चीनले बनायो एक थोपा रगतबाट क्यान्सरको लक्षण चिन्नसक्ने हाते उपकरण

चिनियाँ वैज्ञानिकहरूले रगतको एक थोपाबाटै फोक्सोको क्यान्सरको प्रारम्भिक लक्षण पत्ता लगाउने एउटा सानो हाते उपकरण (ह्यान्ड-हेल्ड डिभाइस) बनाएका छन्। यो प्रविधिलाई क्यान्सरको प्रारम्भिक पहिचान र समयमै उपचारका लागि एउटा ठूलो सफलता मानिएको छ।

सामान्यतया क्यान्सर परीक्षणका लागि ठूला र भारी उपकरणहरूको आवश्यकता पर्छ। यसले गर्दा यस्ता परीक्षणहरू अस्पताल वा ठूला अनुसन्धान प्रयोगशालाहरूमा मात्र सीमित हुने गर्छन्। ती ठूला उपकरणहरूले प्रकाशको तरङ्ग लम्बाइमा आउने सूक्ष्म परिवर्तनहरूलाई मापन गरेर रोगको पहिचान गर्छन्। तर त्यस्ता परिवर्तनहरू पत्ता लगाउन निकै संवेदनशील र ठूला पार्टपुर्जाहरू चाहिन्छ।

नयाँ विकसित उपकरणमा भने प्रकाशको गुण परिवर्तन मापन गर्ने परम्परागत प्रविधि प्रयोग गरिएको छैन। यसको सट्टा यसमा अणुहरूले प्रकाशलाई कसरी बङ्ग्याउँछन् भन्ने कुरा पत्ता लगाउने विशेष सेन्सर राखिएको छ। यसमा एक विशेष प्रकारको थ्रीडी चिप प्रयोग गरिएको छ। यो चिपले प्रकाशलाई प्राकृतिक रूपमा सम्भव नहुने गरी नियन्त्रण गर्छ।

यो उपकरणमा प्रकाश उत्सर्जन गर्ने एउटा भाग, प्रकाश पत्ता लगाउने डिटेक्टर र ८ इन्चको सेमिकन्डक्टर वेफरबाट उत्पादित विशेष सामग्री समावेश छ। वैज्ञानिकहरूका अनुसार यो नयाँ प्रविधिले क्यान्सर सेन्सरहरूलाई प्रयोगशालाबाट सिधै मानिसको घरसम्म पुर्‍याउन मद्दत गर्नेछ। यसले गर्दा भविष्यमा घरमै बसेर कम खर्चमा क्यान्सर परीक्षण गर्न सम्भव हुनेछ।

यो डिभाइसको परीक्षणका लागि वैज्ञानिकहरूले रगतमा निकै कम मात्रामा पाइने ‘भेसिकल’ नामक ससाना कोषिकाको तह मापन गरेका थिए। रगतमा यसको मात्रा विश्लेषण गरेर रोगको प्रारम्भिक अवस्था पत्ता लगाउन सकिन्छ। यो नयाँ सेन्सरले मात्र १५ मिनेटभित्र रगतमा रहेको भेसिकलको अत्यन्तै कम मात्रालाई पनि सजिलै पत्ता लगाएको छ। यो संवेदनशीलता सामान्य प्रयोगशाला परीक्षणको तुलनामा झन्डै १० हजार गुणा बढी हो।

अनुसन्धानकर्ताहरूले यो उपकरणको थप प्रमाणीकरणका लागि १७० जनाको सिरम परीक्षण गरेका थिए। सो परीक्षणमा यस उपकरणले फोक्सोको क्यान्सर भएका बिरामी र स्वस्थ व्यक्तिको रगत सजिलै छुट्याउन सफल भयो। यस उपकरणले ९५ प्रतिशतसम्म सही नतिजा दिएको वैज्ञानिकहरूले बताएका छन्। यसको तुलनामा परम्परागत एलिसा विधिले केवल ७५ प्रतिशत मात्र सही नतिजा दिने गर्छ।

वैज्ञानिकहरूले यो उपकरणको प्रारम्भिक मोडल (प्रोटोटाइप) सफल भए पनि यसलाई सर्वसाधारणका लागि उपलब्ध गराउन अझै लामो समय लाग्ने स्पष्ट पारेका छन्। यो प्रविधिलाई व्यापक रूपमा प्रयोगमा ल्याउनका लागि अझ धेरै बिरामीहरूमा ठूलो स्तरको क्लिनिकल अध्ययन गर्न आवश्यक छ। नियमित रूपमा अस्पताल वा घरमा प्रयोग गर्नुअघि यसको इन्जिनियरिङमा थप सुधार गर्नुपर्ने अनुसन्धानकर्ताहरूले उल्लेख गरेका छन्। यो अनुसन्धान प्रतिवेदन चर्चित विज्ञान जर्नल ‘नेचर फोटोनिक्स’ मा प्रकाशित भएको छ।