्त्रास छायो, लकडाउन भयो ।

बचेखुचेका पैसा सकिँदै गयो । आफूसँग बचेको पैसाले थोत्रो ठेला खरिद गरिन्, त्यसलाई मर्मत गरिन् । अनि चटपटे, पानीपुरी बेच्न थालिन् । यसैबाट हुने आम्दानीले काठमाडौंको डेरा खर्च, खानपिन, बालबच्चाको विद्यालयको शुल्क टार्दै आएकी छिन् ।

****

तीनकुनेको बस स्टप छेवैमा यात्रु प्रतिक्षालय छ । त्यहीँ छ आर खड्का (परिवर्तित नाम) को चटपटे पसल । सानो ठेलागाडामा उनी चाउचाउ, भुजा, बदाम, दालमोठ राखेर बस्छिन् । चटपटे बनाउँछिन्, पानीपुरी बेच्छिन् । चटपटे बेचेरै उनले आफ्ना तीन सन्तान हुर्काइरहेकी छिन् ।

कोठाभाडा तिर्ने, सागसब्जी किन्ने, बालबच्चाको नास्ताको खर्च यसैबाट जुटाउने गरेकी छिन् । ‘दिनभर उभिएर काम गर्दा, गाडा गुडाउँदा ढाड दुख्छ,’ खड्काले अनलाइनखबरसँग भन्छिन्, ‘तर दुःखजिलो गरेर पनि आफ्नो समस्या टरेको छ, त्यसैमा खुसी छु ।’

****

बोहोरा र खड्का प्रतिनिधि पात्र मात्र हुन्, जसले सडक छेउमा पानीपुरी, चटपटे बेचेर गुजारा चलाएका छन् । आफू पालिएका छन्, छोराछोरी पालेका छन् । उनीहरुलाई शिक्षादिक्षा दिलाएका छन् । भारतबाट आएर यही पेशा गर्नेहरु पनि छन् ।

काठमाडौंको चन्द्रागिरिमा पानी पुरी व्यापारी र उनका ग्राहक

न जग्गाजमिन, न जागिर । न खानेबस्ने मेलो, न आयआर्जनको बाटो । खानलाउने समस्याले लखेट्दै भारत, बिहारका मुकेश कुशहवालाई काठमाडौं ल्याइपुर्‍यायो । काठमाडौं आउँदा उनी लक्का जवान थिए । सुरुका दिनमा होटलमा भाँडा माझे । होटलमै सुते । खानेबस्नेको बन्दोबस्ती त भयो । तर, यसले कहिलेसम्म जीवन चल्छ र ?

त्यसमाथि मान्छेले उनलाई मान्छे नै नगन्ने । गाली र अपहेलना त कति सहे कति । तर उनले हिम्मत हारेनन् । होटलमा दुःखजिलो गरेरै ठेला किने, चटपटेका लागि सरसामन जुटाए र सडकमा निस्किए । चटपटे र पानीपुरी बेच्न थाले । अहिले पनि त्यही गर्छन् । अब उनको मुख्य ध्येय हो, चटपटे बेचेरै भएपनि छोरालाई राम्रो विद्यालय पठाउने ।

तर, सडकको सपना सधैं धरापमा हुन्छ । पछिल्लो समय काठमाडौं र ललितपुर महानगरपालिकाले खुला स्थानमा पानीपुरी, चटपटे लगायतका खानेकुरा बेच्न नदिने निर्णय गरेको छ ।

 

यसले धेरैलाई अब के गर्ने भन्ने पिरलो थपिएको छ । कोटेश्वर चोकमा पानीपुरी र चटपटे बेच्दै आएकी तारा भन्छिन्, कोरोना महाव्याधीले सडकमा ल्यायो । अर्काे व्यवसाय गर्न पैसा छैन ।’

महानगरपालिकाले ठेला चलाउन नदिए फेरि घरेलु काममा फर्किनुको विकल्प उनले देखेकी छैनन् । ‘छोराहरूको फिस महिनावारी तिर्नु पर्छ । कोठाको त्यस्तै,’ भन्छिन्, ‘खाली बसेर पुग्दैन ।’

तिनकुनेकी खड्कालाई पनि महानगरको निर्णय मन परेको छैन । तर महानगरले आफूहरुको कुरा सुनेर निर्णय सच्याउँछ भन्ने आश पनि छैन । त्यसैले उनी के काम गर्ने होला भनेर चिन्तामा छिन् । विगतमा कार्यालय सहयोगीको काम गरेको सम्झिँदै उनी भन्छन्, ‘अब जुन दिन बेच्न पाइन्छ, त्यही दिनदेखि फेरि चटपटे पानीपुरी सुरु गर्नेछु ।’

लेखकको बारेमा
सम्झना विक

यो खबर पढेर तपाईलाई कस्तो महसुस भयो ?

Khusi
                                chhu

खुसी

Dukhi
                                chhu

दुःखी

Achammit chhu

अचम्मित

Utsahit Chhu

उत्साहित

Akroshit Chhu

आक्रोशित

प्रतिक्रिया

भर्खरै पुराना लोकप्रिय
Advertisment

छुटाउनुभयो कि ?