चिकित्सा विज्ञानले पछिल्ला केही दशकमा अभूतपूर्व प्रगति गरेको छ । नयाँ प्रविधि, अत्याधुनिक उपकरण र प्रभावकारी उपचारविधिको विकाससँगै आज धेरै रोगको प्रारम्भिक अवस्थामै पहिचान गर्न सम्भव भएको छ ।...
काठमाडौं । शरीरभित्र विकास भइरहेका कतिपय जटिल रोगको संकेत सामान्य परीक्षणबाट सजिलै पत्ता लाग्दैन । विशेषगरी प्रतिरक्षा प्रणालीमा हुने गडबडी, रक्तसम्बन्धी क्यान्सर, मिर्गौला रोग तथा अटोइम्युन रोगको पहिचानका लागि...
गर्भको १४ हप्ता देखि २२ हप्ता ६ दिनभित्र गरिने यो साधारण रगत परीक्षणले बच्चामा जन्मिँदैदेखि हुन सक्ने समस्याको सम्भावना कति छ भन्ने संकेत दिन्छ ।
डा. जीवन अधिकारी कन्सल्टेन्ट प्याथोलोजिस्ट, नेशनल प्याथ ल्याब
इच्छा हुँदाहुँदै प्रयोगशाला जान नभ्याउने र जान सम्भव नहुनेहरुको लागि पनि विकल्प बनेर आएको छ, होम कलेक्सन सेवा ।
पवन जोशी
मस्तिष्क संवेदनशील अंग हो । त्यसैले, मस्तिष्कभित्र हुने कुनै पनि समस्यालाई अरू अंगको भन्दा जटिल र जोखिमपूर्ण मानिन्छ । मस्तिष्कमा ट्युमर, रक्तस्राव वा अन्य समस्या भए पहिले ठूलो चिरा...
डा. सुशीलमोहन भट्टराई कन्सल्टेन्ट न्युरोसर्जन
एउटै परीक्षणको मूल्य ल्याब अनुसार धेरै फरक हुन्छ । २–३ वटा विश्वसनीय ल्याबको मूल्य सोध्नुहोस् । अत्यधिक सस्तो छ भने पनि त्यहाँ शंकाले हेर्नुपर्ने हुन्छ।
डा. जीवन अधिकारी कन्सल्टेन्ट प्याथोलोजिस्ट, नेशनल प्याथ ल्याब
सिरिन्ज एक महत्त्वपूर्ण चिकित्सा उपकरण हो, जसले औषधि, खोप वा रक्त जस्ता तरल पदार्थलाई शरीरमा प्रवेश गराउने वा बाहिर निकाल्ने काम गर्छ । बिरामीको उपचारमा यो उपकरणको उपयोगिता धेरै...
कुनै परीक्षणका लागि रगत निकाल्दा वा बिराभी भई नसाबाट औषधि दिनु परेमा हात तथा पाखुराको नसामा सुई घोच्नु पर्ने हुन्छ । यस्तो बेला कतिपय व्यक्तिको रगत बग्ने नसा सजिलै...
स्वास्थ्यमा समस्या देखियो भने त्यस समस्याले अति दुख नदिएसम्म प्राय अस्पताल जाँदैनन् । कहिलेकाहीँ यही कारणले गर्दा अवस्था गम्भीर भइ औषधिले समेत काम नगर्ने बेला न आउला भन्न सकिन्न...
स्वास्थ्य समस्या गम्भीर भएको अवस्थामा बिरामीलाई आईसीयू भेन्टिलेटरमा राखिन्छ । बिरामीलाई सास फेर्न समस्या हुँदा पनि भेन्टिलेटर चाहिन्छ । कुनै रोग, दुर्घटना, आनुवंशिक दोष वा औषधिको अत्यधिक सेवनले बिरामीलाई...
प्रा.डा. विद्या सागर प्रसाद इन्टरनल मेडिसिन
गर्भवती भए पछि महिलाको स्वास्थ्य अवस्थाबारे थाहा पाउन विभिन्न जाँच गरिन्छ । सो परीक्षणले गर्भमा रहेको शिशुको स्वास्थ्य र विकासको बारेमा जानकारी दिनुको साथै यसबाट आमा र बच्चाको स्वास्थ्य...
डा. मीना प्रधान स्त्री तथा प्रसूतिरोग विशेषज्ञ
अहिले धेरै मानिस जीवनशैलीजन्य रोगको सिकार भइरहेका छन् । कुन रोग कसलाई कहिले लाग्छ भन्न सकिंदैन । त्यसैले समय-समयमा स्वास्थ्य परीक्षण गरिरहनुपर्छ । नियमित स्वास्थ्य परीक्षणबाट रोग लाग्नुभन्दा अगाडि...
प्रा.डा. विद्या सागर प्रसाद इन्टरनल मेडिसिन
काठमाडौं । अक्सर डाक्टरहरूले कुनै पनि गम्भीर समस्या पत्ता लगाउन एमआरआई सिफारिस गर्छन् । एमआरआई भनेको के हो ? के कस्तो अवस्थामा एमआरआई गर्न सकिन्छ भन्ने जिज्ञासा धेरैको मनमा...
कहिलेकाहीं अत्यन्तै मीठो निद्रा पर्छ । कहिले जति गर्दा पनि पर्दैन । कहिले निद्रा परेको केही मिनेटमै ब्युँझिइन्छ र त्यसपछि निद्रै लाग्दैन । निद्राको फरक-फरक प्रकृतिले के जनाउँछ भनेर...
प्रा. डा. सुवोधसागर ढकाल वरिष्ठ छाती, श्वासप्रश्वास सघन उपचार तथा निद्रारोग विशेषज्ञ
विकसित देशहरूमा पछिल्ला केही वर्षयता चिकित्सा क्षेत्रमा रोबोटिक सर्जरीको प्रयोग निकै बढेको छ । नेपालमा पनि यो सर्जरी भित्रिएको छ । रोबोटिक सर्जरी चिकित्सा विज्ञानको एउटा अत्याधुनिक प्रविधि हो...
डा. प्रतीकमान सिंह गुरुङ युरोसर्जन तथा रोबोटिक सर्जन
कोलोनोस्कोप एक प्रकारको मेडिकल उपकरण हो । यसको प्रयोग गरी ठूलो आन्द्राको तल्लो भागको निरीक्षण, विश्लेषण गर्ने प्रविधिलाई कोलोनोस्कोपी भनिन्छ । यसकै मद्दतले ठूलो आन्द्राको बनावट, अवस्था, रोग, उपचार...
डा. अखिलेश कश्यप पेट तथा कलेजोरोग विषेशज्ञ
अल्ट्रासाउन्ड भन्नासाथ महिलाले गर्भावस्थामा धेरै गराएको सुन्नुभएकै होला । कति महिलाले गर्भवती भएको बेलामा आफैंले पनि अल्ट्रासाउन्ड गराउनुभएको होला । धेरैलाई अल्ट्रासाउन्ड गर्भावस्थामा गर्भमा रहेको बच्चाको विकासबारे जानकार रहन...
डा. मनिष थापा इन्टरभेन्सनल रेडियोलोजिस्ट
हाम्रो शरीरमा कुनै घाउ वा कुनै कारणवश हड्डी भाँचियो भने हेरेर समस्याको अनुमान गर्न सक्छौं । किनकि यी कुरा हाम्रो आँखाको अगाडि हुन्छ । तर जब हाम्रो शरीरभित्र कुनै...
डा. शर्मा पौडेल एसोसिएट प्रोफेसर तथा रेडियोलोजिस्ट
अहिले तात्तातो बहसको विषय बनिरहेको छ, स्वास्थ्य प्रविधिको आविष्कार । आजभोलि स्वास्थ्य सेवाको छलफल लागत र दक्षतामा केन्द्रित भइरहेको छ । अहिले सबैभन्दा फस्टाइरहेको उद्योगमध्ये स्वास्थ्य प्रविधि पनि एक...
कुनै न कुनै समयमा शरीरको कुनै अंगको एक्स-रे हामीमध्ये धेरैले गराएकै हुन्छौं । यो जाँचबारे सबैजसो मानिसले बाल्यकालदेखि नै सुनेकै हुन्छन् । एक्स-रे भन्नेबित्तिकै हाम्रो दिमागमा एउटा कालो तस्वीर...
डा. मनिष थापा इन्टरभेन्सनल रेडियोलोजिस्ट
जसरी मधुमेहको समस्या बढ्दैछ, उसैगरी त्यसको उपचारको बजार पनि उत्कर्षमा पुग्दैछ । त्यसमा सबैभन्दा बढी ‘सुगर मनिटर’ अर्थात् रगतमा चिनीको मात्रा जाँच गर्ने उपकरणको विज्ञापन धेरै देखिन्छ । मधुमेह...
काठमाडौं । वीर अस्पतालले ‘डिप ब्रेन स्टुम्युलेसन’ उपचार प्रविधिले बिरामीको उपचार गर्ने भएको छ । बिहीबार अस्पतालले विज्ञप्ति जारी गर्दै औषधिले सञ्चो नभएको स्नायुरोगको उपचारमा उक्त प्रविधि अपनाउने जानकारी...
घरमै मधुमेह परीक्षण गर्ने मेसिनलाई ग्लुकोमिटर भनिन्छ । यो एक पोर्टेबल उपकरण हो, जुन मधुमेह रोगीका लागि प्रयोग गरिन्छ । ग्लुकोमिटरको मद्दतले रगतमा चिनीको मात्रा कति छ भन्ने कुरा...
बजरंगकुमार रौनियार सुगर, थाइराइड तथा हार्मोनरोग विशेषज्ञ
क्यान्सरको शंका लागे चिकित्सकले बायोप्सी गर्न सल्लाह दिन्छन् । यो सुन्दै धेरै जना डराउँछन् र दिमागमा अनेकथरी कुरा खेलाउँछन् । विज्ञको परामर्श लिनुको साटो आफन्त र साथीभाइको सल्लाह मानेर...
डा. कपेन्द्रशेखर अमात्य वरिष्ठ सर्जिकल अन्कोलोजिस्ट
इन्डोस्कोपी धेरैले सुनिरहेको नाम हो । यो ग्रीक शब्द हो, जसको अर्थ हुन्छ- भित्र हेर्नु । इन्डो अर्थात् भित्र, र स्कोप भन्नाले जाँच गर्नु वा हेर्नु हो । शरीरमा...
डा. सुरेन्द्र शाह ग्यास्ट्रोइन्टेस्टिनल लेजर एण्ड ल्याप्रोस्कोपिक सर्जन
इलेक्ट्रो कार्डियोग्राम (ईसीजी) भनेको मुटुमा हुने विभिन्न गतिविधि र अवस्थालाई विद्युतीय उपकरणको माध्यमबाट ग्राफमा व्यक्त गर्ने अत्यन्तै महत्त्वपूर्ण परीक्षण हो । यसरी ग्राफमा व्यक्त भएको जानकारीबाट मुटुमा देखिएको समस्याको...
डा. कमल शर्मा लम्साल वरिष्ठ मुटुरोग विशेषज्ञ
नेपालमा पहिलो पटक क्यान्सरको उपचारमा प्रभावकारी प्रविधि टेमोथेरापी भित्रिएको छ । सो सेवा गत सातादेखि वीर अस्पतालमा सञ्चालनमा आएको छ । यो धेरै प्रकारका क्यान्सर रोगको उपचारमा यो उपयोगी...
प्रा. डा. विवेक आचार्य क्यान्सररोग विशेषज्ञ
नेपालमा इन्टरभेन्सनल रेडियोलोजी भित्रिएको एक दशक लागिसक्यो । तर अस्पताल गएर इन्टरभेन्सनल रेडियोलोजीको सेवाबारे सोध्ने संख्या निकै कम छ । यसले धेरै प्रकारको रोगदेखि क्यान्सरहरूको उपचारमा नयाँ आशाहरू समेत जगाएको...
डा. मनिष थापा इन्टरभेन्सनल रेडियोलोजिस्ट
