रास्वपा सचेतकको रिपोर्ट कार्ड : संसद्‌मा विषय उठान धेरै, उपलब्धिको विवरण कम

७ कात्तिक, काठमाडौं । राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का संसदीय दलका सचेतक प्रकाशचन्द्र परियारले प्रतिनिधिसभाको दोस्रो अधिवेशनमा गरेका गतिविधि र भूमिकाको विवरणसहित आफ्नो रिपोर्ट कार्ड सार्वजनिक गरेका छन् ।

सार्वजनिक जवाफदेहीताको उद्देश्यसहित सार्वजनिक गरिएको रिपोर्ट कार्डमा जनसरोकारका मुद्दा उठान, विधेयकमाथिको संशोधन तथा टिप्पणी, संसदीय समन्वय र समितिगत गतिविधिलाई समेटिएको छ ।

रिपोर्ट कार्डअनुसार परियारले दोस्रो अधिवेशनमा सामाजिक न्याय, दलित अधिकार, सुशासन, जनजीविका, जलवायु न्याय, प्रेस स्वतन्त्रता, शिक्षा, स्वास्थ्य र सार्वजनिक जवाफदेहितासँग सम्बन्धित विषयमा सदनको ध्यानाकर्षण गराएका थिए ।

परियारको रिपोर्ट कार्डमा सहकारी क्षेत्रका समस्या, सम्पत्ति शुद्धीकरणसम्बन्धी कानुनी व्यवस्था, नागरिक अधिकार र सामाजिक न्यायका विषयलाई प्राथमिकतामा राखिएको उल्लेख छ ।

त्यस्तै, आत्महत्या रोकथाम, मानसिक स्वास्थ्यसम्बन्धी सचेतना, प्रेस स्वतन्त्रता र सामाजिक रूपान्तरणका विषयमा पनि उनले आवाज उठाएको विवरणमा जनाइएको छ ।

जलवायु न्याय, ध्वनि प्रदूषण, कृत्रिम अभाव र कालोबजारी नियन्त्रणका विषयमा सरकारको ध्यानाकर्षण गराइएको रिपोर्ट कार्डमा उल्लेख छ । दलित समुदायमाथिको ऐतिहासिक विभेद अन्त्य, दलित अधिकारको संरक्षण तथा सार्वजनिक शिक्षा र स्वास्थ्य सेवामा सुधारको आवश्यकतालाई पनि उनले उठाएका छन् ।

विधायिकी प्रक्रियामा सहभागितालाई पनि रिपोर्ट कार्डमा महत्त्व दिइएको छ ।

विवरणअनुसार परियारले सहकारी (पहिलो संशोधन) विधेयक, २०८३ माथि संशोधन तथा टिप्पणी गरेका छन् ।

सम्पत्ति शुद्धीकरण निवारणसम्बन्धी तेस्रो संशोधन विधेयक, नेपाल विशेष सेवा विधेयक, फौजदारी कसुरसँग सम्बन्धित विधेयक र प्रतिनिधिसभा नियमावलीका विषयमा समेत समर्थन, संशोधन वा टिप्पणी प्रस्तुत गरेको रिपोर्ट कार्डमा उल्लेख छ ।

उनले आर्थिक वर्ष २०८३/०८४ को बजेटमाथि पनि सदनमा आफ्नो धारणा राखेका थिए । यी गतिविधिलाई रिपोर्ट कार्डमा कानुन निर्माण र नीतिगत बहसमा उनको सहभागिताका रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ ।

संसदीय दलको सचेतकका रूपमा परियारले सांसदहरूबीच समन्वय, दलको नीति तथा धारणाअनुसार संसदीय गतिविधि सञ्चालन र विधायिकी कार्यव्यवस्थामा सहजीकरणलाई प्राथमिकता दिएको विवरणमा उल्लेख छ ।

संसदीय दलका बैठकमा उपस्थिति, सांसदहरूबीच परामर्श, संसदीय मर्यादा र प्रक्रियाको पालना तथा सदनमा पार्टीको भूमिका प्रभावकारी बनाउने प्रयासलाई पनि रिपोर्ट कार्डमा समेटिएको छ ।

कानुन निर्माण, न्याय तथा मानव अधिकारसँग सम्बन्धित संसदीय समितिका बैठक र छलफलमा सहभागिता जनाएको विवरणसमेत रिपोर्ट कार्डमा छ । समितिगत काममार्फत विधेयकको अध्ययन, कानुनी व्यवस्थामाथिको छलफल र नीतिगत विषयमा योगदान पुर्‍याएको उल्लेख गरिएको छ ।

यसका अतिरिक्त सामाजिक रूपान्तरण, साहित्यिक बहस, पुस्तक विमोचन, शैक्षिक परामर्श तथा राजनीतिक दलसँग सम्बन्धित छलफलमा संसदीय दलका तर्फबाट सहभागिता जनाएको विवरण पनि सार्वजनिक गरिएको छ ।

रिपोर्ट कार्डले दोस्रो अधिवेशनमा परियारको भूमिका मुख्यत: जनसरोकारका मुद्दा उठाउने, कानुन निर्माण प्रक्रियामा सहभागी हुने र संसदीय दलभित्र समन्वय गर्ने विषयमा केन्द्रित रहेको देखाएको छ ।

यद्यपि, रिपोर्ट कार्डमा गतिविधि र सहभागिताको विवरण प्रस्तुत गरिए पनि ती पहलबाट भएका ठोस उपलब्धि, सरकारको जवाफ, संशोधनको परिणाम तथा नागरिकको जीवनमा परेको प्रभावसम्बन्धी मापनयोग्य विवरण भने समेटिएको छैन । यसो भए सार्वजनिक जवाफदेहिताको अभ्यास अझ अर्थपूर्ण हुन सक्छ ।