धेरै अन्तर्राष्ट्रिय दाताले वास्तविक मुद्दा र आवश्यकता पहिचान गर्न सक्दैनन्

तपाईंको नेपाल भ्रमणको मुख्य उद्देश्य के हो?

करिब १५ वर्षअघि, मोन्टानामा रहेका मेरा दन्त चिकित्सकले नेपालका बालबालिकाले शिक्षामा पहुँच पाउन, विद्यालय जान, अध्ययनका लागि रकम जुटाउन र प्राथमिक, माध्यमिक तथा विश्वविद्यालय शिक्षा हासिल गर्न भोग्नुपरेका चुनौतीहरूबारे मलाई बताउनुभएको थियो । उहाँले यहाँ केही विद्यालयहरू स्थापना गर्न सघाउनुभएको थियो।

हामीले ती विद्यालयहरू भ्रमण गरी तिनलाई सुधार गर्न कसरी सहयोग गर्न सकिन्छ भनी मूल्याङ्कन गर्ने र हाम्रो फाउन्डेसनले नेपाली बालबालिकालाई दीर्घकालीन सहयोग कसरी प्रदान गर्नसक्छ भन्ने कुरा नियाल्ने योजना बनायौं।

हामीले हेलम्बुमा रहेको एउटा विद्यालय भ्रमण गरिसकेका छौं र त्यसको पूर्वाधार विकासमा सहयोग गर्ने निर्णय गरेका छौं।

तपाईं दुई दशक बढी समयदेखि परोपकारी कार्यमा संलग्न हुनुहुन्छ। सामाजिक कार्यमा लाग्न सुरुमा के कुराले प्रेरित गर्‍यो?

वास्तवमा मेरो सामाजिक कार्यमा संलग्नता म ६ वर्षको हुँदा सुरु भएको हो। मेरी साथीलाई मस्क्युलर डिस्ट्रोफी रोग पत्ता लाग्यो, र मैले उनलाई डाक्टरको अपोइन्टमेन्ट र सहयोग पाउन मद्दत गर्न कोष सङ्कलन गर्न थालें।

मलाई विश्वास थियो- म उनको जीवनमा फरक ल्याउन सक्छु, र मैले त्यसो गरें पनि। त्यो प्रारम्भिक अनुभव मसँगै रह्यो, र ठूली हुँदै जाँदा मलाई थाहा भयो कि, आफ्नो बाँकी जीवनभर मानिसहरूलाई सहयोग गरिरहन चाहन्छु।

फाउन्डेसनमार्फत तपाईं समुदायस्तरको सहयोगमा विशेष ध्यान दिनुहुन्छ। स्थानीय नेतृत्वका संस्थाहरूसँग काम गर्नु तपाईंका लागि किन यति महत्त्वपूर्ण छ?

समुदायहरूमा गएर मानिसलाई प्रत्यक्ष भेट्नु र उनीहरूका समस्या सिधै सुन्नु आवश्यक छ। धेरै समुदाय स्तरका संस्थाहरूसँग कम स्रोत छन् । उनीहरूलाई थाहा छ के काम गर्छ, तर उनीहरूलाई केवल स्रोत चाहिन्छ।

संस्कृति, धर्म, र स्थानीय गतिशिलताका आधारमा आवश्यकताहरू समुदायअनुसार फरक हुन्छन्। तपाईंले एक ठाउँको समाधानलाई अर्को ठाउँमा सामान्य रूपमा दोहोर्‍याउन सक्नुहुन्न; त्यो विशेष स्थानीय समुदायका लागि के काम गर्छ भन्ने थाहा हुनेलाई नै सहयोग गर्नुपर्छ।

तपाईंले सहयोग गर्ने संस्थाहरूमा जवाफदेहिता र पारदर्शिता कसरी सुनिश्चित गर्नुहुन्छ?

जवाफदेहिता र पारदर्शिता हाम्रा लागि धेरै महत्त्वपूर्ण छन्। कुनै संस्थालाई सहयोग गर्नुअघि, हामी उनीहरूको काम, रकम कसरी प्रयोग हुनेछ, र उनीहरूले चाहेको प्रभावबारे बुझ्न समय लगाउँछौं। हामी सम्पर्कमा रहन्छौं, अद्यावधिक र प्रतिवेदन माग्छौं, र सकेसम्म कार्यक्रमहरू आफैं भ्रमण गर्छौं। हाम्रा लागि, यो भरोसायोग्य साझेदारी निर्माण गर्ने र हाम्रो सहयोगले सार्थक प्रभाव सिर्जना गरिरहेको सुनिश्चित गर्ने विषय हो।

परोपकारीहरूलाई मूल कारणलाई सम्बोधन नगरी छोटो अवधिको राहत मात्र प्रदान गरेको भनेर आलोचना पनि गरिन्छ। तपाईं आफ्ना परियोजनाहरूले दिगो परिवर्तन ल्याउने कुरा कसरी सुनिश्चित गर्नुहुन्छ?

हामी समुदायका सदस्य र नेताहरूसँग सिधै कुरा गर्न जान्छौं ताकि उनीहरूको दीर्घकालीन आवश्यकता बुझ्न सकियोस्। दिगो परिवर्तन शिक्षा र बाल कल्याण जस्ता क्षेत्रलाई सहयोग गर्नबाट आउँछ।

स्थानीय नेताहरूलाई पहिले नै थाहा छ कि, कस्ता समाधान आवश्यक छन्; फाउन्डेसनका रूपमा हाम्रो भूमिका भनेको सुन्नु, ती आवश्यकताहरू पहिचान गर्नु र स्थानीय समुदायले आफ्नो प्रगति आफैं अगाडि बढाउन सकुन् भनेर आवश्यक स्रोत उपलब्ध गराउनु हो।

विकासशील मुलुकका समुदायहरूबारे अन्तर्राष्ट्रिय दाताहरूले प्रायः के बुझ्न चुक्छन् जस्तो तपाईंलाई लाग्छ?

धेरै अन्तर्राष्ट्रिय दाताले वास्तविक, माटोका मुद्दा र आवश्यकता बुझदैनन्। एक ठाउँमा काम गर्ने रणनीति अर्को ठाउँमा अनिवार्य रूपमा काम नगर्न सक्छ भन्ने तथ्यलाई उनीहरूले बेवास्ता गर्छन्। हरेक देशको आफ्नै अनौठो सांस्कृतिक र सन्दर्भगत भिन्नता हुन्छ। कुनै विशेष समुदायका लागि के काम गर्छ भनी बुझ्नु र त्यसलाई सम्मान गर्नु सधैं उत्तम उपाय हो।

हालै नेपालमा भीषण बाढी आयो। एक परोपकारीका रूपमा, यस्तो ठूलो विपद् आउँदा तपाईंको दिमागमा के चल्छ र दीर्घकालीन पूर्वतयारीबारे संस्थाहरूले के सिक्न सक्छन्?

मेरो तत्काल ध्यान प्रभावित मानिसहरूको आधारभूत जीवित रहने आवश्यकतामा जान्छ- आश्रय, अस्पताल उपचार, स्वच्छ पानी र खाना। विपद्हरूले स्रोत, सरकारी दूरदर्शिता र एकीकृत समन्वयको आवश्यकतालाई रेखांकित गर्छन्।

अर्को, विपद् आउनुअघि वास्तविक आवश्यकता मूल्याङ्कन गर्न र समुदायहरूलाई तयार पार्न सबैले मिलेर काम गर्नुपर्छ।

तपाईंको फाउन्डेसनको ध्यान बालबालिकाको सहयोगमा केन्द्रित रहेको हुनाले बाढीले विस्थापित वा अनाथ भएका बालबालिकाले सामना गरेका चुनौतीलाई सम्बोधन गर्न कसरी योजना बनाउँदै हुनुहुन्छ?

हाम्रो प्राथमिकता विस्थापित बालबालिकालाई सहयोग गरी उनीहरूलाई फेरि विद्यालय फर्काउनु हो। तर नेपाल पहिलो पटक भ्रमण गर्ने फाउन्डेसनका रूपमा, हामी अनुमानित समाधानसहित हतारमा प्रवेश नगर्न धेरै सतर्क छौं।

हामी तत्काल राहत र अस्पताल उद्धार कार्य बुझ्ने स्थापित स्थानीय साझेदारहरूसँग राम्ररी परामर्श गरिरहेका छौं ताकि हाम्रो सहयोग कहाँ सबैभन्दा सार्थक हुनसक्छ भन्ने थाहा पाउन सकियोस्।