+
+

पोखरा विमानस्थलका लागि रिठ्ठेपानी डाँडाको ६०० रुख काटिने

अच्युत पुरी अच्युत पुरी
२०७८ चैत २ गते २०:०६

२ चैत, काठमाडौं । पोखरा क्षेत्रीय अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको उडान तथा अवतरणमा अवरोध गर्ने कास्कीको रिठ्ठेपानी डाँडा कटानका दौरान ६ सय रुख मास्नु पर्ने भएको छ । नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरणले पोखरा क्षेत्रीय अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको पूरक वातावरणीय प्रभाव मूल्यांकन प्रतिवेदन वन तथा वातावरण मन्त्रालयमा पेश भएको छ ।

उक्त प्रतिवेदन अनुसार रिठ्ठेपानी डाँडा कटान गर्दा ६ सय वटा रुख र पोल आकारका रुख काट्नु पर्ने देखिएको हो । निर्माणाधिन विमानस्थलको पूर्वी सिमानाबाट करिब १.३५ किलोमिटर दुरीमा यो डाँडा रहेको छ ।

प्रतिवेदन अनुसार यो डाँडालाई १२ देखि ४० मिटरसम्म कटान गर्नुपर्नेछ । यसरी कटान हुने डाँडामा रहेको २.१७६ हेक्टर वनमा रहेको रुखहरु काटिने छन् । प्राधिकरणले २०७७ पुसमा वन तथा वातावरण मन्त्रालयबाट यो आयोजनाको पूरक वातावरणीय प्रभाव मूल्यांकन अध्ययनको सहमति प्राप्त गरेको थियो ।

मन्त्रालयले नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरणले पेश गरेको पूरक वातावरणीय प्रभाव मूल्यांकन (ईआईए) प्रतिवेदन सुझावका लागि सार्वजनिक गरेको हो । यो प्रतिवेदन प्याक्ट कन्सल्टेन्ट प्रालिले गरेको हो । विमानस्थल आयोजना भने अहिले धमाधम बनिरहेको छ । विमानस्थलको भौतिक प्रगति ८१ प्रतिशत पुगिसकेको छ । तर, यो डाँडा कटान नगरेसम्म जहाज उडान/अवतरणमा भने समस्या हुनेछ ।

पोखराको छिन्नेडाँडामा बनिरहेको विमानस्थलको धावनमार्ग २५ मिटर लम्बाई र ४५ मिटर चौडाईको रहेको छ । धावनमार्ग पूर्व–पश्चिम दिशामा रहेका कारण विमानस्थलको सामुन्नेमा रहेको रिठ्ठेपानी डाँडा कटान गर्नुपर्छ । स्वीकृति पाएको तीन महिना भित्र डाँडा कटानको काम पूरा हुने देखिएको छ ।

कस्ता रुख काटिन्छन् ?

आयोजना क्षेत्रमा अभिलेख भएका प्रमुख वनस्पतिमा साल, कटुस, चिलाउने, सिमल, पिपललगायत प्रजातिका रुख रहेका छन् । यी रुखको गणना डिभिजन वन कार्यालय कास्कीले गरेको थियो । सोही आधारमा ६ सय रुख काट्नु पर्ने देखिएको हो ।

आयोजनाको ईआईए प्रतिवेदनले निर्माणाधीन विमानस्थलको निर्माण तथा सञ्चालनबाट स्थानीय क्षेत्रका साथै समग्र गण्डकी प्रदेशमा उल्लेखनीय रुपमा सकारात्मक प्रभाव पर्ने र यसले स्थानीय व्यापार–व्यवसायमा वृद्धि हुने देखिएको छ ।

रोजगारीको अवसर वृद्धि, प्राविधिक सीप र क्षमतामा वृद्धि हुनुका साथै पर्यटन र अन्य व्यवसायमा वृद्धि हुने देखिएको छ । आयोजनाका लागि काटिने डाँडाका कारण भू–उपयोग तथा परिदृष्यमा आउने परिवर्तन, ढुंगा माटोको व्यवस्थापनको सवा, ध्वनि, वायु, जल तथा माटो प्रदूषणलाई समेत नकारात्मक प्रभावका रुपमा औल्याइएको छ । यसबाट वन्यजन्तुको बासस्थानको क्षय हुनुका साथै खेतीयोग्य जमिन र कृषि उत्पादनमा समेत ह्रास आउने देखिएको छ । आयोजनामा वन्यजन्तुसँगको टक्कर, सिंचाइ कुलोमा प्रभाव यस आयोजनाबाट हुने नकारात्मक प्रभाव हो ।

कटान गर्ने एक रुख बराबर १० रुख रोप्नु पर्ने

यो राष्ट्रिय गौरवको आयोजना हो । सोहीकारण आयोजनाले कटान गर्ने एक रुख बराबर १० वटा नयाँ रुख रोप्नु पर्ने भएको छ । रुख रोप्न नसक्ने अवस्थामा वन क्षेत्रको प्रयोग गरे वापत सो बराबरको वन क्षेत्रको सट्टाभर्नाका लागि डिभिजन वन कार्यालयसँग समन्वय भने आयोजनाले गर्नुपर्छ ।

यस भेगमा रहेका चराको बासस्थान अन्यत्र सार्न वन कार्यालयले भूमिका खेल्ने छ । आयोजनाका लागि चाहिने रोजगारीमा स्थानीयलाई प्राथमिकता दिने र स्रोत साधनको व्यवस्थापन समेत आयोजनाले बेहोर्ने प्रतिवेदनमा उल्लेख छ ।

चण्डी मन्दिरको संरक्षण गर्नुपर्ने

रिठ्ठेपानी डाँडा कटानको सवालमा स्थानीयसँग गरिएको अन्तरक्रियामा त्यहाँ रहेका चण्डी मन्दिरको संरक्षणको माग गरिएको छ । यसमा समेत आयोजनाले काम गर्नुपर्ने भएको छ ।
डाँडा कटानपछि यस स्थानमा विमानस्थलको कुनै पनि संरचना भने बन्ने छैनन् । यो डाँडाको कटान विमान उडान र अवतरणको सुरक्षाका लागि मात्र भएको प्रतिवेदनमा उल्लेख गरिएको छ ।

प्रतिवेदन अनुसार स्थानीय वासिन्दाले आयोजना क्षेत्रको वरपरका मन्दिरको संरक्षण आमा समूहलाई सहयोग र विमानस्थल तथा रिठ्ठेपानी क्षेत्रमा हरियाली प्रवद्र्धन गर्न बजेट माग गएकोले सो प्रयोजनका लागि २५ लाख रुपैयाँ बजेट आयोजनाले उपलब्ध समेत गराउने भएको छ ।

लेखकको बारेमा
अच्युत पुरी

आर्थिक पत्रकारितामा सक्रिय पुरी मुलतः पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन बिषयमा कलम चलाउँछन् ।

यो खबर पढेर तपाईलाई कस्तो महसुस भयो ?

Khusi
                                chhu

खुसी

Dukhi
                                chhu

दुःखी

Achammit chhu

अचम्मित

Utsahit Chhu

उत्साहित

Akroshit Chhu

आक्रोशित

प्रतिक्रिया

भर्खरै पुराना लोकप्रिय
Advertisment

धेरै कमेन्ट गरिएका

छुटाउनुभयो कि ?