1. ताजा अपडेट
Comments Add Comment
rithe nepali
२०७५ भदौ २७ गते १०:५५
दैनिक पाँच बालबालिका बेपत्ताः हराउनेमा छोरी बढी नेपाल जस्तो सानो भूगोल, जनसंख्या र पारिवारिक संरचना भएको देशमा दैनिक पाँच जना बालबालिका बेपत्ता हुनु भनेको बिकराल समस्या हो । यो बालबालिका बेपत्ता हुनुमा हामी सबै कहिँ नै कहिँ चुकेका छौ । सर्वप्रथम परिवारबाट यसलाई रोक्नका निम्ती प्रयस्त गरौ । आफ्ना बालबालिकाको स्थितिका बारेमा धेरैभन्दा धेरै चासो र जानकारी राखौ । उसको चालचलन, साथी भाई, बिद्यालयको वातावरण र आपूm बसेको समाजको उचित निगरानी गरौ । यदि यि कुरा राम्रो भएमा निरन्तरता दिउँ नभए भने छोडिदिउँ । अर्को कुरा राज्यबाट सुरक्षाको प्रत्याभूति नपाएको जनताले महशुस गर्नुको साथसाथै समयमा रेश्क्यु नहुनु । अपराध भएपछि पनि अपराधि समयमा पहिचान गर्न नसक्नु र अपराधीलाई कारबाहि हुन नसक्नु आदि कारणले पनि यो बालबालिका बेपत्ता हुने ट्रण्ड झन दिन प्रतिदिन बढिराखेको छ ।
T. Tulachan
२०७५ भदौ २७ गते १०:४२
पार्तिका नेताजिहरु तलब, भत्ता र सुबुधा खायेर बौलाहालेजस्तो सान देखायेर भाषणगर्दै हिद्छन, देशमा नाबालिका र बाल्कहरु चोरी, बलत्कारका शिकार बनेकाछन। गरिब जनताहरु दिन रात सङ्घर्षमाछन। मानव तस्कर, चोर भदुवाहरु फस्तायेकाछन। कसैलाई मत्लबछैन। बतोघातोहरु सुङ्गुरखेल्ने आल जस्ताछन। नेपालको नेताहरुर भ्यागुतोको कथा एउतैहो।

दैनिक पाँच बालबालिका बेपत्ताः हराउनेमा छोरी बढी

किन हराउँछन् ? हराएका किन भेटिँदैनन् ?

२७ भदौ, काठमाडौं । वाणगंगा–९, कपिलवस्तुकी बसन्ता बन्जाडे ६ दिनदेखि सम्पर्कविहीन छिन् । १६ वर्षीय छोरी बेपत्ता भएपछि उनकी आमा सुनिता बन्जाडेले इलाका प्रहरी कार्यालय प्रिपामा निवेदन दिइन् ।

यस्तो उजुरी देशभरिका प्रहरी कार्यालयमा औसत दैनिक पाँचवटा पर्ने गरेका छन् । सन् २००९ यताको अभिलेख हेर्दा बर्सेनि १७६४ बालबालिका बेपत्ता हुन्छन् ।

गत आर्थिक वर्षमा मात्रै देशभरि २३३० जना बालबालिका बेपत्तासम्बन्धी उजुरी परेको प्रहरी अभिलेख छ । बेपत्ताको यो संख्या पाँच वर्षअघिको तुलनामा झण्डै तेब्बर हो ।

सन् २००९/०१० मा बालबालिका बेपत्तासम्बन्धी जम्मा ८३७ उजुरी दर्ता भएका थिए ।

किन हराउँछन् बालबालिका ?

राष्ट्रिय मानव अधिकार आयोगले सोमबार सार्वजनिक गरेको ‘ट्राफिकिङ इन पर्सन्स इन नेपाल’ शीर्षकको प्रतिवेदनमा हराएका बालबालिका शोषण वा यौन शोषणमा पर्ने जोखिम रहेको उल्लेख छ ।

साथीहरूको लहैलहैमा लाग्ने, बिठ्याइँ गर्ने स्वाभावका, कुलतमा फसेका, श्रम शोषण, यौन दुर्व्यवहार भोगेका, बालविवाहमा परेका र बसाइँसराई भइरहने परिवारका बालबालिका हराउने ‘ट्रेन्ड’ देखिएको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ

त्यस्तै आपराधिक क्रियाकलापमा संलग्न गराउने, भिख माग्न लगाउने, मृगौला निकाल्ने वा हत्या, हिंसा, बन्धक वा बलात्कारमा पर्ने सम्भावना रहने प्रतिवेदनमा उल्लेख छ ।

बेपत्ता बालबालिकालाई जोखिमयुक्त काममा लगाउने, पोर्नोग्राफीमा प्रयोग गर्ने, विदेशमा बेच्ने र मानसिक तथा शारीरिक आघात पुर्‍याउने जोखिम रहेको प्रतिवेदनको ठहर छ । कतिपयले नारा जुलुसमा प्रयोग गर्ने, प्रहरीलाई ढुंगा हान्न लगाउने गरिएको जानकारहरू बताउँछन् ।

प्रतिवेदनमा उल्लेख भएअनुसार प्रहरीमा उजुरी परेका मध्ये आधाभन्दा बढी बालबालिका फेला पर्दैनन् ।

बेपत्ता हुनुका कारण

गरिबी र बालबालिकामैत्री परिवारिक वातावरण नहुनुलाई मानव अधिकार आयोगको प्रतिवेदनले बेपत्ताको पहिलो कारण मानेको छ । बाबा वा आमा नभएका, बाबा–आमा दुबै नभएका वा वैदेशिक रोजगारीमा गएका छन् भने बालबालिका हराउने सम्भावना हुने प्रतिवेदनमा उल्लेख छ । यस्तै, सौतेले आमा–बाबा भएको घरमा पनि यस्तो जोखिम हुने आयोगको ठहर छ ।

विद्यालय छाडेका/निस्काशित, शारीरिक वा मानसिकरुपमा कमजोर, आफैंलाई सम्हाल्न नसक्ने, घरेलु हिंसा र शोषणमा परेका बालबालिकालाई पनि जोखिमयुक्त समुहमा पर्छन् । घर, होस्टेल वा विद्यालयको कठिन अनुशासनले पनि कतिपयले बालिबालिकालाई भाग्न प्रेरित गर्ने गरेको अध्ययनको निश्कर्ष छ ।

साथीहरूको लहैलहैमा लाग्ने, बिठ्याइँ गर्ने स्वाभावका, कुलतमा फसेका, श्रम शोषण, यौन दुर्व्यवहार भोगेका, बालविवाहमा परेका र बसाइँसराई भइरहने परिवारका बालबालिका हराउने ‘ट्रेन्ड’ देखिएको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ ।

गत वर्ष काठमाडौंमा गरिएको एक सर्वेअनुसार ५–१२ वर्षबीचका ८० प्रतिशत बालबालिकाले मोवाइल वा ल्यापटपमा इन्टरनेट चलाउँछन् । उनीहरू मध्ये ७५ प्रतिशतले आफ्नै फेसबुक अकाउन्ट खोलेका छन् । यो सर्वेले बालबालिकाको इन्टरनेट र सामाजिक सञ्चालको पहुँच मात्रै देखाउँदैन, उनीहरू अनलाइनबाट हुन सक्ने यौन दुव्र्यवहार र अन्य प्रकारका अपराधको जोखिममा रहेको पनि देखाउँछ ।

आयोगको प्रतिवेदनअनुसार उमेरका हिसाबले गत वर्ष बेपत्तामध्ये साढे एक प्रतिशत पाँच वर्षभन्दा कम उमेरका, ६ प्रतिशत ६–१० वर्षका, ३९ प्रतिशत ११–१४ वर्षका र ५३ प्रतिशत १५–१८ वर्षका छन् । सबै भन्दा बढी १५ देखि १८ वर्ष उमेर समूहको हुनुले कतै न कतै बेचविखनसँग जोडिएको हुन सक्ने प्रतिवेदनमा उल्लेख छ ।

केन्द्रीय बालकल्याण समितिका पूर्वकार्यकारी निर्देशक तारक धिताल बालिकाहरू धेरै बेपत्ता हुनुमा मानव बेचविखन एउटा कारण हुन सक्ने बताउँछन् । बेपत्ता हुँदा उजुरी गर्ने तर फेला परिसकेपछि उजुरी गरेको निकायलाई जानकारी नगराउँदा तथ्यांक तलमाथि परेको पनि हुनसक्ने धितालको बुझाई छ ।

बालिका बढी बेपत्ता

गतवर्ष बेपत्ता भएकामध्ये बालिका १४०७ र बालक ९२३ छन् । राष्ट्रिय मानव अधिकार आयोगको ‘ट्राफिकिङ इन पर्सन्स इन नेपाल’ प्रतिवेदनमा सातवटै प्रदेशमा बेपत्ता बालकको तुलनामा बालिकाको संख्या बढी छ (हे. इन्फो) ।

पछिल्लो एक दशकको तथ्यांक हेर्दा बेपत्तामध्ये ५५ प्रतिशत बालिका र ४५ प्रतिशत बालक छन् ।

हराएका बालबालिका फेला पर्ने दर भने बालिकाको तुलनामा बालकको बढी छ । हराएकामध्ये ५४.५ प्रतिशत बालबालिका फेला नपर्ने गरेको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ । फेला नपर्ने दर बालिकाको ५८.४ र बालकको ४२.९ प्रतिशत छ ।

बाल मजदुर सरोकार केन्द्र (सीबीन) का अध्यक्ष माधव प्रधान बालिकाहरू बढी हराउनुमा यौन दुव्यर्वहार कारण हुन सक्ने बताउँछन् । सजिलै प्रलोभनमा पार्न सक्ने र शारीरिकरुपमा कमजोर बालबालिका बढी जोखिममा देखिएको उनको अनुभव छ ।

यो खबर पढेर तपाईलाई कस्तो महसुस भयो ?

3%

खुसी

75%

दुःखी

3%

अचम्मित

1%

उत्साहित

18%

आक्रोशित

ट्रेन्डिङ

Advertisment