+

पाँच कारण, जसले बुढ्यौलीमा दाँत बिग्रिन्छ

२०८० माघ  ८ गते १६:२३ २०८० माघ ८ गते १६:२३
पाँच कारण, जसले बुढ्यौलीमा दाँत बिग्रिन्छ

अमेरिकी संस्था सीडीसीका अनुसार ६५ वर्ष वा सोभन्दा बढी उमेरका पाँचमध्ये एक जनाले आफ्ना सबै दाँत गुमाउँछन् । पूर्ण रुपमा दाँत झर्ने समस्या ७४-७५ वर्षको उमेरमा वयस्कहरूको तुलनामा १३ प्रतिशतले बढी हुन्छ ।

हामी देख्न सक्छौं, मान्छे बुढो हुँदै गएपछि दाँत पनि खराब हुँदै गएको । दाँतमा खिया लाग्ने, फुत्किने-भाँचिने मात्र होइन गिजा पनि खिइएर दाँत कमजोर भएको देखिन्छ ।

यही कारण बुढापाकाहरु राम्ररी चपाउन सक्दैनन् । नरम खानेकुरा मात्र खान सक्छन् । बुढ्यौलीले छोप्दै गएपछि किन सबैको दाँत कमजोर हुन्छ ? बुढ्यौलीमा किन दाँत कमजोर हुन्छ ?

मुख सुक्खा हुनु

बढ्दो उमेरमा सबैभन्दा बढी देखिने समस्या हो, मुख सुक्खा हुनु । मुखमा आउने र्‍यालले मुखमा भएको खानेकुरा चपाउन मद्दत गर्नुका साथै मुखलाई सफा गर्छ । त्यति मात्र होइन, कुनै प्रकारले दाँतमा हुने क्षतिलाई रोक्न र गिजालाई स्वस्थ राख्न मद्दत पनि गर्छ ।

यद्यपि, उमेर बढेसँगै र्‍यालको उत्पादन कम हुन्छ । यसको कारण हो, उमेर बढेसँगै विभिन्न औषधिको प्रयोग, क्यान्सरको बिरामी, सीओपीडी, मुटुरोग र पक्षघात । यस्ता समस्याले मुख सुक्खा भएपछि दाँत र मुख सफा हुन पाउँदैन । यस्ता रोग र औषधिले मुखमा बढी मात्रामा कीटाणुहरु पनि उत्पादन गर्छ । जसले सास गन्हाउने, फोहोर हुने, गिजामा संक्रमण भई दाँत कमजोर पार्छ ।

गिजामा समस्या

बुढ्यौली लागेसँगै खाना खाइसकेपछि मुख कुल्ला गर्न, दाँत सफा गर्न जाँगर चल्दैन । यही कारण मुखमा कीटाणु बढ्दै जान्छ । यसले गर्दा गिजा सुन्निने र संक्रमण बढेर दाँतको जरा कमजोर हुन्छ ।

मुखभित्रको घाउ

मुखभित्र घाउ आउनु आम समस्या हो । यस्ता घाउ अक्सर आफैं निको हुन्छ । तर बुढ्यौलीमा मुखभित्र घाउ आएपछि सहजै निको हुँदैन । त्यही घाउले दाँतको जरा र गिजा बिगार्न सक्छ । धुम्रपान र सुर्तीजन्य पदार्थ सेवन गर्ने वृद्धहरुमा यो समस्या झन् धेरै छ ।

कमजोर रोगप्रतिरोधी क्षमता

उमेर बढ्दै गएपछि रोगसँग लड्ने क्षमता कमजोर हुँदै जान्छ । यसले गर्दा दाँत तथा गिजामा आउने सानोतिनो समस्या पनि बढ्दै जान्छ । अझ चुरोट, सुर्ती सेवन गर्नेहरुमा थप जटिलता हुन्छ । यसले गर्दा पनि बुढ्यौलीमा दाँत कमजोर हुन्छ ।

हड्डीको घनत्व घट्नु

उमेर बढेसँगै गिजामा हुने हड्डीको घनत्व घट्दै जान्छ । नसाहरु पनि सुक्दै जान्छन् । यसको सोझो असर दाँतमा पर्छ । दाँतलाई नसा र हड्डीले छोड्न थाल्छ । जसले दाँतको जरा देखिन थाल्छन् । जरा देखिने मात्र होइन, गिजाको भर नपाउदा दाँत पनि बिस्तारै सर्दै जान्छ । जसकारण उमेरमा मिलेको दाँत पनि पछि कोही अगाडि र केही पछाडि भएजस्तो देखिन्छ ।

के छ त उपचार ?

दाँतलाई बुढ्यौली उमेरसम्म सही राख्नका लागि जरुरी हुन्छ, यसको उचित हेरचाह । यो भनेको समयमा ब्रस गर्ने, सही तरिकाले ब्रस गर्ने, सुर्ती–चुरोट नखाने । त्यसबाहेक बेलाबखत दाँतको उपचार गराइराख्नुपर्छ । दाँत सफा गर्ने, कीराले खाएको भागमा सिमेन्ट भर्ने, भाँचिएको वा टुटेको दाँत छ भने उखेलेर अर्को दाँत राख्ने ।

दाँत सर्दै खाली पनि देखिएमा रिटेनर्स र क्लिनर अलाइनर्स अवस्था हेरी राख्न सकिन्छ । यसले सरेको दाँतलाई बाँध्ने र अन्यत्र सर्न दिंदैन ।

दाँत झरेको अवस्थामा उमेरसँगै झर्छ भनेर चुप लागेर बस्नु हुँदैन । त्यसको लागि कृत्रिम दाँत हाल्ने र दाँत प्रत्यारोपण गर्न सकिन्छ । यस्तो किसिमको उपचारले खाना चपाएर शरीरमा पोषण पुर्‍याउन, अनुहारलाई सुहाउँदो देखाउन र सहजरुपमा बोल्न सघाउ पुर्‍याउँछ । दाँत पूरा खिइसकेको छ भने आवश्यकताअनुसार शल्यक्रिया गरी बोन ग्राफ्टिङ (हड्डी प्रत्यारोपण) गर्नुपर्छ ।

डा. सुवास घिमिरे दाँत वृद्धवृद्धा
डा. सुवास घिमिरे
लेखक
डा. सुवास घिमिरे
ओरल म्याक्जिलोफेसियल सर्जन

नेपाल मेडिकल काउन्सिल दर्ता नम्बर : ७२२८ बीडीएस, एमडीएस ओम समाज डेन्टल अस्पतालका अध्यक्ष

यो खबर पढेर तपाईलाई कस्तो महसुस भयो ?
Khusi chhu

खुसी

Dukhi chhu

दुःखी

Achammit chhu

अचम्मित

Utsahit Chhu

उत्साहित

Akroshit Chhu

आक्रोशित

प्रतिक्रिया

भर्खरै पुराना लोकप्रिय

फिचर

के हुन्छ जब हामी धेरै नुन खान्छौं ?

के हुन्छ जब हामी धेरै नुन खान्छौं ?

युरिक एसिड कसरी हुन्छ ?

युरिक एसिड कसरी हुन्छ ?

सहरमा बस्नेलाई किन जरुरी छ भिटामिन डी सप्लिमेन्ट ?

सहरमा बस्नेलाई किन जरुरी छ भिटामिन डी सप्लिमेन्ट ?

‘जुत्ता सुँघाएर निको हुँदैन छारेरोग, उपचारको नयाँ प्रविधि छ’

‘जुत्ता सुँघाएर निको हुँदैन छारेरोग, उपचारको नयाँ प्रविधि छ’

‘तौल घटाउन ८० प्रतिशत भूमिका खानाको हुन्छ’ (भिडियो)

‘तौल घटाउन ८० प्रतिशत भूमिका खानाको हुन्छ’ (भिडियो)

यौन जीवनले कसरी मानसिक स्वास्थ्यमा प्रभाव पार्छ ?

यौन जीवनले कसरी मानसिक स्वास्थ्यमा प्रभाव पार्छ ?