प्रत्येक नागरिकले आफनो स्वास्थ्य उपचार गर्न पाउनु नेपालको संविधानले प्रत्याभूत गरेको मौलिक अधिकार हो । अहिले नेपालमा क्यान्सर जस्तो घातक रोगसँग लडिरहेका सयौँ बिरामीका लागि यो अधिकार केवल कागजमा...
डा. अरुण शाही क्यान्सररोग विशेषज्ञ
नेपालमा वंशाणुगत रोगहरूको जोखिम, आफन्तबीच विवाह हुने प्रचलन तथा स्वास्थ्य सेवाको सीमित पहुँचलाई हेर्दा न्युबर्न स्क्रिनिङ अझै महत्वपूर्ण देखिन्छ ।
डा. जीवन अधिकारी कन्सल्टेन्ट प्याथोलोजिस्ट, नेशनल प्याथ ल्याब
सुरुमा सामान्य संक्रमण जस्तो देखिए पनि, लामो समयसम्म रहँदा यसले प्रजनन अंगहरूमा स्थायी क्षति पुर्याउन सक्छ ।
डा. कुमकुम झा स्त्री तथा प्रसूतिरोग विशेषज्ञ
अब दिनदिनै गर्मी बढ्दै छ । गर्मी मौसमसँगै तुरुन्त चिसो अनुभव गराउने विभिन्न प्रकारका पेय पदार्थको बिक्री तथा प्रयोग ह्वात्तै बढ्ने गर्छ । खाना, खाजाको समयमा होस् या कतै...
केही वर्ष अगाडि अस्पतालको बहिरंग ओपिडीमा बिरामी हेर्दै गर्दा, एक २८ वर्षीया महिला आफ्नो चौथो गर्भको परीक्षणका लागि आइन् । सबै जाँचपश्चात् उनले भिडियो एक्सरेमा छोरा छ कि छोरी...
बायोटिनलाई भिटामिन ७, भिटामिन एच र इन्जाइम आर पनि भनिन्छ। यो बी कम्प्लेक्स समूहसँग सम्बन्धित एक पानीमा घुलनशील भिटामिन हो । यो भिटामिनले शरीरलाई कार्बोहाइड्रेट, बोसो र प्रोटिनलाई ऊर्जामा...
हालसम्म लेजरले गर्भमा प्रत्यक्ष हानि गर्छ भन्ने ठोस प्रमाण छैन, तर पर्याप्त अनुसन्धान नभएकाले चिकित्सकहरू सामान्यतया गर्भावस्थामा लेजर नगर्न सल्लाह दिन्छन् ।
स्तन क्यान्सर विश्वभर महिलामा सबैभन्दा धेरै देखिने क्यान्सरमध्ये एक हो । पछिल्ला वर्षहरूमा नेपालमा पनि स्तन क्यान्सरका बिरामीको संख्या बढ्दै गएको चिकित्सकहरू बताउँछन् । पहिले यो रोग उमेर पुगेका...
एसईई पास गरेपछि धेरै विद्यार्थीहरू प्लटु पढ्छन् । चिकित्सा तथा इन्जिलियरिङ क्षेत्रमा लाग्ने चाहना भएकाहरू विज्ञान विषय पढ्छन् । कोही व्यवस्थापन, कोही मानविकी तथा कोही शिक्षा शास्त्रतिर लाग्छन् ।...
डा. अमृत भण्डारी आयुर्वेदिक चिकित्सक
देशभरका सबै सरकारी अस्पतालमा यो प्रणाली लागू गर्दा बचतको आकार अझ ठूलो हुन्छ । उच्च अकुपेन्सी भएका अस्पतालहरूमा यो बचत १ अर्ब ५० करोडदेखि २ अर्ब ५० करोड सम्म...
दुईवटा अंग प्रत्यारोपण गरेको मान्छे उनको बाँकी जीवन के सहज होला र ? शिवका आफन्त र उनलाई चिनेजानेकाहरूको मनमा यही सन्देह थियो ।
अहिले उमेर कम छ भनेर ढुक्क नहुने, नियमित रक्तचाप जाँच गर्ने र स्वस्थ जीवनशैली अपनाउने बानी अत्यन्त आवश्यक भइसकेको छ ।
नेपालका पुराना अध्ययनहरूले मम्प्स र संक्रमणलाई पुरुष बाँझोपनको महत्वपूर्ण कारण मानेका छन् ।
डा. दीपा चुडाल प्रसूति तथा स्त्रीरोग विशेषज्ञ
विज्ञहरूका अनुसार इबोला अत्यन्त घातक भए पनि समयमै पहिचान, आइसोलेसन र निगरानीमार्फत नियन्त्रण गर्न सकिने रोग हो ।
मन र शरीरको सम्बन्धले हाम्रो भोकमा प्रभाव पार्छ । त्यसैले यो केवल के खाइयो भन्नेमा मात्र निर्भर गर्दैन, बरु त्यसबारे कसरी सोचिन्छ भन्नेमा पनि निर्भर गर्छ । हामीले खाने...
अहिले धेरैले राति सुत्ने बेला कानमा इयरबड्स हालेर संगीत, पोडकास्ट वा ह्वाइट नोइज सुन्ने गर्छन् । बाहिरको हो–हल्ला, पार्टनरको घुर्ने बानी वा मनमा खेलिरहेका अनगिन्ती कुराहरूलाई शान्त पार्न धेरैले...
कुनै पनि औषधि साइड इफेक्ट बिना हुँदैन । किमोथेरापीका दुष्प्रभाव हुन्छन् तर इम्युनोथेरापीका हुँदैनन् भन्नु गलत हुन्छ ।
मानिसको जीवनमा एउटा रोचक विरोधाभास छ । घरबाट केही दिन बाहिरका पेसागत, अफिसियल कार्यक्रम, भोजभतेर वा उत्सवहरूमा जाँदा पनि घरको जस्तो मस्त निन्द्रा लाग्दैन । बाहिर कामको चटारो कहिले...
डा. बालकृष्ण साह प्रसूति तथा स्त्रीरोग विशेषज्ञ
३ जेठ, काठमाडौं । चिकित्सकले बिरामीको ज्यान बचाउने उद्देश्यले दिएको उपचारलाई अपराधसँग जोडेर हेर्न नहुने न्यायाधीशहरूले बताएका छन् । असल नियतले गरिएको उपचार र अपराधबीच स्पष्ट भिन्नता छुट्याउनुपर्ने भनाइ...
३ जेठ, काठमाडौं । बोन म्यारो क्यान्सरसँग संघर्षरत मोरङको उर्लाबारी–३ निवासी २० वर्षीय सनम बिकको उपचारका लागि ‘सनम बिक बचाउ अभियान’ जारी छ । उनी उदयमान फुटबल खेलाडी रहेका...
के तपाईंको अनुहार, घाँटी वा छातीमा बारम्बार चिलाउने, रातो दाग देखिने हुन्छ ? कारण हुन सक्छ– पार्थेनियम झार । नेपाल र भारतका सडक किनार, खाली जमिन, खेतबारी, निमार्ण क्षेत्र...
डा. विकास पौडेल छाला, यौन तथा सौन्दर्य विशेषज्ञ
२००७ सालदेखि अहिलेसम्म करिब एक दर्जन पटक स्वास्थ्य मन्त्रालयको नाम हेरफेर भएको पाइन्छ ।
डा. झलक गौतम जनस्वास्थ्यविद्
कानको जाली फाटेको कारण कानमा संक्रमण बढ्दै गएर मस्तिष्कसम्म नै संक्रमण पुग्ने हुन सक्छ । साथै मस्तिष्कमा पिप जम्ने, मुख बाङ्गो हुनेदेखि लिएर सुन्ने क्षमता पूरै हराउने पनि हुन्छ...
१ जेठ, काठमाडौं । काठमाडौंको कलंकीस्थित शहीद मेमोरियल अस्पतालका स्वास्थ्यकर्मी उचित पारिश्रमिक नपाएको भन्दै आन्दोलनमा उत्रिएका छन् । शुक्रबारदेखि उनीहरू आकस्मिक बाहेकका सेवा छोडेर आन्दोलनमा उत्रिएका हुन्। श्रम शोषणमा...
शिशु रोइरहन्छ, दूध खान मानेको छैन, बारम्बार बान्ता गरिरहन्छ र सास फेर्दा पनि घरघराहट सुनिन्छ भने अभिभावकहरूलाई निकै चिन्ताको विषय हुने गर्छ । यी लक्षणहरू कहिलेकाहीँ एसिड रिफ्लक्सको संकेत...
डा. बाबुराम पाण्डे बालरोग विशेषज्ञ
आजभोलिको व्यस्त जीवनशैली, खराब खानपान, तनाव र बारम्बार एन्टिबायोटिकको प्रयोगले हाम्रो गट हेल्थमा ठूलो असर पारिरहेको छ । समग्र स्वास्थ्यको आधार नै गट हेल्थ हो भन्ने कुरा स्वास्थ्य विज्ञानले...
आयुष अधिकारी पोषणविद्
हाम्रा दिनभरिका सबै पीडा, थकान, तनावलाई भुलेर आराम गर्ने ठाउँ हो बिछ्याउना । त्यो बिछ्याउनाको महत्वपूर्ण भाग हो सिरानी अर्थात तकिया । आरामदायी निद्राका लागि तकियाको उचाइ ठिक हुनु,...
काठमाडौं । गर्भपतन सेवा गुणस्तरीय, सर्वसुलभ, पहुँचयोग्य र सुरक्षित नभएको राष्ट्रियसभाको सार्वजनिक नीति तथा प्रत्यायोजित विधायन समितिकी सभापति पूजा चौधरीले बताइन् । अन्तर्राष्ट्रिय महिला स्वास्थ्य दिवसको पूर्वसन्ध्यामा महिला, कानुन...
३१ वैशाख, काठमाडौं । गोरखाका दुई स्वास्थ्य केन्द्रमा सुविधासम्पन्न प्रयोगशालाका लागि आवश्यक सामाग्री प्राप्त भएको छ । सम्भव नेपालका संस्थापक अध्यक्ष प्रेमकुमार खत्रीको पहलमा गोरखा नगरपालिका–२ को कोखेआहाले शहरी...
बोनम्यारो प्रत्यारोपणबिना पूर्ण उपचार अधुरो छ । औषधि सकिएको छ, पैसा छैन । तर पनि प्रवीण हार मानेका छैनन् ।
३० वैशाख, काठमाडौं । चिकित्सा शिक्षा आयोगको उपाध्यक्ष पदका लागि दरखास्त आह्वान भएको छ । आयोगद्वारा गठित सिफारिस समितिले बुधबार सूचना जारी गर्दै दरखास्त आह्वान गरेको हो । समितिले...
बाल रोक्ने मुख्य उपाय भनेको प्रारम्भिक लक्षण चिन्नु र ढिलो नगरी विशेषज्ञ चिकित्सकको सल्लाह लिनु नै हो ।
आज अन्तर्राष्ट्रिय नर्स दिवस। फ्लोरेन्स नाइटिङ्गेलको जन्मदिनको अवसरमा विश्वभर नर्सिङ पेसाप्रति सम्मान व्यक्त गरिँदैछ । यस दिवसका अवसरमा आज नेपालमा औपचारिक वक्तव्य, शुभकामना तथा नर्सहरूका तस्वीरले सामाजिक सञ्जालमा छाइरहेका...
खराब खानपान र निस्क्रिय जीवनशैलीका कारण अहिले अनावश्यक तौल बढ्नु धेरैका लागि चिन्ताको विषय बनेको छ । बढेको तौल घटाउनका लागि मानिसहरूले धेरै मेहनत गरिरहेका हुन्छन् । खानपानको व्यवस्थापनदेखि...
धेरै पटक हामीलाई अचानक कुनै विशेष खानेकुरा खाने तीव्र इच्छा हुन्छ जस्तै चकलेट, चटपटे, कुरकुरे, गुलियो वा नुनिलो आदि । यसलाई हामी क्रेभिङ भन्छौं । यो केवल मनको कुरा...
धेरै सरुवा रोगको सुरुवाती लक्षणहरू एकअर्कासँग धेरै मिल्दोजुल्दो हुने हुँदा प्रयोगशाला परीक्षण संक्रमण छुट्याउन सहायक सिद्ध हुने गर्छ ।
डा. शेरबहादुर पुन संक्रामक रोग विशेषज्ञ
धेरै किशोर–किशोरीलाई कहाँ जाने, कसरी सेवा लिने, गोपनीयता हुन्छ कि हुँदैन, परिवारले थाहा पाउँछ कि भन्ने डर हुन्छ
प्रसवको समयमा महिलाले अनुभव गर्ने पीडा शरीरको अवस्था, बच्चाको स्थिति र अपनाइएको मुद्रासँग सम्बन्धित हुन्छ ।
२८ वैशाख, काठमाडौँ । बालपोषण भत्ता ७७ वटै जिल्लामा विस्तार गरी बालबालिकामा लगानी बढाउनुपर्ने माग सरोकारवालाले राखेका छन् । सामाजिक सुरक्षा नागरिक समाज सञ्जालले आयोजना गरेको नीतिगत बहस कार्यक्रममा...
विश्वभर करिब ४० करोड मानिस ‘एलर्जिक राइनाइटिस’बाट पीडित छन् । यसबाट नेपाल, भारत जस्ता देश पनि अछुतो छैनन् । यो यस्तो अवस्था हो, जसमा हावामा रहेका एलर्जी गराउने तत्व...
मोटोपना केवल शरीरको आकार बढ्ने समस्या मात्र होइन, यसले मानिसको मानसिक स्वास्थ्य, आत्मविश्वास, सम्बन्ध र दाम्पत्य जीवनमा समेत गहिरो असर पार्न सक्छ । पछिल्ला वर्षहरूमा विश्वभर मोटोपनाको समस्या तीव्र...
डा. ऋत पौडेल मनोचिकित्सक तथा यौनविद्
थालेसिमिया रगतसम्बन्धी एक वंशानुगत रोग हो । यो रोगमा शरीरले रातो रक्त कोशिकाको मुख्य प्रोटिन हेमोग्लोबिन बनाउन सकेन भने रक्तअल्पता (एनीमिया) हुन्छ । यही कारण शरीरका विभिन्न अंगहरू प्रभावित...
डा. ऋतु लामिछाने बाल क्यान्सररोग विशेषज्ञ
विवाहपछि महिलाहरूमा धेरै शारीरिक, मानसिक र हर्मोनल परिवर्तन देखिन सक्छन् । यसमा महिनावारी समयमा नहुनु ढिलो हुनु, अनियमित हुनु वा प्रवाहमा परिवर्तन हुनु सामान्य कुरा हो । विवाहपछि केवल...
डा. सचिनकुमार यादव प्रसूति तथा स्त्रीरोग विशेषज्ञ
आफ्नो क्षेत्रमा पाइने सर्पहरूको बारेमा जानकारी राख्ने । विषालु र अविषालु सर्पहरूको भिन्नताबारे आधारभूत ज्ञान राख्नुपर्छ ।
गर्भयोजना कुनै पनि दम्पतीको जीवनको महत्वपूर्ण र जिम्मेवार निर्णय हो । स्वस्थ सन्तान जन्माउनका लागि केवल गर्भधारणपछि मात्र होइन, गर्भधारण अघि नै शरीरलाई तयार पार्नु आवश्यक हुन्छ । आधुनिक...
डा. आकृति भारती नि:सन्तान तथा प्रसूती विशेषज्ञ
सामान्यतया हान्ता भाइरस एउटा मानिसबाट अर्को मानिसमा सर्दैन। तर, दक्षिण अमेरिकामा पाइने 'एन्डिज' नामक प्रजातिको हान्ता भाइरसको हकमा भने सीमित मात्रामा मानिसबाट मानिसमा सङ्क्रमण सरेका केही घटनाहरू रेकर्ड गरिएका...
स्वास्थ्य सेवाको दशौं तहका कर्मचारी रहेका डा.शर्मा २०८१ फागुनमा वीर अस्पतालको निर्देशकमा नियुक्त भएका थिए ।
काठमाडौं उपत्यकाबाहिर वैशाख ४ र ५ गते अनि काठमाडौं उपत्यकामा वैशाख १७ र १८ गते निर्वाचन भएको थियो ।
मानव शरीर विभिन्न प्रणालीहरूको सहकार्यबाट सञ्चालित हुन्छ, जस्तै पाचन प्रणाली, स्नायु प्रणाली, श्वासप्रश्वास प्रणाली, प्रजनन प्रणाली आदि । यिनै मध्ये एक अत्यन्त महत्वपूर्ण प्रणाली हो सर्क्युलेटरी सिस्टम अर्थात परिसंचरण...
डा. सन्दीप राज पाण्डे भास्कुलर तथा इन्डोभास्कुलर सर्जन
२२ वैशाख, काठमाडौं । नेपाल मेडिकल काउन्सिलले काठमाडौंको मित्रपार्कमा रहेको हुवाई इन्टरनेशनल अस्पतालमाथि कारबाही गर्ने भएको छ । काउन्सिलको टोलीले सोमबार अस्पतालको स्थलगत अनुगमन गरेको रजिस्ट्रार डा. सतीस देवले...
दिनभरि निश्चित समयमा मुख्य खाना खाने बानी बसाल्दा शरीरले पनि त्यहीअनुसार भोकको संकेत दिन थाल्छ ।
आयुष अधिकारी पोषणविद्
उक्त शल्यक्रियामा मस्तिष्कको रक्तनलीमा भएको एन्युरिज्मलाई क्लिप लगाएर उपचार गरिएको हो । एन्युरिज्म भनेको फुट्न सक्ने जोखिमयुक्त फोका हो ।
एकातिर मात्र परिवर्तन देखिएमा झनै सचेत हुनुपर्छ । स्तनको आकार वा बनावटमा सानो फरक देखिए पनि ध्यान दिनु महत्त्वपूर्ण हुन्छ ।
डा. कपेन्द्रशेखर अमात्य वरिष्ठ सर्जिकल अन्कोलोजिस्ट
काठमाडौै । ताप्लेजुङ जिल्लामा वृहत निशुल्क स्वास्थ्य शिविर सञ्चालन गरिएको छ । शहिद धर्मभक्त राष्ट्रिय प्रत्यारोपण केन्द्र र डिचेन डोङ्ला स्मारक आँखा उपचार केन्द्रको सहयोग स्वास्थ्य शिविर सञ्चालन गरिएको...
विगत १५० वर्षमा, मानवजातिको उचाइ उल्लेखनीय रूपमा बढेको छ । तर यो वृद्धि सुस्त हुन सक्ने संकेतहरू छन् । यसको एउटा सम्भावित कारण जलवायु परिवर्तन हो । विश्वव्यापी तापक्रम...
बजारबाट प्याकेटबन्द कुनै खानेकुरा किन्दा केवल स्वाद, ब्रान्ड वा अफर हेरेर मात्र किन्नु हुँदैन, रङ पनि हेर्नुपर्छ ।
धेरै गर्भवती महिलाहरूको मनमा यो प्रश्न उठ्ने गर्छ कि गर्भावस्थाको समयमा हेयर स्मुदनिङ, स्ट्रेटनिङ, केराटिन ट्रीटमेन्ट वा रिबन्डिङ जस्ता सौन्दर्य उपचार गर्न मिल्छ कि मिल्दैन । सुन्दर देखिन चाहनु...
डा. मीना प्रधान स्त्री तथा प्रसूतिरोग विशेषज्ञ
यदि घाँटी, काखी वा कम्मरको भागमा गाँठो देखियो र त्यो दुई–तीन हप्तासम्म पनि नघटेमा चिकित्सकलाई देखाउनु राम्रो हुन्छ ।
काठमाडौँ । नेपालमा जनसंख्यामा वृद्धि दर र प्रजनन् दरमा कमी भएकोले अब चाँडै जनसंख्या ऋणात्मक हुन्छ भनी गरिएको प्रचार मिथ्या भएको जानकारी गराइएको छ । महिला, कानुन र विकास...
‘हिजो राति ज्वरो आएको थियो । बिहान अस्पताल आइपुग्दा उहाँको सुगर लेबल एकदमै कम थियो । बेहोसी अवस्थामा हुनुहुन्थो । अहिले होस आएको छ ।’
रिसाएको बेला मुटु छिटो धड्किन्छ । बारम्बार यस्तो हुँदा मुटुका मांसपेशी कमजोर हुन सक्छन् ।
डा. रवि शाही मुटुरोग विशेषज्ञ
यो रोग प्रायः २० वर्षभन्दा कम उमेरका युवाहरूमा देखिन्छ र विशेषगरी केटाहरूमा यसको जोखिम बढी हुन्छ ।
डा. नरेन्द्र लामिछाने अकुपञ्चर विशेषज्ञ
धेरै मानिसहरूलाई रातको ठ्याक्कै ३ बजे वा ३ देखि ४ बजेको बीचमा अचानक निद्रा खुल्ने समस्या हुन्छ । कतिपयले यसलाई भूतप्रेत वा अशुभ संकेत मान्छन्, तर विज्ञानका अनुसार यो...
डा. बासुदेव कार्की सिनियर कन्सल्टेन्ट साइक्यार्टिस्ट
धेरै मानिसहरू स्वस्थ रहनका लागि फलफूललाई आफ्नो दैनिकीमा समावेश गर्छन् । भिटामिन, फाइबर र एन्टिअक्सिडेन्टको उत्कृष्ट स्रोत हुन् फलफूल, जसले शरीरलाई फाइदा पुर्याउँछन् । तर एउटा प्रश्न प्रायः उठ्ने...
शरीरमा हुने बोसो ‘चिल्लो’ को प्रकारबारे धेरैलाई थाहा नहुन सक्छ । प्रत्येक व्यक्तिको शरीरमा फरक–फरक प्रकारको चिल्लो पदार्थ हुन्छ । चिल्लो पदार्थ शरीरका लागि अत्यन्त आवश्यक हुन्छ र यसले...
आयुष अधिकारी पोषणविद्
आजकल धेरै मानिसहरू स्वास्थ्यसम्बन्धी कुनै पनि प्रश्नको जवाफ पाउन एआई च्याटबटहरू जस्तै च्याटजीपीटी, ग्रोक, जेमिनाई आदि प्रयोग गर्छन् । एआईबाट स्वास्थ्य सल्लाह लिनु सही हो कि गलत ? यसबारे...
४ हजार वर्ष पुरानो एस्पिरिन औषधि सामान्यतया दुखाइको उपचारमा प्रयोग हुन्छ । यो औषधिले केही विशेष प्रकारका ट्युमर बन्न दिँदैन र ती शरीरमा फैलिनबाट पनि रोक्ने क्षमता राख्छ ।...
प्रतिदिन एउटा स्याउ खाएपछि डाक्टरकोमा जान नपर्ने भन्ने उखानमा विश्वास गर्ने व्यक्तिहरूको संख्या सायद निकै कम होला । तर ठूला र बढी चर्चित मिथकहरूको हकमा कुनमा विश्वास गर्ने र...
प्रा.डा. विद्या सागर प्रसाद इन्टरनल मेडिसिन
११ वैशाख, काठमाडौं । नेपाल मेडिकल काउन्सिलले विदेशी नागरिकता लिने १७ नेपाली चिकित्सकको नाम दर्ता किताबबाट हटाएको छ । नेपाल मेडिकल काउन्सिल ऐन, नियमावली र नेपाल नागरिकता ऐनका आधारमा...
काठमाडौं । गर्भवती महिलाहरूका लागि भ्रूणमा सम्भावित क्रोमोजोम असामान्यताको जोखिम पहिचान गर्ने एनआईपीटी (नन–इनभेसिभ प्रिनेटल टेस्टिङ) सेवा नेपालमै विस्तार भएको छ । नेशनल प्याथ ल्याब (एनपीएल) ले यो सेवा...
जब नसाहरू च्यापिन थाल्छन्, तब दुखाइ हाततिर पनि जान्छ । हातमा झमझम गर्ने, लाटो हुने, कमजोरी महसुस हुने वा कहिलेकाहीँ प्यारालाइसिस जस्तो अवस्था पनि आउन सक्छ ।
डा. रुपेश राउत न्युरोसर्जन परामर्शदाता
हामीले गर्भपतनलाई अधिकार त भन्यौँ । तर यसलाई अझै पनि ‘पाप’ वा ’गोप्य’ राख्नुपर्ने विषयको रूपमा व्याख्या गर्न छाडेनौँ ।
डा. बालकृष्ण साह प्रसूति तथा स्त्रीरोग विशेषज्ञ
स्वास्थ्य एक विशेष र संवेदनशील क्षेत्र हो । यो कुनैपनि सरकारको प्रमुख प्राथमिकतामा पर्नु स्वभाविक छ । बिगतमा सरकारले यस क्षेत्रलाई जनमुखी बनाउन प्रयासहरू गरेकै थिए । निर्वाचनपछि बनेको...
हामीकहाँ भुइँमा पलेटी मारेर बसेर खाना खाने परम्परा पुरानै हो । धेरैले यसलाई संस्कार, अनुशासन वा पारिवारिक अभ्यासका रूपमा मात्र बुझ्छन् । तर शरीर विज्ञानको दृष्टिले हेर्दा यो बानी...
डा. विधाननिधि पौडेल पेट तथा कलेजोरोग विशेषज्ञ
जाँघको भित्री भागमा चिलाउने समस्या धेरै मानिसले अनुभव गर्ने सामान्य तर निकै असहज अवस्था हो । विशेषगरी गर्मी मौसम, धेरै पसिना आउने बानी, लामो समय बसिरहनु, व्यायाम गर्नु, तौल...
डा. उमा केयल छाला तथा यौनरोग विशेषज्ञ
त्यो सेवा प्रदान गर्ने स्वास्थ्यकर्मीको श्रम अधिकारलाई कुल्चिएर गुणस्तरीय सेवाको अपेक्षा गर्न सकिँदैन ।
डा. बालकृष्ण साह प्रसूति तथा स्त्रीरोग विशेषज्ञ
९२ वर्षीय गंगोलको मंगलबार बिहान काठमाडौंस्थित आफ्नै निवासमा निधन भएको हो ।
आजकल तौल बढ्ने वा नबढ्ने समस्या लगभग हरेक घरमा देखिन्छ । कसैलाई आफ्नो बढ्दो तौल धेरै भएर चिन्तित बनाउँछ भने कसैलाई पटक्कै तौल नबढेपछि हैरानी हुन्छ । यदि तपाईं...
डा. खलील मिया पेट तथा कलेजो रोग विशेषज्ञ
आन्द्रा केवल खाना पचाउने र पोषण तत्त्व अवशोषण गर्ने अंग मात्र होइन, यो हाम्रो मनोभाव र भावनासँग पनि गहिरो रूपमा जोडिएको अंग हो । आन्द्रामा आफ्नै स्वतन्त्र स्नायु सञ्जाल...
डा. नरेन्द्र लामिछाने अकुपञ्चर विशेषज्ञ
समस्या अण्डाभन्दा पनि त्यससँग खाने धेरै तेल, बटर वा प्रशोधित मासुका परिकारले बढी ल्याउन सक्छ ।
उपस्थिति बिनाको डिग्री, वौद्धिक चोरी, अपर्याप्त सुपरिवेक्षण, प्रकाशन बिना प्रबन्धन पत्र जस्ता समस्याले विद्यावारिधिको शैक्षिक विश्वसनीयता कमजोर बनाएको छ ।
बिनय कँडेल सह-प्रमुख फिजियोथेरापिस्ट
नेपालमा पनि यस्ता रोगहरू पर्याप्त संख्यामा छन् । तर चेतना र परीक्षणको अभावका कारण धेरै बालबालिका सही निदान नपाएर भौंतारिइरहेका छन् । कतिपय त ९० पटकसम्म अस्पतालमा भर्ना भएर...
जब उनी पक्राउ परे बिरामी भएको भन्दै अस्पताल भर्ना गरियो । बिहीबार अदालतको आदेश आएपछि उनी हिरासत मुक्त भए । शुक्रबार दिउँसो उनी अस्पतालबाट डिस्चार्ज भए ।
यसो तीब्र वृद्धिलाई बेलैमा नरोके यसले भविष्यमा मानव समुदायको स्वास्थ्य तथा आर्थिक प्रणालीमा ठूलो असर पार्ने चेतावनी दिइएको छ ।
भागदौडपूर्ण जीवनशैली, अनियमित खानपान, धेरै चिल्लो–मसालेदार परिकार, कम पानी पिउने बानी, छिटो–छिटो खाना खाने स्वभाव र शारीरिक गतिविधि घट्दै जाँदा पेटमा ग्यास जम्ने समस्या धेरैमा सामान्य बन्दै गएको छ...
डा. अमृत भण्डारी आयुर्वेदिक चिकित्सक
३ वैशाख, काठमाडौं । स्वीकृति नलिइकन आयोजना गर्न लागिएको आईभीएफ सम्बन्धी कार्यक्रममा पुगी नेपाल मेडिकल काउन्सिलले छानबिन गरेको छ । काठमाडौंस्थित याक एण्ड यति होटलमा हुन लागेको कार्यक्रममा अनुगमन...
सडन कार्डियाक अरेस्ट ज्यान लिने अवस्था हो र तुरुन्तै उपचार आवश्यक पर्छ । समयमा सीपीआर दिँदा व्यक्तिको बच्ने सम्भावना दोब्बर वा तेब्बरसम्म बढ्न सक्छ ।
डा. रवि शाही मुटुरोग विशेषज्ञ
डाक्टरले एआईलाई आफ्नो ज्ञान, अनुभव र बिरामीको अवस्थासँग जोडेर प्रयोग गर्छ, बिरामीले त्यसैलाई निर्णयको आधार बनाउँदा जोखिम बढ्छ ।
सो समय कोभिड विरुद्धको भ्याक्सिनको माग अत्यन्तै उच्च थियो भने भारतमा आफ्नो नागरिकलाई नै पर्याप्त भ्याक्सिन पुग्ने अवस्था थिएन ।
डा. शेरबहादुर पुन संक्रामक रोग विशेषज्ञ
उच्च अदालत पाटनले ललितपुरस्थित किस्ट मेडिकल कलेजमा कार्यरत डा. एकानन्द सिंहलाई सह–प्राध्यापक पदमा प्रमाणिकरण गर्न आदेश जारी गरेको छ । चिकित्सा शास्त्र अध्ययन संस्थान(आईओएम) तथा डीन कार्यालयको निर्णय बदर...
जब कसैलाई साँचो माया गर्नुहुन्छ, तपाईं उसका लागि जे पनि गर्न तयार हुनुहुन्छ । तपाईं सबै कुरा बिर्सनुहुन्छ र विभिन्न तरिकाले आफ्नो प्रेम व्यक्त गर्नुहुन्छ । यसमा आफ्नो पार्टनरलाई...
योग, ध्यान, आयुर्वेद, परम्परागत उपचार पद्धतिलाई जब आधुनिक चिकित्सासँग जोड्न सक्छौँ त्यसै दिनदेखि हाम्रो भाग्यको उदय हुनेछ।
प्रा. डा. दीपक रेग्मी वरिष्ठ नाक कान घाँटीरोग शल्यचिकित्सक
बिना चिनी सोया दूधको एक कपमा ७–८ ग्राम प्रोटिन हुन्छ । गाईको दूधको तुलनामा यसमा कार्बोहाइड्रेट र फ्याट कम हुन्छ ।
मोदनाथ पौडेल पोषणविद्
बच्चा बिरामी पर्दा आमाबुबाको मनमा स्वाभाविक रूपमा डर र चिन्ता बढ्छ । यदि चिकित्सकले ‘बच्चालाई निको बनाउन शल्यक्रिया गर्नुपर्छ’ भनेमा धेरै अभिभावकको पहिलो प्रश्न हुन्छ, ‘सानो बच्चालाई शल्यक्रिया गर्दा...
डा. मनिष पोखरेल पेडियार्टिक सर्जन
९० वर्षपछि रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता, अंगहरूको पुनःस्थापना शक्ति र उपचारको प्रतिक्रिया निकै कम हुन्छ ।
एकजना बिरामीले ओपीडीमा हिस्ट्री लेखिसकेपछि एक्जामिनेसन रुममा गएर ‘महिला डाक्टर पठाइदिनुहोस्’ भनेर भनिन् ।
नेपालको स्वास्थ्य प्रणाली एउटा ऐतिहासिक र संक्रमणकालीन मोडमा उभिएको छ । स्वास्थ्य सेवा सरल र सहज रूपमा उपलब्ध गराउने उद्देश्यले संरचनाहरू बनाउदै गए, कार्यक्रमहरू परिमार्जन भए । स्वास्थ्य सेवाको...
कहिलेकाहीँ नर्सको रूपमा 'औषधि खानुभयो ?' भनेर सोध्नुभन्दा, एउटा साथी बनेर 'तपाईंलाई कस्तो छ ?' भनेर सुनिदिनु ठूलो उपचार बन्दो रहेछ।
२६ चैत, काठमाडौं । भक्तपुरस्थित शहीद धर्मभक्त राष्ट्रिय प्रत्यारोपण केन्द्रमा ६ महिनामा १०० जनाको मिर्गौला प्रत्यारोपण भएको छ । डा. कल्पना कुमारी श्रेष्ठ कार्यकारी निर्देशक भएपछि केन्द्रमा सफलतापूर्वक १००...
नेपाल स्वास्थ्य अनुसन्धान परिषद् जस्तो अनुसन्धान-केन्द्रित निकायमा समेत नेतृत्वका लागि एमबीबीएस पृष्ठभूमि अनिवार्य गरिएको छ।
धेरैजसो संक्रमणमा सुन्ने क्षमतामा अस्थायी कमी आउँछ । तर यदि संक्रमण बारम्बार भइरह्यो भने यो कमी लामो समयसम्म रहन सक्छ ।
डा. ओमप्रकाश यादव नाक, कान तथा घाँटीका सिनियर शल्यचिकित्सक
जुनु श्रेष्ठलाई स्वास्थ्य बीमा बोर्डले लगातार ११ पटकसम्म बैठकमा अनुपस्थित रहेको भन्दै पदबाट हटाएको थियो । तर स्वास्थ्य मन्त्री निशा मेहतासँगको सल्लापछि उनी फेरि बोर्ड बैठकमा सामेल भएकी छिन्...
कहिलेकाहीँ जटिलता आउँछ । अचानक रक्तस्राव, शरीरको असन्तुलन । त्यस्ता क्षणहरूले हाम्रो धैर्य र सीपको परीक्षा लिन्छन् ।
प्रा. डा. राजीव झा स्नायु, नसा तथा मेरुदण्डरोग विशेषज्ञ
पछिल्लो समय मानिसहरूले प्रशोधित खानेकुरा, छिट्टै बन्ने इन्स्ट्यान्ट फूडहरू, फास्ट फूड र रिफाइन्ड कार्बोहाइड्रेटहरू बढी खान थालेका छन् । यसको नतिजास्वरूप विभिन्न रोगहरू जस्तै मधुमेह, मोटोपन, हृदय रोग र...
प्रवीण भट्टराई पोषणविद्
तपाईंतर्फ आइरहेको गन्धले वाकवाकी लाग्नुको साथै यसले शरीर र दिमागलाई पनि असर गर्न सक्छ । इङ्ल्यान्डको वेस्टबरी शहरकी रिटायर्ड शिक्षिका एलेन कोर्नरका लागि गर्मीका दिनमा आफ्नो बगैंचामा पाइला राख्नु...
राम्रो पाचन र सन्तुलित मेटाबोलिज्म केवल ऊर्जा र रोगप्रतिरोधि क्षमता बढाउन मात्र सीमित हुँदैनन् । मेटाबोलिज्म भनेको शरीरले खाना ऊर्जामा परिवर्तन गर्ने र त्यसलाई प्रयोग गर्ने प्रक्रिया हो ।...
काठमाडौं । उन्नत डायग्नोस्टिक सेवामा अग्रणी नेशनल प्याथ ल्याबले पीजीटीए जेनेटिक परीक्षण सेवा औपचारिक रूपमा सुरु गरेको छ । ल्याबका अनुसार यो परीक्षण आइभीएफ प्रक्रियाका क्रममा भ्रूण प्रत्यारोपणअघि गरिने...
२२ चैत, काठमाडौं । महाराजगञ्जस्थित नेपाल प्रहरी अस्पतालको ४२औँ वार्षिकोत्सव मनाइएको छ । प्रहरी महानिरीक्षक दानबहादुर कार्कीको प्रमुख आतिथ्यतामा विविध कार्यक्रम गरी वार्षिक उत्सव मनाइएको हो । प्रहरी महानिरीक्षक...
काठमाडौं । ज्येष्ठ नागरिकहरूको स्वास्थ्यमा केन्द्रित रहने गरी ज्येष्ठ नागरिक विशेष अस्पताल सञ्चालनमा आएको छ । डा. जगदीशकुमार क्षेत्री नेतृत्वको टिमले स्वयम्भूस्थित मनमोहन मेमोरियल कलेज एण्ड टिचिङ अस्पतालमा नेपाल...
धूम्रपान, तातो चिया र मदिराको यो त्रिवेणीले काठमाडौं, तराई र पहाडी जिल्लाहरूमा क्यान्सरका बिरामी बढाइरहेको छ ।
मानिस जब निदाउँछ उसले निद्राको विभिन्न चक्र पार गर्दै जान्छ । जसमा ४ देखि ६ चक्र हुन्छ । यो क्रममा मस्तिष्क, मुटु जस्ता अंगहरु सुस्त गतिमा चलिरहेको हुन्छ ।
डा. सुरेश सापकोटा स्नायुरोग विशेषज्ञ
नेपालको सन्दर्भमा बाल क्यान्सरका बिरामीमध्ये करिब एक तिहाइले मात्र उपचार पूरा गर्ने अवस्था देखिन्छ । धेरैजसो केसमा या त क्यान्सर समयमै पहिचान हुँदैन या उपचार सुरु नै गरिँदैन ।
२० चैत, काठमाडौं । वरिष्ठ सर्जिकल अंकोलोजिस्ट डा.प्रकाशराज न्यौपानेको निधन भएको छ । क्यान्सर रोगबाट पीडित डा.न्यौपानेको आज बिहान पाटल अस्पतालमा निधन भएको उपचारमा संलग्न मेडिकल अंकोलोजिस्ट डा. अरुण...
दैनिक आवश्यकता पूरा गर्न हामीलाई थप चिनी चाहिँदैन । सकेसम्म कम वा चिनी नै नखानु नै स्वास्थ्यका लागि उत्तम विकल्प हो ।
एनआईपीटीको रिपोर्टमा उच्च जोखिम देखिनु अन्तिम निदान होइन, यो थप जाँचको संकेत मात्र हो । यस्तो अवस्थामा चिकित्सकले एम्नियोसेन्टेसिस सिफारिस गर्छन् ।
डा. जीवन अधिकारी कन्सल्टेन्ट प्याथोलोजिस्ट, नेशनल प्याथ ल्याब
डिमेन्सिया बुढ्यौलीको ‘सामान्य’ समस्या होइन। यो रोग हो जसलाई ६० वर्षदेखि नै रोक्न सकिन्छ।
प्रा. डा. राजीव झा स्नायु, नसा तथा मेरुदण्डरोग विशेषज्ञ
स्वदेशमा मात्रै होइन बोर्डर पारिका निजी अस्पतालमा नेपालीहरूले गर्दै नगरेको अपरेसनको शुल्क पनि तिरेका उदाहरणहरू छन् ।
प्रा. डा. ढुण्डीराज पौडेल नाक, कान तथा घाँटीरोग विशेषज्ञ
सरुवा रोगले जनस्वास्थ्यमा निकै ठूलो समस्या निम्त्याउनुका साथै महामारीको रूप समेत लिन सक्ने भएकाले यसलाई बेवास्ता गर्नै मिल्दैन ।
डा. शेरबहादुर पुन संक्रामक रोग विशेषज्ञ
पिसाबको संक्रमण समयमै उपचार गरे सामान्यतया खतरनाक हुँदैन तर उपचार नगरेमा जोखिम धेरै बढ्छ ।
डा. अस्मिता पाण्डे निःसन्तान तथा स्त्री रोग विशेषज्ञ
आजभोलिको व्यस्त जीवनशैलीमा आफ्नो लागि ताजा र सन्तुलित आहार तयार पार्न गाह्रो भएको छ । यही कारणले गर्दा मानिसहरू घरको खानाभन्दा बाहिरको खानामा बढी निर्भर हुन थालेका छन् ।...
धेरैजसो मानिसहरूलाई खाना खाइसकेपछि केही मिनेटभित्रै दिसा लाग्ने वा शौचालय धाउनुपर्ने हुने गर्छ । यस्तो बेला धेरैलाई लाग्छ, खाना पेटमा पुग्नेबित्तिकै सिधै बाहिर निस्किँदैछ । तर वास्तवमा यो खाना...
डा. अजित खनाल कन्सल्टेन्ट ग्यास्ट्रोइन्ट्रोलोजिस्ट
यस्ता ठगीबाट मानिसहरूको स्वास्थ्य बिग्रिने मात्र होइन, अनावश्यक रूपमा पैसा पनि खर्च भइरहेको हुन्छ ।
आयुष अधिकारी पोषणविद्
प्यानक्रियाजलाई स्वास्थ्य राख्न रक्सी सेवन कम गर्नुपर्छ । अत्यधिक मदिराले प्यानक्रियाटाइटिस निम्त्याउन सक्छ ।
प्रा.डा. मनोज कुमार शाह पेट तथा कलेजो रोग विशेषज्ञ
महिनावारी प्रत्येक महिलाको शरीर अनुसार फरक–फरक हुन्छ । कसैलाई हल्का रक्तश्राव हुन्छ भने कसैलाई धेरै पनि हुन सक्छ । यही क्रममा कतिपय महिलाहरूलाई महिनावारीमा रगतका साना–ठूला ढिक्का देखिन सक्छन्...
डा. सविता थापा प्रसूति तथा स्त्रीरोग विशेषज्ञ
लिंगमा उत्तेजना नै नहुनु । यो समस्या पहिले विशेषत वृद्ध उमेरमा देखिन्थ्यो, तर अहिले कम उमेरका युवाहरूमा पनि यस्तो समस्या देखिँदै आएको छ । लामो समय काममा बिताउने, मोबाइल...
डा. अनिलपुकार साह कन्सल्टेन्ट युरोलोजिस्ट
१२ चैत, काठमाडौं । क्यान्सर उपचारमा रोबोटिक सर्जरी प्रभावकारी र आधुनिक विकल्पका रूपमा उदाउँदै गएको चिकित्सकहरूले बताएका छन् । ‘रोबोटिक इन सर्जिकल अन्कोलोजी’ विषयक सिएमई कार्यक्रममा नयाँ दिल्लीस्थिति मणिपाल...
हाम्रो देशमा बीमा आवश्यक अवस्थामा उपचार गर्ने भन्दा पनि ‘होल बडी चेक अप’ गर्ने साधन भएको जस्तो देखिन्छ ।
भारतको सर्वोच्च अदालतले ११ मार्चमा हरिश राणाका लागि निस्क्रिय इच्छामृत्युको अनुमतिसहित आदेश दिएको थियो । यसपछि करिब १३ वर्षदेखि कोमामा रहेका हरिशले मंगलबार अपरान्ह ४:१० बजे दिल्लीस्थित अखिल भारतीय...
११ चैत, काठमाडौं । मनोचिकित्सक तथा अनुसन्धाता डा. ऋषभ कोइरालाको नेतृत्वमा उच्च हिमाली क्षेत्रमा मानसिक स्वास्थ्यसम्बन्धी अध्ययन तथा सेवा सुरु गरिएको छ । सोलुखुम्बुको नाम्चे बजारमा मंगलबार एकदिने निःशुल्क...
४० वर्षपछि शुक्रकीटको घनत्व र गतशिलिता उल्लेखनीय रूपमा घट्छ भने ४५ वर्षपछि प्राकृतिक गर्भधारणमा समय लाग्ने हुन्छ ।
डा. सचिनकुमार यादव प्रसूति तथा स्त्रीरोग विशेषज्ञ
भारतमा निक्रिय इच्छामृत्यु( प्यासिभ यूथेनेशिया) को अनुमति पाउने पहिलो व्यक्ति हरिश राणा बनेका छन् । मंगलबार अखिल भारतीय आयुर्विज्ञान संस्थान (एम्स) मा उनको मृत्यु भएको छ । २०१३ मा...
खासै बिरामी नभएको बेलामा पनि स्वयं बिरामी हुँ भन्नेले आफुखुसी किनेर खाने गर्छन् । अनि पूर्जीमा लेखिदिनेले पनि कमिसनतन्त्रको लालचामा जथाभावी लेखिदिन्छन् ।
नङमा देखिने सेतो दागलाई हामी प्रायः ‘नङ फुलेको’ भनेर चिन्छौँ । हाम्रो समाजमा यससँग जोडिएको एउटा अन्धविश्वास पनि छ, ‘नङ फुल्यो भने नयाँ कपडा लगाउन पाइन्छ।’ तर वास्तवमा यी...
डा. उमा केयल छाला तथा यौनरोग विशेषज्ञ
१२ महिनासम्म नियमित असुरक्षित सम्बन्धपछि पनि गर्भ नबसेमा वा महिनावारी अनियमित भएमा तुरुन्त चिकित्सकलाई देखाउन सकिन्छ ।
डेढो आँखा भएका बालबालिकाहरू हाम्रो गाउँ–समाजमा प्रशस्त पाइन्छन् । हाम्रो नेपाली समाजमा डेढो आँखालाई ईश्वरको वरदान वा भाग्यमानी व्यक्तिको रूपमा लिने चलन पनि छ । तर वास्तवमा आँखा डेढो...
मिर्गौला प्रत्यारोपण शल्यक्रियाका क्रममा, मिर्गौलाको रक्तसञ्चार पुन: स्थापना हुँदा र पिसाब निस्कँदा मनमा अनुपम उत्साह आउँछ ।
डा. रोजन अधिकारी मूत्ररोग तथा मिर्गौला प्रत्यारोपण विशेषज्ञ
लक्षित बिरामीले केवल बेड मात्र होइन अस्पतालभित्र उपलब्ध हुने परीक्षण र औषधि उपचार समेत निःशुल्क पाउनुपर्छ ।
डा. दीपेन्द्र पाण्डे वरिष्ठ हाडजोर्नी सर्जन
स्पेक्ट-सिटीले क्यान्सर, मुटु, हड्डी तथा मिर्गौलाले के-कस्तो अवस्थामा काम गरिरहेका छन् भन्ने पहिचान गर्न सहयोग पुर्याउने छ ।
पाँच महिने कार्यकालमा अनुभव साट्दै स्वास्थ्य मन्त्रालयबाट बिदा हुने क्रममा आयोजित धन्यवाद कार्यक्रममा मन्त्री शर्माले अर्थ मन्त्रालयको असहयोगका कारण देशका सरकारी अस्पतालहरू गम्भीर संकटमा परेको आरोप लगाएकी हुन् ।
८ चैत, काठमाडौं । ललितपुरस्थित किष्ट मेडिकल कलेजमा गरिएको कलेजो प्रत्यारोपणसम्बन्धी अध्ययन अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमा प्रस्तुत हुने भएको छ । स्विट्जरल्यान्डको जेनेभा मा मे ६ देखि ९ सम्म आयोजना हुने...
अहिले विश्वजगतमा नसर्ने रोगको प्रभाव बढिरहेको छ । अवस्था नेपालको पनि उस्तै छ । नसर्ने रोग मध्येमा थाइराइड पनि एउटा जटिल रोग हो । थाइराइड एउटा सानो तर अत्यन्तै...
‘आजकलको व्यस्त जीवनशैलीमा हामी सबैले आफ्नो मुखलाई स्वस्थ राख्न सकिरहेका हुँदैनौं, जसको प्रत्यक्ष असर हाम्रो सम्पूर्ण शारीरिक स्वास्थ्यमा पर्न आउँछ । त्यसकारण स्वस्थ मुख नै स्वस्थ जीवन हो ।’...
बीमाले दाँतमा कीरा लाग्ने समस्याको प्रारम्भिक उपचार जस्तै फिलिङलाई कभर गर्दैन ।
अग्नि सन्तुलित राख्नका लागि सबैभन्दा महत्वपूर्ण कुरा सही खानपान हो ।
डा. नरेन्द्र लामिछाने अकुपञ्चर विशेषज्ञ
आजकाल धेरैजना स्लिम र फिट देखिन चाहन्छन् । त्यसैले छिटो–छिटो तौल घटाउने विभिन्न उपाय अपनाउने क्रम पनि बढ्दो छ । सामाजिक सञ्जालमा विभिन्न डाइट प्लान, फ्याट बर्न गर्ने सप्लिमेन्ट,...
आयुष अधिकारी पोषणविद्
गर्मी सुरु हुनासाथ बजारमा कोक, फ्यान्टा, स्प्राइट, पेप्सी जस्ता कार्बोनेटेड पेय पदार्थको खपत उल्लेखनीय रूपमा बढ्ने गर्छ । चर्को घाम, बढ्दो तापक्रम र तिर्खाले सताउँदा धेरै मानिसको रोजाइमा यस्तै...
प्रतीक जोशी खाद्य अनुसन्धान अधिकृत
सँगै सुतेको व्यक्ति अचानक निद्रामा केही बोल्न थालेको अथवा फतफताउन थालेको अनुभव पक्कै तपाईंसँग हुनुपर्छ । यस्तो बानी कतिपयमा हुन सक्छ । त्यो बेला सँगै सुतेका अरूको निद्रा बिग्रन...
पिसाब परीक्षणले शरीरका विभिन्न अंगहरूको स्वास्थ्य अवस्था बारे महत्वपूर्ण जानकारी दिन्छ । मिर्गौलाले रगतबाट फोहोर पदार्थहरू जस्तै युरिया, क्रिएटिनिन र अतिरिक्त पानी छानेर पिसाब बनाउँछन् । त्यसैले पिसाबमा हुने...
प्रा.डा. विद्या सागर प्रसाद इन्टरनल मेडिसिन
सतहमा नदेखिएको तर भित्रभित्रै मौन रूपमा अधिकांशलाई गलाउँदै जाने समस्या हो– तनाव । बाहिरबाट हेर्दा मानिस सामान्य देखिन्छ, आफ्नो काममा व्यस्त देखिन्छ । तर मनभित्र भने चिन्ता, डर र...
डा. अशोक पौडेल इन्टरभेन्सनल कार्डियोलोजिस्ट
रक्सी सेवनले स्वास्थलाई असर गर्ने कुरा हामी सबैजसोलाई थाहा छ । स्वस्थ रहनका लागि सीमित मात्रामा रक्सी सेवन गर्ने या यसबाट टाढै रहन सल्लाह दिइन्छ । रक्सी सेवनले कति...
२ चैत, काठमाडौँ । बाल क्यान्सरको उपचारलाई प्रभावकारी बनाउन कान्ति बाल अस्पताल र भक्तपुर क्यान्सर अस्पताल बीच सम्झौता भएको छ । आज कान्ति बाल अस्पतालका निर्देशक डा. पंकज राय...
भिटामिन बी१२ पाइने स्रोतहरूका सम्बन्धमा कुरा गर्दा भिटामिन बी१२ शाकाहारी खाद्यपदार्थमा प्रायः पाइँदैन ।
यस्तो मनोविज्ञान भनेको अरूजस्तै हुने, अरूसँगै हुने किनकी अरू भन्दा फरक भए आफू छुटिन्छ वा हराइन्छ भन्ने हो ।
सीता भण्डारी मनोविद्
सुत्नु जीवनशैलीकै एउटा हिस्सा हो । हामी कसरी सुत्छौं वा कुन आसनमा सुत्छौं, कतिबेला सुत्छौं भन्ने कुराको सोझो सरोकार हाम्रो स्वास्थ्यसँग रहन्छ । सबैजनाको सुत्ने स्थिति एकनास हुँदैन ।...
१ चैत, काठमाडौं । नेपाल औषधि उत्पादक संघ (एपोन) ले आयोजना गरेको ‘नेपाल फर्मा एक्स्पो २०२६’ सफलतापूर्वक सम्पन्न भएको छ । ‘फर्मामा नवीनता, भोलिका लागि स्वास्थ्य’ भन्ने मूल नाराका...
पुरुषहरूमा देखिने एउटा सामान्य तर धेरैलाई चिन्ता र तनाव दिने समस्या हो– शीघ्र स्खलन । यो समस्या जीवनको कुनै न कुनै समयमा धेरैजसो पुरुषले अनुभव गर्छन् । तर लाज,...
डा. अनिलपुकार साह कन्सल्टेन्ट युरोलोजिस्ट
मानव शरीर एक जटिल तर सुन्दर संरचना हो, जहाँ हरेक अंगले आ–आफ्नो जिम्मेवारी निर्वाह गरिरहेको हुन्छ। ती अंगहरूमध्ये मिर्गौला अत्यन्तै महत्वपूर्ण भए पनि प्रायः बेवास्तामा पर्ने अंग हो ।...
डा. रोजन अधिकारी मूत्ररोग तथा मिर्गौला प्रत्यारोपण विशेषज्ञ
महिला डाक्टर शारीरिक रूपमा हेर्दा महिला नै देखिने र पुरुषसँग बिहे गरी वैवाहिक जीवन समेत समान्य रूपमा बिताइरहेकी छिन् ।
यो हार्मोनले निद्रा मात्र ल्याउँदैन, शरीरको तापक्रम नियन्त्रण गर्छ, रक्तचाप घटाउँछ र प्रतिरक्षा प्रणालीलाई बलियो बनाउँछ ।
प्रा. डा. राजीव झा स्नायु, नसा तथा मेरुदण्डरोग विशेषज्ञ
स-सानो कुरामा तनाब भइरहनु । मनमा कुरा खेलिरहनु ।यस्तो तनाव कतिपयको जीवनमा दिनहुँ सुस्त रूपमा तर निरन्तर चलिरहने हुनसक्छ । यस्ता स-साना तनाव जसले गहिरो असर पार्छ, भने त्यस्ता...
डा. अनन्तप्रसाद अधिकारी वरिष्ठ मनोचिकित्सक
२८ फागुन, काठमाडौं । भक्तपुरस्थित शहीद धर्मभक्त राष्ट्रिय प्रत्यारोपण केन्द्रले विश्व मिर्गौला दिवस २०२६ विविध कार्यक्रम गरी मनाएको छ । विश्व मृगौला दिवस प्रत्यक वर्ष अंग्रेजी क्यालेन्डर अनुसार मार्च...
२८ फागुन, काठमाडौं । विश्व मिर्गौला दिवस २०२६ को अवसरमा स्वास्थ्य अभियान नेपालले मैत्रीपूर्ण फुटबल खेल आयोजना गरेको छ । कलाकार, पत्रकार, समाजसेवी र चिकित्साकर्मी को टोलीलाई अंग प्रत्यारोपितको...
औषधि समयमा खानुपर्छ र जीवनशैली परिवर्तन गर्नुपर्छ । दैनिक कम नुनको सेवन र दैनिक व्यायाम गर्नुपर्छ ।
डा. ऋषिकुमार काफ्ले मिर्गौला रोग विशेषज्ञ
आजको व्यस्त र भागदौडपूर्ण जीवनशैलीका कारण धेरै मानिसहरू रुघाखोकी, थकान, सुस्तता र कमजोर प्रतिरोधात्मक क्षमता जस्ता समस्यासँग जुधिरहेका छन् । यस्तो अवस्थामा शरीरलाई प्राकृतिक रूपमा बलियो बनाउने सरल उपायमध्ये...
गर्भको १४ हप्ता देखि २२ हप्ता ६ दिनभित्र गरिने यो साधारण रगत परीक्षणले बच्चामा जन्मिँदैदेखि हुन सक्ने समस्याको सम्भावना कति छ भन्ने संकेत दिन्छ ।
डा. जीवन अधिकारी कन्सल्टेन्ट प्याथोलोजिस्ट, नेशनल प्याथ ल्याब
बिहान उठ्नेबित्तिकै खाली पेटमा चिया कफी खानु हुँदैन । यसमा हुने क्याफिन र एसिडले ग्यास्ट्रिक बढाउँछ ।
२६ फागुन काठमाडौँ । नेपाललाई अत्यावश्यक ओैषधिमा आत्मनिर्भर बनाउन सबैले जोड दिएर लाग्नुपर्नेमा सरोकारवालाले जोड दिएका छन् । स्वास्थ्य पत्रकार मञ्च नेपालले आज ‘नेपाल फर्मा एक्सपो र ओैषधिमा आत्मनिर्भरता...
आजभोलिको व्यस्त र अनियमित जीवनशैलीमा मधुमेह निकै सामान्य बनेको छ । यो समस्याले विश्वभरी नै धेरै मानिसहरुलाई प्रभावित गरिरहेको छ, र यसलाई समयमै नियन्त्रण नगरे आँखा, मिर्गौला, मुटु तथा...
डा. विनय भट्टराई मधुमेह, हार्मोन तथा थाइराइड रोग विशेषज्ञ
नेपालमा कलेजो प्रत्यारोपण कार्यक्रम सुरु भएको झण्डै एक दशक भइसके पनि यो अझै पूर्णरूपमा सुदृढ हुन संघर्षरत छ ।
यदि परिवारमा कसैलाई पहिले स्तन क्यान्सर भएको छ भने, वंशाणुगत जाँच पनि गर्न सकिन्छ ।
डा. अरुण शाही क्यान्सररोग विशेषज्ञ
हामी मध्ये कतिपयको चुइगम खाने बानी हुन्छ । उनीहरू भन्ने गर्छन्, यसरी चपाउँदा दिमाग चल्छ । कोही भन्छन्, यसले मुखमा ताजा बनाउँछ । विज्ञानले त चुइगमले दिमागको क्षमतालाई बढाउने...
डा. सुरेश सापकोटा स्नायुरोग विशेषज्ञ
२४ फागुन, काठमाडौं । नारी दिवस २०२६ को अवसरमा ‘वमन सर्जन्स अफ नेपाल’ले काठमाडौंमा विशेष कार्यक्रम आयोजना गरेको छ । कार्यक्रममा उपस्थित ४० भन्दा बढी महिला शल्यचिकित्सकहरूले आफ्नो अनुभव...
कार्यस्थलमा सुरक्षा नहुनु, पढाइ र समयको लगानीअनुसार तलब नपाइनु र नेपालमा भविष्य नदेखिनु चिकित्सकहरू विदेश जाने मुख्य कारण हुन् ।
यस वर्षको नेपाली चिकित्सक दिवसको सन्दर्भ भने विशेष छ । देश निर्वाचन प्रक्रियामा प्रवेश गरेको छ र निर्वाचनको मौन अवधि लागू छ ।
मुख गन्हाउने समस्याबाट छुटकारा पाउने उपायहरू सरल छन् । दिनमा दुई पटक प्रभावकारी तरिकाले ब्रस गर्ने, हरेक खानेकुरा खाएपछि कुल्ला गर्ने ।
ज्वानो भुटेर राखेर पाचनमा समस्या हुँदा खान सकिन्छ । विशेष गरी, पेट दुखाइमा ज्वानोलाई बिरे नुनसँग मिसाएर खाँदा तुरुन्त राहत मिल्छ ।
प्रसूति तथा स्त्रीरोग विशेषज्ञ डा. उपमा यसलाई ‘फायर एक्सटिङ्गुइशर’ जस्तै हो भनेर व्याख्या गर्छिन ।
बिरामी चिकित्सककोमा कम जानुको सबैभन्दा ठूलो कारण आर्थिक समस्या हो डाक्टरको शुल्क, ल्याब जाँच, औषधि र अस्पतालको खर्च धेरैलाई महँगो लाग्छ ।
प्रशासन र औषधि व्यवस्थापनतर्फ नर्सिङ प्रशासक संगिता श्रेष्ठ र फार्मेसी प्रमुख मानबहादुर महरा सहभागी छन् ।
च्याउ निकै रुचाइने तरकारीमध्ये पर्छ । पहिले वर्षाको समयमा जंगलतिर उम्रिएका च्याउ खोजेर खाने चलन थियो । अहिले भने ठूलो मात्रामा च्याउको खेती हुँदै आएको छ। थरीथरीका च्याउ बजारमा...
आफ्ना बच्चाहरूको खुसी भन्दा ठूलो अभिभावकका लागि अरू के हुन सक्छ र ? त्यसैले हरेक आमा–बुबाले बच्चाहरूले चाहेको कुरा गर्न तयार हुन्छन् । तर बच्चाहरूलाई कुनै पनि चीजभन्दा बढी...
स्वस्थ रहनका लागि केवल शारीरिक स्वास्थ्य मात्र पर्याप्त हुँदैन, मानसिक स्वास्थ्य पनि उत्तिकै महत्वपूर्ण हुन्छ । यदि शारीरिक वा मानसिक कुनै पनि पक्षमा समस्या देखियो भने समग्र स्वास्थ्य प्रभावित...
क्यान्सर एक गम्भीर रोग हो जसले विश्वभरि लाखौं मानिसहरूलाई प्रभावित गर्छ । यस रोगको विकासमा आनुवंशिकता, वातावरणीय कारकहरू र जीवनशैलीको महत्वपूर्ण भूमिका हुन्छ । तर, खानपान र जीवनशैलीलाई परिवर्तन...
डा. अरुण शाही क्यान्सररोग विशेषज्ञ
१७ फागुन, काठमाडौं । ललितपुरको हरिसिद्धीस्थित नेपाल क्यान्सर अस्पतालले शनिबार अन्तर्राष्ट्रिय बाल क्यान्सर दिवस मनाएको छ । हरेक वर्ष फेब्रुअरी १५ का दिन विश्वव्यापी रूपमा यो दिवस मनाउने गरिन्छ...
९० को दशकमा, एलन रिव्स नियमित रूपमा स्टेजमा परफर्म गर्थे । ‘द ड्रीमब्वाइज’ समूहका सदस्यको रूपमा हजारौं मानिसहरूका अगाडि कपडा उत्तार्थे । उनको बढ्दो मागका कारण पछि उनी र...
बजारमा छ्यापछ्याप्ती पाइने बेकरी उत्पादन, चाउचाउ, पफ र फ्रेन्चफ्राइज जस्ता खानेकुरामा लुकेको ट्रान्सफ्याट (अति खराब चिल्लो)ले युवावस्थामै मुटु र स्नायु प्रणालीमा गम्भीर असर पुर्याइरहेको चिकित्सकहरू बताउँछन्।
१५ फागुन, काठमाडौं । नेपाल मेडिकल काउन्सिलले फेलोसिप कार्यक्रम सञ्चालन गरिरहेका विभिन्न विश्वविद्यालय, स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान तथा अस्पतालहरूमा कार्यरत चिकित्सकहरूको न्यूनतम पारिश्रमिक निर्धारण गरेको छ । फेलोसिप कार्यक्रममा पूर्णकालीन...
रासायनिक दृष्टिले हेर्दा, होलीका कृत्रिम रङहरूमा विभिन्न भारी धातु र कृत्रिम पिग्मेन्ट मिसाइएका हुन्छन् ।
डा. विकास पौडेल छाला, यौन तथा सौन्दर्य विशेषज्ञ
स्वास्थ्यका दृष्टिले, यो एउटा संकट मात्र होइन । हड्डी र मुटुको सुरक्षा, मानसिक स्वास्थ्य सुदृढीकरण, र आत्म–आत्मीयता विकास गर्ने अवसरको समय पनि हो ।
डा. बालकृष्ण साह प्रसूति तथा स्त्रीरोग विशेषज्ञ
कहिलेकाहीँ कुनै मिटिङ, कक्षाकोठा वा कुनै विशेष अवसरमा सहभागी भइरहेका बेला अचानक नाम सकसक हुन थाल्छ । कडा हाच्छिउँ आउन खोजिरहेको हुन्छ । यस्तो समयमा, धेरै मानिसहरू असभ्य भइने...
नेपालीहरूको दिनको सुरुवात नै चिनी भएको चियाबाट हुन्छ । चिया, कफी, सस, बिस्कुट, मिठाइहरू सबैमा चिनी हुन्छ । विश्व स्वास्थ्य संगठनका अनुसार, औसत व्यक्तिले दिनमा ६ चम्चा २५ ग्राम...
भागदौडयुक्त जीवनशैली, आर्थिक असुरक्षा, बढ्दो बेरोजगारी, सामाजिक अपेक्षा र भविष्यप्रतिको डर, साथै अत्यधिक सामाजिक सञ्जालको प्रभावले मानसिक दबाब अझ बढाइरहेको छ ।
ऋचा खड्का क्लिनिकल साइकोलोजिस्ट
आँखाको स्वास्थ्य र दृष्टिको क्षमता जीवनभर कस्तो रहन्छ भन्ने कुरा धेरै पक्षसँग जोडिन्छ । तीमध्ये सबैभन्दा महत्वपूर्ण भनेको व्यक्तिको जीवनशैली र दैनिक बानीहरू नै हुन् । धेरै मानिसहरूमा आँखाको...
अरुण ढुङ्गाना दृष्टि विशेषज्ञ
