डिमेन्सिया भन्नेबित्तिकै धेरैलाई वृद्ध उमेरमा देखिने अल्जाइमर रोगको सम्झना आउँछ होला । तर डिमेन्सिया बालबालिकामा पनि हुन सक्छ । हरेक वर्ष सेप्टेम्बरमा मनाइने बाल्यकालीन डिमेन्सिया दिवसले यसबारे जनचेतना फैलाउने...
डा. उमेश बोगटी ज्येष्ठ नागरिक रोग विशेषज्ञ तथा डिमेन्सिया विशेषज्ञ
चिकित्सा विज्ञानले पछिल्ला केही दशकमा अभूतपूर्व प्रगति गरेको छ । नयाँ प्रविधि, अत्याधुनिक उपकरण र प्रभावकारी उपचारविधिको विकाससँगै आज धेरै रोगको प्रारम्भिक अवस्थामै पहिचान गर्न सम्भव भएको छ ।...
काठमाडौं । पोखरा महानगरपालिका वडा नम्बर २२ का नागरिकले प्रयोगशाला परीक्षणमा छुट पाउने भएका छन् । वडा कार्यालय र पोखरा महानगरपालिका नगर युवा परिषद्को सहकार्यमा नेशनल प्याथ ल्याब एन्ड...
बच्चा जन्मिँदै स्वस्थ देखिए पनि कतिपय बच्चाको शरीरभित्र गम्भीर रोग लुकेका हुन सक्छन् । रोगको लक्षण देखिँदासम्म उपचार ढिलो भइसकेको पनि हुनसक्छ । यो अवस्थासम्म पुग्न नदिन आजभोलि जन्मिएको...
रेविज कुकुर, बिरालो तथा अन्य जंगली जनावरको टोकाइबाट मानिसमा सर्न सक्ने प्राणघातक जुनोटिक रोग हो । घरपालुवा होस् वा सामुदायिक कुकुर, जुनसुकै उमेर तथा शारीरिक अवस्थाका स्तनधारी जनावरवहरूमा यस...
‘क्यान्सर भयो ।’ यो सुन्नेबित्तिकै धेरैको मनमा पहिलो कुरा आउँछ, ‘अब बाँचिँदैन !’ समाजमा क्यान्सरलाई लिएर रहेको डर र गलत धारणाका कारण यस्तो सोच बन्ने गर्छ । तर क्यान्सर...
डा. समिम अख्तर क्यान्सररोग विशेषज्ञ
हामीले प्रायः मिर्गौला बिग्रनुका कारणहरू सुनेका छौं– मधुमेह, उच्च रक्तचाप, वा धेरै पेनकिलर खानु । तर, कहिलेकाहीँ मिर्गौला बिग्रनुको कारण यी भन्दा फरक हुन्छ । कहिलेकाहीँ हाम्रो शरीरको आफ्नै...
डा. दीपक शर्मा मिर्गौला रोग विशेषज्ञ
भारतमा एक दुर्लभ र असामान्य चिकित्सकीय घटना सार्वजनिक भएको छ । अस्पतालमा जाँचका लागि पुगेका २६ वर्षीय पुरुषको पेटभित्र पाठेघर र डिम्बबाहिनी नली फेला परेको हो । साथै उनका...
साना बच्चाले आफूलाई भएको समस्या शब्दमा बताउन नसक्दा शरीरका विभिन्न संकेतमार्फत आफ्नो असहजता देखाउने गर्छन् । यस्तै संकेतमध्ये एक हो बारम्बार कान कोट्याउनु वा कान नजिक हात लैजानु। बच्चाले...
डा. बाबुराम पाण्डे बालरोग विशेषज्ञ
‘डाक्टर साब, बच्चा राख्न सक्ने अवस्था छैन । तर कसैलाई थाहा नहोस् है !’ मेरो अगाडि बसेकी युवतीको आवाजमा डर थियो । आज पनि गर्भपतन गराउने निर्णयभन्दा पनि त्यसबारे...
नेपालको स्वास्थ्यको इतिहासमा विभिन्न रेकर्ड कायम गरेको वैद्य परिवार हुर्किएको वैद्यचोक अहिले गुमनाम छ ।
डा. झलक गौतम जनस्वास्थ्यविद्
हाम्रा फोक्सोले हरेक दिन हजारौँ पटक सास लिएर शरीरका प्रत्येक भागमा अक्सिजन पुर्याउँछन् । हामी हिँड्न, दौडिन, काम गर्न, सोच्न र दैनिक जीवनका सामान्य गतिविधि गर्न पनि फोक्सोले पुर्याउने...
विश्व फार्मासिस्ट दिवस हरेक वर्ष सेप्टेम्बर २५ मा मनाइन्छ । सन् १९१२ मा स्थापना भएको इन्टरनेसनल फार्मास्युटिकल फेडरेसन (एफआईपी) को काउन्सिलले सन् २००९ मा सेप्टेम्बर २५ लाई विश्व फार्मासिस्ट...
कृष्ण नन्दन मेहता फार्मासिस्ट
निद्रा समयको बर्बादी होइन । निद्रा हाम्रो मस्तिष्कको दैनिक पुनःस्थापना र तयारीको महत्त्वपूर्ण प्रक्रिया हो ।
प्रा. डा. राजीव झा स्नायु, नसा तथा मेरुदण्डरोग विशेषज्ञ
सरकारी अस्पतालमा बिरामीको चाप धेरै हुन्छ । बिहान ओपीडीको लाइनदेखि आकस्मिक कक्षको भीडसम्म । वार्डमा शय्याको अभावदेखि प्रयोगशालाको पर्खाइसम्म…। यो दृश्य हरेक सरकारी अस्पतालको नियमित चित्र हो । तर...
घिउ नेपाली खानपानको पुरानो हिस्सा हो । दालभातमा एक चम्चा घिउ थप्ने, रोटीमा घिउ लगाएर खानेदेखि विभिन्न परिकार बनाउनसम्म यसको प्रयोग हुँदै आएको छ । विशेषगरी गाउँघरमा गाई वा...
तरकारी पकाउँदा तेल कम गर्ने कि तेल नै बदल्ने ? तोरीको तेल खाँदा मुटुका लागि राम्रो हुन्छ कि सूर्यमुखीको तेल रोज्दा ? पछिल्लो समय जैतुनको तेलको प्रयोग पनि बढ्दै...
विवाह भएको पाँच वर्ष बितिसकेको थियो । हरेक महिना महिनावारी रोकिएला कि भन्ने आशा, अनि फेरि सुरु भएपछि उही निराशा । धेरै आफन्तको एउटै प्रश्न हुन्छ ‘खुसीको खबर कहिले...
डा. दीपा चुडाल प्रसूति तथा स्त्रीरोग विशेषज्ञ
अचानक बोली लर्बरियो वा हातखुट्टा कमजोर भयो भने धेरैले ‘थकान होला’ भनेर बेवास्ता गर्छन् । कतिपयले केही समय आराम गरेपछि ठीक हुने ठानेर अस्पताल जाँदैनन्। अझ कुनै अवस्थामा स्ट्रोक...
डा. सुमन भट्टराई वरिष्ठ न्युरोलोजिस्ट
कागती, पुदिना, काँक्रो र धनियाँ पानीमा मिसायो, केही घण्टा राख्यो अनि त्यो पानी पियो । यस्तो पानीले शरीरको अम्लीयपन घट्ने, पाचन राम्रो हुने शरीर ‘डिटक्स’ हुने दाबीसहितका सामग्री अहिले...
वृद्धहरूमा निद्रा नपुग्दा ओछ्यानबाट लड्ने र हड्डीहरू भाँचिने समस्या बढ्न सक्छ । बिसिर्ने रोग जस्ता स्नायुसम्बन्धी समस्याले घेर्न सक्छ ।
चामल नेपालीको भान्सामा दैनिकजसो पाक्ने प्रमुख खाद्य पदार्थ हो । बिहान र बेलुकाको खानामा चामललाई मुख्य परिकार बनाउने परिवार धेरै छन् नेपालमा । कतिपयलाई त भात नखाएसम्म खाना खाएको...
आयुष अधिकारी पोषणविद्
फाइबर यस्तो प्रकारको कार्बोहाइड्रेट हो, जसलाई हाम्रो पाचन प्रणालीले पूर्ण रूपमा पचाउन सक्दैन । त्यसैले यो शरीरबाट प्रायः पाचननली हुँदै बाहिर निस्कन्छ । यही विशेषताका कारण फाइबरले पेट र...
नेपालका अस्पताल र स्वास्थ्य शिक्षण संस्थामा बिरामी सुरक्षा, औषधि सुरक्षा, निदानमा हुने त्रुटि जस्ता विषयमा अनुसन्धानको ठूलो सम्भावना छ ।
डा. दीर्घराज जोशी औषधि रसायन विज्ञ
तीन साताअगाडि आएको विनाशकारी बाढीले रसुवा, नुवाकोट, धादिङलगायतका क्षेत्रमा ठूलो क्षति पुर्यायो । घर, सडक, पुल र बजार बगायो । खानेपानीका संरचना क्षतिग्रस्त भए । कतिपय परिवार विस्थापित भएर...
बबिता अधिकारी पोषणविद्
३१ भदौ, काठमाडौं । हिमालयन इन्टरनेशनल भास्कुलर समिट (हिमभास) को दोस्रो संस्करण आगामी चैतमा काठमाडौंमा हुने भएको छ । विश्वका भास्कुलर चिकित्सा विशेषज्ञलाई नेपालको एउटै मञ्चमा जोड्ने उद्देश्य बोकेको...
स्वास्थ्यका लागि हानिकारक हुन्छ भन्ने कुरा सबैलाई थाहा भए पनि धुम्रपान तथा सुर्तीजन्य पदार्थ सेवन गर्नेको संख्या घट्न सकेको छैन । आगामी दिनमा पनि यसको प्रयोग कम हुने सम्भावना...
डा. रञ्जना यादव प्रसूति तथा स्त्रीरोग विशेषज्ञ
बाढी र त्यसले पुर्याएको अपूरणीय क्षतिलाई शहरले बिर्सिन लागिसक्यो कि भन्ने कता कता लागिरह्यो ।
सीता भण्डारी मनोविद्
आज ऋषि पञ्चमी, भाद्र शुक्ल पञ्चमीका दिन मनाइने यो पर्व नेपाली हिन्दू महिलाहरूका लागि विशेष दिन हो । ऋषि पञ्चमी भारतमा पनि मनाइन्छ र सप्तऋषिको पूजा, व्रत तथा शुद्धीकरणसँग...
डेंगु संक्रमण भएपछि धेरैजसो मानिसमा उचित हेरचाह र उपचारपछि निको हुन्छ । तर गर्भावस्थामा डेंगु संक्रमण भएमा भने विशेष सावधानी अपनाउनुपर्छ । गर्भावस्थामा आमासँगै शिशुको स्वास्थ्यलाई समेत ध्यान दिनुपर्ने...
डा. सचिनकुमार यादव प्रसूति तथा स्त्रीरोग विशेषज्ञ
बिरामी चिकित्सककहाँ उपचारका लागि पुग्छन् । चिकित्सकले परीक्षण गरी रोग पहिचान गर्छन्, आवश्यक औषधि सिफारिस गर्छन् र त्यसपछि बिरामी औषधि किन्न फार्मेसी पुग्छन् । तर कतिपय अवस्थामा चिकित्सककै क्लिनिक...
कृष्ण नन्दन मेहता फार्मासिस्ट
२९ भदौ, काठमाडौं । जुम्लास्थित कर्णाली स्वास्थ्य विज्ञान र दाङस्थित राप्ती स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानबीच सहकार्य गर्ने सम्झौता भएको छ । देशको दुर्गम क्षेत्रमा रहेका यी प्रतिष्ठानबीच स्वास्थ्य शिक्षा, सेवा...
नेपालमा हरेक १०० जनामध्ये एक जनाभन्दा बढी मानिसको मिर्गौलामा पत्थरी भेटिन्छ । धेरैका लागि यो एकपटक निकाले टुंगिने समस्या होइन । वर्षौंपछि फेरि फर्किएर आउँछ । पत्थरी कसरी बन्छ,...
डा. दीपक शर्मा मिर्गौला रोग विशेषज्ञ
जब हामीलाई निद्राको कमी हुन्छ, समान्य अवस्था भन्दा फरक अनुभव गर्छौं । आलस्यता महसुस गर्छौं, काम गर्न जाँगर चल्दैन, कुनै कुरामा ध्यान केन्द्रित गर्न कठिन हुन्छ, शरीर गल्छ ।...
डा. पुष्प मणि खराल जनरल प्राक्टिसनर
साबुन, डिटर्जेन्ट र यस्तै अन्य सामग्रीहरूको सम्पर्कमा आउँदा नङ वरिपरिको छाला फुट्न सक्छ ।
पुनर्निर्माण भनेको घर र सडक बनाउनु मात्र होइन । हराएको मान्छेको खबर पर्खिरहेको मनलाई पनि फेरि बाँच्न सक्ने अवस्थामा फर्काउनु पनि हो ।
हाम्रो कलेजोमा आवश्यक मात्रामा बोसो हुनु असामान्य होइन । तर कलेजोका कोषिकामा आवश्यकताभन्दा बढी बोसो जम्मा हुन थाल्यो भने यसलाई ‘फ्याट्टी लिभर’ भएको मानिन्छ । यसलाई अझ सजिलो तरिकाले...
हाम्रो शरीरमा विभिन्न तत्वहरू प्रवेश गर्छन् । त्यसमध्ये हाम्रो प्रणालीले शरीरलाई आवश्यक कुराहरू सोसेर लिन्छ र अनावश्यकलाई बाहिर पठाइदिन्छ । तर कहिलेकाहीँ हाम्रो कुनै प्रणालीमा हुने कमी तथा कमजोरीले...
डा. एकानन्द सिंह कलेजो प्रत्यारोपण सर्जन
विवाह ढिलो भयो । बच्चाको योजना बनाउँदा उमेर ४० नाघिसक्यो । प्राकृतिक रूपमा गर्भधारण गर्न कठिन भएपछि अब आईभीएफ गर्ने सोचमा हुने दम्पतीको पहिलो प्रश्न हुने गर्छ– ४० वर्षपछि...
महिनावारी सुरु हुने समयमा धेरै महिलाले पेटको तल्लो भाग, कम्मर तथा ढाडमा दुखाइ र ऐंठन महसुस गर्छन् । कतिपयमा सामान्य दुखाइ भए पनि केही महिलामा भने क्र्याम्प्स निकै तीव्र...
२४ भदौ, काठमाडौं । ललितपुरस्स्थित किष्ट शिक्षण अस्पतालमा ५ वर्षीया बालिकाको कलेजो प्रत्यारोपण सफलतापूर्वक सम्पन्न गरिएको छ । यही भदौ २ गते बालिकाको शल्यक्रिया भएको अस्पतालले जानकारी दिएको छ...
६ महिनासम्म बच्चालाई आमाको दूध मात्र खुवाइन्छ । त्यसपछि अतिरिक्त दूध पनि खुवाउनुपर्ने हुन्छ । कतिपय अवस्थामा आमाको दूध उपलब्ध नहुँदा ६ महिना भन्दा कम उमेरका बच्चालाई पनि प्याकेटका...
एचआईभी र एड्सको बारेमा समाजमा धेरै गलत धारणाहरू छन् । एचआईभीसँगै बाँचिरहेका मानिसहरूलाई रोगले भन्दा बढी सामाजिक उपेक्षा र भेदभावले धेरै पीडा दिइरहेको हुन्छ । कोही व्यक्तिले एचआईभी भएकै...
डा. लीना देवकोटा
भीषण बाढीका कारण घर छाडेर सुरक्षित स्थान तथा होल्डिङ सेन्टरमा बस्न बाध्य भएका व्यक्तिहरू डर, चिन्ता, तनाव, शोक, अन्योल र असुरक्षाको भावनाबाट गुज्रिरहेका छन् ।
नेपालमा मिर्गौला रोगबारे कुरा गर्दा हाम्रा बहस प्रायः डायलाइसिस र प्रत्यारोपणमै ठोक्किन्छन् । डायलाइसिस सेवा निःशुल्क छ कि छैन, प्रत्यारोपणमा कति सहुलियत पाइन्छ वा अस्पतालहरूमा पर्याप्त मेसिन छन् कि...
डा. दीपक शर्मा मिर्गौला रोग विशेषज्ञ
विपद्मा परेका व्यक्तिहरूलाई मनोवैज्ञानिक ट्रमाले जकडेको हुन्छ । चाहे विपद् ठूलो या सानो, त्यसले निकै लामो समयसम्म प्रभाव पारिरहन्छ । रसुवाको भोटेकोशी नदीमा आएको ठूलो बाढीका कारण कतिपयले ज्यान...
सीता भण्डारी मनोविद्
विपद् आउँदा हाम्रो पहिलो प्राथमिकता स्वाभाविक रूपमा जीवन बचाउनु हो। बाढी, पहिरो वा डुबानका बेला उद्धार, सुरक्षित स्थानमा स्थानान्तरण, खाना, पानी, औषधि र आश्रयको व्यवस्था अत्यन्त आवश्यक हुन्छ। तर...
ऋचा खड्का क्लिनिकल साइकोलोजिस्ट
१८ भदौ, काठमाडौं । भोटेकोशी बाढी पीडितका लागि नेशनल प्याथ ल्याब एन्ड रिसर्च सेन्टरले प्रधानमन्त्री दैवी प्रकोप कोषमा १५ लाख ५५ हजार ५५५ सहयोग गरेको छ । बुधबारल्याबका सञ्चालक...
१८ भदौ, काठमाडौं । त्रिवि शिक्षण अस्पतालले आज पनि भोटेकोशी बाढीमा फेला परेका शव गोकर्णमा व्यवस्थापन गर्ने तयारी छ । पहिचान नखुलेका शवहरूलाई अस्थायी रूपमा व्यवस्थापन गर्न लागिएको हो...
१७ भदौ, काठमाडौं । भोटेकोशी बाढीपछि शव व्यवस्थापनमा खटिएका प्रहरी, स्वास्थ्यकर्मी र स्वयंसेवकका लागि आवश्यक सुरक्षा तथा संक्रमण नियन्त्रण सामग्री उपलब्ध गराइएको छ । ‘प्रारम्भ नेपाल’ सामाजिक संस्थाले पीपीई,...
१७ भदौ, काठमाडौं । रसुवा बाढीमा घाइते भई राष्ट्रिय ट्रमा सेन्टरमा ल्याइएका ५० जनामध्ये हाल १३ जना उपचाररत छन् । बुधबार अस्पतालले सूचना जारी गरी उक्त जानकारी दिएको हो...
विपद् सकिए पनि मानसिक स्वास्थ्यको काम लामो समय सकिँदैन । भूकम्प र कोरोना महामारीको अनुभवले पनि यो देखाएको छ ।
१६ भदौ, काठमाडौं । नेपाल मेडिकल काउन्सिलमा दर्ता नभएका चिकित्सकले पनि अस्थायी दर्ता लिएर बाढीपीडितको उपचारमा संलग्न हुन पाउने भएका छन ।नेपाल मेडिकल काउन्सिलले सोमबार एक सूचना जारी गर्दै...
१६ भदौ, काठमाडौँ । काठमाडौंको माइतीघरस्थित अन्नपूर्ण न्युरो अस्पताल र त्यहाँ कार्यरत कर्मचारीहरूले बाढीपहिरो प्रभावितको उद्धार तथा राहतका लागि ३० लाख रुपैयाँ आर्थिक सहयोग गरेका छन्। भोटेकोशी–रसुवा क्षेत्रसहित देशका...
प्राकृतिक विपद्ले घर भत्काउन सक्छ, सडक बगाउन सक्छ र सम्पत्ति नष्ट गर्न सक्छ । तर यसले हाम्रो मानवता भत्काउन सक्दैन ।
डा. अनमोलबन्धु कार्की टाउको, नसा तथा मानसिक रोग विशेषज्ञ
नेपालमा विगतका बाढी तथा पहिरोका अनुभव र हालका स्वास्थ्य क्षेत्रका आकलनले पनि पानीजन्य, कीटजन्य, श्वासप्रश्वास तथा छालासम्बन्धी संक्रमणको जोखिम बढ्न सक्ने देखाएका छन्
१४ भदौ, काठमाडौं । नेपाल रेडक्रस सोसाइटी ले बाढीबाट घाइतेको उपचारका लागि निःशुल्क रगत उपलब्ध गराउने भएको छ । भदौ १० गते आएको बाढीबाट घाइते भई विभिन्न अस्पतालमा उपचाररत...
निद्रामै खोलाले बगायो, मृत्युको मुखबाट फर्किए २१ वर्षीय सुजल । उनी भन्छन् भन्छन्, ‘बुबा गोसाईकुण्ड गएर बचे, परिवारका अरु सबैलाई बाढीले बगायो ।
१२ भदौ, काठमाडौं । बुधबार रसुवाको भोटेकोशीमा आएको बाढीमा परेका १ हजार ५४५ जनाको उद्धार भएको छ । नेपाल प्रहरीले दिएको जानकारी अनुसार रसुवाबाट ६४४, नुवाकोटबाट ८९८ र धादिङबाट...
१२ भदौ, काठमाडौं । भक्तपुरस्थित शहीद धर्मभक्त राष्ट्रिय प्रत्यारोपण केन्द्रमा ३८औं कलेजो प्रत्यारोपण भएको छ । धनुषा सुरेन्द्र शाहको साउन २७ गते कलेजो प्रत्यारोपण भएको थियो । ४८ वर्षीय...
बाढीपहिरोका बेला पानीका स्रोत नष्ट वा दूषित हुने भएकाले खानेकुराभन्दा पनि सुरक्षित पानीको अभाव ठूलो समस्या बन्न सक्छ ।
१२ भदौ, काठमाडौं । बाँसबारीस्थित शहीद गंगालाल राष्ट्रिय हृदय केन्द्रले बाढी प्रभावितका लागि सहयोगको घोषणा गरेको छ । केद्रका सम्पूर्ण कर्मचारीहरूको दुई दिनको तलब प्रधानमन्त्री दैवी प्रकोप उद्धार कोषमा...
११ भदौ, काठमाडौं । बाढीबाट प्रभावित घाइतेहरूको उपचारमा रगतको अभाव हुन नदिन वाईसीएल नेपालले आपतकालीन रक्तदान कार्यक्रम आयोजना गरेको छ। केन्द्रीय कार्यालय पेरिसडाँडामा आज आयोजित रक्तदान कार्यक्रममा १७० जनाले...
११ भदौ, काठमाडौं । बुधबार रसुवाको भोटेकोशीमा आएको बाढीमा परेका २७० जनाको शव फेला परेको प्रहरीले जानकारी दिएको छ । प्रहरीका अनुसार चितवन जिल्लामा मात्रै १०८ शव भेटिएका छन्...
१० भदौ, काठमाडौं । स्वास्थ्य तथा खाद्य स्वच्छता मन्त्री निशा मेहता त्रिवि शिक्षण अस्पताल पुगेकी छिन् । भोटेकोशी–त्रिशुलीमा आएको भीषण बाढीमा परेका घाइतेको अवस्था बुझ्न मन्त्री मेहता केहीबेर अघि...
१० भदौ, काठमाडौं । नेपाल मेडिकल काउन्सिलले रसुवा बाढीबाट घाइते नागरिकको उपचारमा सक्रिय रूपमा जुट्न सम्पूर्ण चिकित्सक तथा स्वास्थ्यकर्मीलाई आह्वान गरेको छ। चीनको तिब्बत हुँदै भोटेकोशी नदीमा आएको बाढी...
१० भदौ, काठमाडौं । आज बिहान आएको बाढीपछि रसुवाका ६ जना स्वास्थ्यकर्मी सम्पर्कविहीन भएका छन् । जनस्वास्थ्य कार्यालय रसुवाका प्रमुख निरध्वज घर्ती मगरले दिएको जानकारी अनुसार टिमुरे र स्याप्रुबेसीमा...
रेडक्रसले विपद् तथा आकस्मिक अवस्थामा रगतको माग बढ्ने भएकाले नियमित रक्तदानलाई निरन्तरता दिन पनि आग्रह गरेको छ ।
यी सुधारहरूलाई निरन्तरता दिन, कार्यान्वयनमा प्रभावकारिता सुनिश्चित गर्न र राजनीतिक तथा संस्थागत स्थायित्व कायम राख्न काउन्सिलभित्रको सामूहिक प्रतिबद्धता अपरिहार्य छ।
अहिले विश्वमा एउटा अनौठो ट्रेन्ड चल्तीमा छ, पुरुषहरूले लिंगलाई मोटो बनाउने ट्रेन्ड बढिरहेको छ । तर यो प्रक्रियामा जोखिम पनि उत्तिकै छ । जेसनलाई ‘कोक क्यान’ जस्तो लिंग चाहिएको...
आफ्नो शरीरलाई फिट, आकर्षक र बलियो बनाउन पछिल्लो समय जिम जाने युवाको संख्या बढ्दो छ । नियमित व्यायामसँगै शरीरमा छिटो मसल बनाउने, तौल घटाउने वा स्टामिना बढाउने उद्देश्यले विभिन्न...
मोदनाथ पौडेल पोषणविद्
गर्मीका बेला बाहिर निस्कँदा अरूभन्दा धेरै पसिना आउने, शरीरको तापक्रम सामान्य हुन लामो समय लाग्ने वा अत्यधिक थकान महसुस हुने समस्या कतिपय मानिसमा देखिन सक्छ । यस्तो समस्या गर्मीका...
शरीर नचिरी भित्रका हड्डी र अन्य संरचना हेर्न सकिने प्रविधि कसरी जन्मियो ? अस्पतालमा हड्डी भाँचिएको छ कि छैन, शरीरमा कुनै वस्तु अड्किएको छ कि छैन वा फोक्सोमा केही...
१७५ किलोका बिरामीको हकमा ४८ घण्टामै डिस्चार्ज सम्भव हुनु उपचार टोलीका लागि विशेष उपलब्धि भए पनि त्यो सबै बिरामीमा लागू नहुने उनी बताउँछन् ।
कहिलेकाहीँ शरीरलाई पानी आवश्यक हुँदा पनि भोक वा केही खाने इच्छा भएको जस्तो महसुस हुन सक्छ ।
डा. उपमा बस्नेत प्रसूति तथा स्त्रीरोग विशेषज्ञ
५ भदौ, काठमाडौं । नेपाल स्वास्थ्य अनुसन्धान परिषद्को सदस्यसचिवमा डा.प्रमोद जोशी नियुक्त भएका छन् । शुक्रबार स्वास्थ्य तथा खाद्य स्वच्छता मन्त्री निशा मेहता समक्ष पद तथा गोपनीयताको शपथ ग्रहण...
५ भदौ, काठमाडौं । नेपाल मेडिकल काउन्सिलको रजिस्ट्रारमा डा. सुप्रभात श्रेष्ठ नियुक्त भएका छन् । श्रेष्ठले शुक्रबार स्वास्थ्य तथा खाद्य स्वच्छता मन्त्री निशा मेहता समक्ष पद तथा गोपनीयताको शपथ...
बच्चा जन्मिनुअघि नै अभिभावकलाई उसको स्वास्थ्य र विकासको चिन्ता हुन थाल्छ । जन्मिएपछि भने बच्चाको कति बढ्यो, उचाइ उमेरअनुसार छ कि छैन, उसले पर्याप्त खाना खाइरहेको छ कि छैन...
डा. बाबुराम पाण्डे बालरोग विशेषज्ञ
वर्षाले चर्को गर्मीबाट केही राहत दिलाए पनि यस मौसममा स्वास्थ्यसँग सम्बन्धित विभिन्न समस्या बढ्ने गर्छन् । विशेषगरी गर्मी, आद्र्रता र पानी दूषित हुने सम्भावनाका कारण खानामा हानिकारक ब्याक्टेरिया, भाइरस...
प्रा.डा. विद्या सागर प्रसाद इन्टरनल मेडिसिन
क्यान्सर फोक्सोमै सीमित रहेको र बिरामीले शल्यक्रिया सहन सक्ने अवस्थामा सर्जरी महत्वपूर्ण उपचार हुन सक्छ ।
डा. अरुण शाही क्यान्सररोग विशेषज्ञ
एकजना बिरामी सामान्य कमजोरी, थकान वा शरीर दुख्ने समस्या लिएर अस्पताल पुग्छन् । जाँचपछि चिकित्सकले औषधिसँगै भिटामिन, मिनरल, ओमेगा-३, प्रोबायोटिक वा अन्य सप्लिमेन्ट सिफारिस गर्छन् । जब फार्मेसीमा औषधिको...
कृष्ण नन्दन मेहता फार्मासिस्ट
हरेक तेलको फ्याटी एसिडको संरचना, भिटामिन, एन्टिअक्सिडेन्ट र स्मोक प्वाइन्ट फरक–फरक हुन्छ ।
फ्याटी लिभर अर्थात् कलेजोमा आवश्यकभन्दा बढी बोसो जम्मा हुनु आजभोलि धेरै मानिसमा देखिने समस्या हो । धेरैलाई स्वास्थ्य परीक्षण वा पेटको अल्ट्रासाउन्ड गराउँदा अचानक ‘ग्रेड १ फ्याटी लिभर’ देखिन्छ...
डा. अजित खनाल कन्सल्टेन्ट ग्यास्ट्रोइन्ट्रोलोजिस्ट
बाहिरबाट कुनै उपकरण देखिँदैन । आवश्यकताअनुसार अण्डकोषको थैलीभित्र राखिएको पम्प चलाउँदा लिंगमा कडापन आउँछ ।
१ भदौ, काठमाडौं । नेपाल मेडिकल काउन्सिलको टोलीले अनुगमन गर्न खोज्दा डेन्टल क्लिनिक बन्द गरेर सञ्चालकहरू फरार भएका छन् । महोत्तरीको गौशाला बजारमा रहेका क्लिनिकहरूको अनुगमन गर्न सोमबार काउन्सिल...
१ भदौ, काठमाडौं । ज्वरो आएका कारण बिरामी परेका पूर्वाधार विकास मन्त्री सुनील लम्साल अहिले आफ्नै निवासमा आराम गरिरहेका छन् । उनको सचिवालयले दिएको जानकारी अनुसार स्वास्थ्य परीक्षणका क्रममा...
मनसुन सुरुवातमै दर्जनौ मानिसको मृत्यु जेईको कारणले हुनु दुर्भाग्यपूर्ण हो ।
डा. शेरबहादुर पुन संक्रामक रोग विशेषज्ञ
कसैको जीवन बचाउन आफ्नो शरीरको अंग दान गर्नु मानवताका लागि सबैभन्दा ठूलो काम मानिन्छ । मृत्युपछि गरिने अंगदानबारे धेरैलाई जानकारी भए पनि जीवित अवस्थामा आफ्नो अंग वा अंगको केही...
डा. एकानन्द सिंह कलेजो प्रत्यारोपण सर्जन
एकैपटक धेरै खाना खाँदा पाचन प्रणालीमा बढी भार पर्छ । त्यस्तै, खाना धेरै छिटो खाँदा मात्र होइन, बढी हावा पनि निलिन सक्छ ।
डा. खलील मिया पेट तथा कलेजो रोग विशेषज्ञ
चिकित्सा विज्ञानमा मस्तिष्क मृत्यु भएको व्यक्तिलाई मृत मानिन्छ । तर बाहिरबाट हेर्दा अवस्था फरक देखिन सक्छ ।
२९ साउन, काठमाडौं । स्वास्थ्य तथा खाद्य स्वच्छता मन्त्रालय मातहतका केही कर्मचारीको जिम्मेवारी हेरफेर भएको छ । मन्त्रालयका सहसचिव दिवश आचार्यका अनुसार स्वास्थ्य सेवा विभागअन्तर्गतको परिवार कल्याण महाशाखाका प्रमुख...
३० साउन, काठमाडौं । स्वास्थ्य बीमा कार्यक्रमअन्तर्गत विभिन्न जिल्लाका ३७६ स्वास्थ्य संस्थालाई ३ अर्ब ५६ करोड ८ लाख ९४ हजार ९६० रुपैयाँ ६९ पैसा भुक्तानी गरिएको छ। स्वास्थ्य बीमा...
दुर्घटनाबाट मृत्यु हुँदा सकेसम्म पोस्टमार्टम समेत नगर्न दबाब आउने गरेको उनले सुनाए ।
२८ साउन, काठमाडौं । भक्तपुरस्थित शहीद धर्मभक्त राष्ट्रिय प्रत्यारोपण केन्द्रले विशेष कार्यक्रम गरी विश्व अंगदान दिवस मनाएको छ । बिहीबार भक्तपुरबाट निर्वाचित सांसदहरू रुकेश रञ्जित, राजीव खत्री र गंगा...
दुःखद् क्षणमा गरिएको एउटा महान निर्णयले धेरै परिवारमा आशा, खुसी र नयाँ जीवनको उज्यालो ल्याउन सक्छ ।
डा. रोजन अधिकारी मूत्ररोग तथा मिर्गौला प्रत्यारोपण विशेषज्ञ
२८ साउन, काठमाडौं । आयुर्वेद चिकित्सा परिषदको अध्यक्षमा सिद्धार्थकुमार ठाकुर नियुक्त भएका छन् । नवनियुक्त अध्यक्ष ठाकुरले बिहीबार पद तथा गोपनीयताको शपथ लिएका छन् । उनले स्वास्थ्य तथा खाद्य...
मुटुको स्वास्थ्य जाँच गर्न चिकित्सकले प्रायः ईसीजी र इको परीक्षण गर्न सल्लाह दिन्छन् । नाम मिल्दोजुल्दो भएकाले धेरै मानिसले यी दुईलाई एउटै परीक्षण ठान्छन् । तर यी दुवै परीक्षणको...
डा. रवि शाही मुटुरोग विशेषज्ञ
दीर्घरोग स्वास्थ्य मन्त्रालयको मात्रै विषय होइन । श्रम मन्त्रालयसँग जोडिएका श्रमिकका स्वास्थ्यका विषय छन् ।
कोठाको हावा अत्यधिक सुख्खा भए उपयुक्त ह्युमिडिटी कायम राख्न सकिन्छ ।
डा. ओमप्रकाश यादव नाक, कान तथा घाँटीका सिनियर शल्यचिकित्सक
२७ साउन, काठमाडौं । सरकारले स्वास्थ्य बीमा कार्यक्रमअन्तर्गत उपलब्ध हुँदै आएका औषधिको सूची परिमार्जन गरेको छ । स्वास्थ्य बीमा बोर्डले नयाँ सुविधा थैली लागु गर्दै बीमामार्फत उपलब्ध हुने औषधिको...
राम्रो मानसिक स्वास्थ्यका लागि आफ्ना भावनामाथि नियन्त्रण हुनु अत्यन्त आवश्यक हुन्छ । धेरै पटक भावना यति धेरै हाबी हुन्छ कि हामी सही निर्णय लिन सक्दैनौं, न त कुनै विषयमा...
डा. सुमनप्रसाद अधिकारी वरिष्ठ नसा तथा मनोरोग विशेषज्ञ
रजोनिवृत्ति ‘मनोपोज’ महिलाको जीवनको एउटा स्वाभाविक जैविक प्रक्रिया हो । यो कुनै रोग होइन, बरु प्रजनन क्षमताको अन्त्यसँगै सुरु हुने नयाँ जीवनचक्र हो । यद्यपि यससँग सम्बन्धित शारीरिक, मानसिक...
डा. दीपा चुडाल प्रसूति तथा स्त्रीरोग विशेषज्ञ
२६ साउन, काठमाडौं । धादिङका ५२ वर्षीय एकराज परियारको उपचारका लागि १ लाख २५ हजार रुपैयाँ सहयोग जुटेको छ । तेरापन्थ युवक परिषद्, काठमाडौंको पहल तथा समन्वयमा परिषद्का संरक्षक...
धेरै मानिसलाई लाग्छ, रक्सी पिएपछि त्यो पेटमा पुग्छ र केही समयपछि पिसाबबाट बाहिर निस्कन्छ । तर वास्तविकता त्यति सरल छैन । रक्सी शरीरभित्र प्रवेश गरेपछि यसले पेटमा मात्र होइन,...
रगत हाम्रो शरीरका प्रत्येक अंगसम्म अक्सिजन र आवश्यक पोषक तत्व पुर्याउने महत्वपूर्ण माध्यम हो । सामान्य अवस्थामा रगत सहज रूपमा बगिरहन्छ । तर विभिन्न कारणले रगतको बाक्लोपन बढ्दा यसको...
डा. विपिन नेपाल ट्रान्सफ्युजन मेडिसिन विशेषज्ञ
काठमाडौं । शरीरभित्र विकास भइरहेका कतिपय जटिल रोगको संकेत सामान्य परीक्षणबाट सजिलै पत्ता लाग्दैन । विशेषगरी प्रतिरक्षा प्रणालीमा हुने गडबडी, रक्तसम्बन्धी क्यान्सर, मिर्गौला रोग तथा अटोइम्युन रोगको पहिचानका लागि...
परिवारलाई अहिले विशेष प्रकारको ह्विलचेयर, नियमित थेरापी, औषधि र अस्पतालको शुल्क व्यवस्थापन गर्न कठिन भइरहेको छ ।
सबै पक्षसँग छलफल गरी अस्पताल खुलाउने प्रयास भइरहेको कालीकोटका सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी जनक शर्माले जानकारी दिए ।
इन भिट्रो फर्टिलाइजेसन (आईभीएफ)ले सन्तान प्राप्त गर्न कठिनाइ भोगिरहेका हजारौँ दम्पतीका लागि नयाँ सम्भावनाको ढोका खोलेको छ । आधुनिक चिकित्सा प्रविधिको विकाससँगै उपचारको सफलता पनि निरन्तर बढिरहेको छ ।...
राति पौने ९ बजेतिर आफूहरू अस्पताल फर्किएको र त्यसलगतै अस्पताल प्रवेश गरी आक्रमण भएको डा.अलीले बताए ।
२२ साउन, काठमाडौं । कालीकोटमा डाक्टर र नर्समाथि अस्पतालभित्रै हातपात भएको छ । पलाँता गाउँपालिका वडा–९ थिर्पुमा रहेको पलाँता अस्पतालमा मेडिकल अफिसर डा.अली हैदर रैन र स्टाफ नर्स शान्ता...
आज स्तनपान सप्ताहको सातौ दिन । गएको सात दिनमा आमसञ्चार माध्यम, सामाजिक सञ्जालसम्म स्तनपान प्रवर्दनका कुरा उठे । सार्वजनिक कार्यक्रम तथा विभिन्न गतिविध भए । मेरो मनमा भने एउटै...
वर्षा भट्टराई पोषणविद्
२२ साउन, काठमाडौं । नेपाल फार्मेसी परिषद्को रजिस्ट्रारमा डा. हरिश सिंह थापा नियुक्त भएका छन् । नियुक्तिपछि डा.थापाले शुक्रबार स्वास्थ्य तथा खाद्य स्वच्छता मन्त्री निशा मेहेतासमक्ष पद तथा गोपनीयताको...
२२ साउन, काठमाडौं । शहीद गंगालाल राष्ट्रिय हृदय केन्द्रको निर्देशकमा वरिष्ठ एनेस्थेसियोलोजिस्ट प्रा.डा. आशिष गोविन्द अमात्य नियुक्त भएका छन् । लामो समयदेखि केन्द्रमै कार्यरत उनी मुटु शल्यक्रियामा आवश्यक एनेस्थेसियाका...
स्तनपान नवजात तथा बालबालिकाको जीवनरक्षा, समुचित पोषण, स्वस्थ वृद्धि–विकास, बौद्धिक क्षमता अभिवृद्धि तथा मानव पुँजी निर्माणको आधारभूत र विश्वव्यापी रूपमा मान्यता प्राप्त प्राकृतिक अभ्यास हो । आमाको दूध नवजात...
मध्यरातको समय छ, अस्पतालको आकस्मिक कक्षमा एक चिकित्सक विगत १२ घण्टादेखि लगातार बिरामीको उपचारमा व्यस्त छन् । बाहिर आफन्तहरू चिन्ताले छटपटाइरहेका देखिन्छन, चिकित्सक र स्वास्थ्यकर्मीले आफ्नो सम्पूर्ण ज्ञान, सीप...
चिकित्साको रेकर्ड अद्यावधिक राख्न आवश्यक छ । स्वास्थ्य बीमालाई सफल पार्न मेडिकल काउन्सिलबाट महत्त्वपूर्ण भूमिकाको निर्वाह हुन सक्छ ।
प्रा. डा. ढुण्डीराज पौडेल नाक, कान तथा घाँटीरोग विशेषज्ञ
हरेक वर्ष अगस्ट १ देखि ७ सम्म विश्वभर विश्व स्तनपान सप्ताह मनाइन्छ । यसले स्तनपानलाई केवल व्यक्तिगत अभ्यास मात्र नभई भावी पुस्ताको स्वास्थ्य, बौद्धिक विकास र दिगो समाज निर्माणको...
प्रसूतिपछि शरीरमा परिवर्तन आउनु स्वाभाविक प्रक्रिया हो । सी–सेक्सनपछि पेटको आकारलाई मात्र आधार बनाएर आफ्नो शरीरको मूल्यांकन गर्नु उचित नहुने डा. दीजा बताउँछिन् ।
लिंगको आधारमा हुने वा हुन सक्ने कुनै पनि प्रकारको अपमानजन्य, पीडाजन्य वा धम्कीपूर्ण व्यवहार लैंगिक हिंसा हो । दबाब, करकाप वा स्वेच्छाचारी रूपमा स्वतन्त्रताको उपभोग गर्नबाट वञ्चित गर्ने कार्य...
२० साउन, काठमाडौं । सरकारले झण्डै तीन वर्षपछि कान्ति बाल अस्पतालको नेतृत्व परिवर्तन गरेको छ । स्वास्थ्य तथा खाद्य स्वच्छता मन्त्री निशा मेहताले मन्त्रिस्तरीय निर्णयमार्फत अस्पतालका निर्देशक डा. पंकज...
हामीले यही हप्ता अर्थात् साउन १६ देखि २२ गतेसम्म नेपाल लगायत संसारभर विश्व स्तनपान सप्ताह मनाइरहेका छौँ । स्तनपान जीवनको सुरुवातको काम हो जसले जीवन भरलाई व्यक्तिलाई सक्षम, निरोगी,...
डा. नरनाथ पाण्डे जनस्वास्थ्यविद्
शरीरको बनोट आफूले चाहेअनुसार बनाउने चाहना अहिले धेरै मानिसमा बढ्दै गएको छ । विशेषगरी नितम्बलाई ठूलो र आकर्षक देखाउन गरिने कस्मेटिक उपचारप्रति युवतीहरूको आकर्षण बढिरहेको छ । सामाजिक सञ्जालमा...
स्तनपान शिशुको स्वास्थ्य तथा पोषणका लागि सबैभन्दा प्रभावकारी र तथ्यमा आधारित अभ्यास हो । आमाको दूधले शिशुलाई आवश्यक सम्पूर्ण पोषक तत्त्व तथा प्रतिरक्षात्मक तत्व को परिपूर्ति गर्छ । विभिन्न...
हामीसँग समृद्ध पूर्वीय ज्ञानपरम्परा छ, तर आधुनिक विज्ञानसँग संवाद गर्ने क्षमता पनि विकास हुँदै गएको छ ।
डा. दीर्घराज जोशी औषधि रसायन विज्ञ
यदि आज पनि हामी मौन बस्यौँ भने भोलि नेपालमा दक्ष चिकित्सकहरूको पलायन अझ तीव्र हुनेछ, नयाँ पुस्ताले यो पेशा रोज्न हिच्किचाउनेछ
साउन महिना धार्मिक आस्था, व्रत–उपवास र शिवपूजाका लागि विशेष मानिन्छ । तर आयुर्वेदका अनुसार यसको महत्त्व धार्मिक पक्षमा मात्र सीमित छैन । वर्षायाममा पर्ने साउन महिनामा शरीरमा हुने जैविक...
डा. अमृत भण्डारी आयुर्वेदिक चिकित्सक
जीवनका चुनौतीहरूसँग धैर्यपूर्वक लड्नु, विवेक र योगका माध्यमबाट मनलाई वशमा राख्नु नै पूर्वीय जीवन दर्शनको वास्तविक सन्देश हो ।
सीता भण्डारी मनोविद्
विश्वभरि करोडौं बिरामीहरूलाई जीवन जोगाउन रगत चढाइन्छ । शल्यक्रिया, दुर्घटना, प्रसव, क्यान्सर, थालासेमिया, एनिमिया – यी सबै अवस्थामा रगत जीवनदायक हुन्छ । तर यही जीवनदायक रगतले यदि हेपाटाइटिस ‘बी’...
डा. विपिन नेपाल ट्रान्सफ्युजन मेडिसिन विशेषज्ञ
स्तनपान आमा र बच्चा दुवैका लागि स्वास्थ्य, भावनात्मक र आर्थिक दृष्टिले जीवनदायी वरदान हो ।
डा. बालकृष्ण साह प्रसूति तथा स्त्रीरोग विशेषज्ञ
१५ साउन, बाजुरा । बाजुराको स्वामिकार्तिक खापर गाउँपालिका–२, उदिउना निवासी २४ वर्षीया सौरी बुढाले ओडारमै छोरालाई जन्म दिएकी छन्। शुक्रबार बिहान करिब ४ बजे सुत्केरी व्यथा लागेपछि परिवारका सदस्यले...
फिजियोथेरापी, व्यावसायिक पुनर्स्थापना, स्पिच थेरापी र नियमित व्यायामले पनि जीवनको गुणस्तर सुधार्छ ।
प्रा. डा. राजीव झा स्नायु, नसा तथा मेरुदण्डरोग विशेषज्ञ
आजभोलिको व्यस्त जीवनशैलीमा समयमै खाना खानु धेरैका लागि चुनौती बनेको छ । लामो समय काम, ट्राफिक जाम, अनियमित कामको तालिका वा रातिसम्म अध्ययन गर्ने बानीका कारण धेरै मानिसले राति...
प्रा.डा. विद्या सागर प्रसाद इन्टरनल मेडिसिन
१४ साउन, काठमाडौं । बुद्ध एयर र नेशनल प्याथ ल्याब (एनपीएल) बीच स्वास्थ्य सेवामा सहकार्यसम्बन्धी सम्झौता भएको छ । सम्झौताअनुसार अब बुद्ध एयरका कर्मचारी तथा बुद्ध एयर रोयल कल्ब...
बुधबार सरकार र नेपाल चिकित्सक संघबीच ५ बुँदे सहमति भएपछि आन्दोलनका कार्यक्रम फिर्ता भएको हो ।
पहिलो घटनाको सनसनीपूर्ण रिपोर्टिङको दोस्रो र तेस्रो घटनामा प्रत्यक्ष वा अप्रत्यक्ष रूपमा भूमिका खेलेको हुनसक्छ ।
डा. ईश्वरी खनाल कन्सल्टेन्ट मनोचिकित्सक
जुन मस्तिष्कले बिरामीको रोग निदानका लागि सोच्नुपर्ने हो, त्यो मस्तिष्क 'कतै बाहिर उभिएको भीडले आक्रमण त गर्दैन ?' भन्ने भयले त्रसित छ ।
१३ साउन, काठमाडौं । नेपालमा हेपाटाइटिस नियन्त्रण तथा उन्मूलनका लागि नीति कार्यान्वयन, दिगो वित्तीय व्यवस्थापन, सेवा विस्तार र समुदायको सहभागिता अपरिहार्य रहेको सरोकारवालाले बताएका छन्। विश्व हेपाटाइटिस दिवस २०२६...
१३ साउन, काठमाडौं । महाराजगन्जस्थित मनमोहन कार्डियोथोरासिक भास्कुलर एन्ड ट्रान्सप्लान्ट सेन्टरमा मुटुको जटिल र दुर्लभ शल्यक्रिया गरिएको छ । ‘मिनिमली इन्भेसिभ कार्डियाक सर्जरी–मिक्स’ विधिबाट पहिलो पटक मुटुका ३ वटा...
हेपाटाइटिस–सीको सबैभन्दा ठूलो समस्या भनेको वर्षौंसम्म कुनै लक्षण नदेखिन सक्छ । धेरै बिरामीलाई आफू संक्रमित भएको कुरा धेरै ढिलो थाहा हुन्छ ।
सुरक्षित महसुस नभई कसरी काम गर्नु ? मान्छे मर्नेबितिकै कुटाइ खानुपर्ने भए गम्भीर बिमारी कसरी हेर्नू ?
‘के भयो ? आज अलि उदास देखिएकी छौ ।’ ‘केही होइन… म ठीक छु ।’ यो संवाद घर, कार्यालय, विद्यालय, कलेज वा साथीभाइबीच दैनिकजसो सुनिन्छ । धेरै महिलाहरू बाहिरबाट...
गृष्मा पनेरु मनोपरामर्शदाता
दुवाकोटमा रहेको ५२० रोपनी जग्गामा १,५०० शय्याको अत्याधुनिक विशिष्टीकृत अस्पताल निर्माण गर्ने योजना अघि सारिएको छ ।
स्वदेशभित्र विशेषज्ञ सेवाबाट बञ्चित सुदूर–पश्चिमका नागरिकका लागि अपेक्षाकृत सस्तो, स्तरीय र सहज विशेषज्ञ सेवाका लागि पनि शिक्षण अस्पतालको माग हुँदै आएको हो । त्यो क्षेत्रमा ६० को दशकको अन्त्यतिर...
प्रा. डा. ढुण्डीराज पौडेल नाक, कान तथा घाँटीरोग विशेषज्ञ
पछिल्लो केही वर्गयता नेपालमा अधिकांश डेंगु संक्रमितले आफ्नो स्वास्थको खासै ख्याल गरेको पाइँदैन ।
डा. शेरबहादुर पुन संक्रामक रोग विशेषज्ञ
मसल भनेको काम गर्नका लागि बनेको अंग हो । जति काम गरायो, त्यति बलियो हुन्छ, जति आराम दियो, त्यति कमजोर हुँदै जान्छ ।
अत्यधिक मूल्य नियन्त्रणले औषधि उद्योगमा नवप्रवर्तन र लगानी घट्न सक्ने, बजारमा प्रतिस्पर्धा कमजोर बन्न सक्ने तथा केही औषधिको आपूर्तिमा समस्या आउन सक्छ ।
प्रथम कम्प्युटर माइक्रोप्रोसेसरका निर्माता फिजिसिस्ट ‘फेडेरिको फेगिन’ पनि चेतना मस्तिष्कको उपज होइन कन्ससनेस आधारभूत तत्व हो भन्छन् ।
नेसनल सेन्टर फर बायोटेक्नोलोजी इन्फर्मेसन (एनसिबिआई) मा प्रकाशित एक प्रतिवेदनअनुसार सन् २०१९ मा विश्वभर करिब ५२ करोड महिला अस्टियोपोरोसिसबाट प्रभावित थिए । आगामी वर्षहरूमा यो संख्या अझ बढ्ने अनुमान...
डा. सरोजकुमार सुवाल हाडजोर्नी तथा नसारोग विशेषज्ञ
‘स्वस्थ रहनका लागि धेरै पानी पिउनुपर्छ’ भन्ने सल्लाह हामीले सानैदेखि सुन्दै आएका छौँ । बिहान उठ्नेबित्तिकै धेरै पानी पिउने, दिनभरि बोतल सक्ने, तिर्खा नलागे पनि पटक–पटक पानी पिउने बानीलाई...
धेरैलाई क्यान्सर लागेपछि बाँचिँदैन भन्ने भ्रम जीवित छ। समाजले नै त्यसरी बुझेको छ। क्यान्सरबारे समाजको भ्रम चिर्न जरुरी छ।
७ साउन, काठमाडौं । थापाथलीस्थित नर्भिक इन्टरनेशनल अस्पतालमा दुर्लभ ट्युमरको सफल शल्यक्रिया गरिएको छ । ७१ वर्षीया वृद्धामा मस्तिष्कको धमनीको वरपरका नसाबाट उत्पन्न भएको दुर्लभ ट्युमर देखिएको थियो ।...
बारम्बार आँखा पोल्ने, मुख सुक्ने वा पटक–पटक पानी पिउनुपर्ने समस्या धेरैले सामान्य ठान्छन् । तर यस्ता लक्षण लामो समयसम्म रहिरहे, त्यससँगै अत्यधिक थकान, जोर्नी दुख्ने वा छाला सुख्खा हुने...
डा. प्रविण खत्री बाथरोग विशेषज्ञ
जसरी घामबाट छाला जोगाउँछौँ, त्यसैगरी ठूलो आवाजबाट कान जोगाउनुपर्छ ।
हामी सबैले घरमै बनेको स्वस्थ खाना खाने प्रयास गर्छौं, किनकि बाहिरको खानाभन्दा घरको खाना बढी सुरक्षित र पौष्टिक मानिन्छ । तर, धेरैजसो अवस्थामा हामीले थाहै नपाई भान्साघर र दैनिक...
बाहिरबाट रगत ल्याउनु पर्दा समय, श्रम र पैसा बढी खर्च हुन्छ। साथै बिरामी र परिवारले अनिश्चितताको मनोवैज्ञानिक पीडा भोग्नुपर्छ ।
डा. विपिन नेपाल ट्रान्सफ्युजन मेडिसिन विशेषज्ञ
हाम्रो शरीरलाई स्वस्थ रहन धेरै भिटामिनहरू चाहिन्छ । जब हामी भिटामिनको कमी अनुभव गर्न थाल्छौं, हाम्रो शरीरमा केही न केही लक्षणहरू देखिन थाल्छन् । मानिसहरू प्रायः यी लक्षणहरूलाई सामान्य...
छालारोग उपचारमा स्टेरोइड औषधिको महत्त्व अत्यन्त ठूलो छ । तर गलत प्रयोगले यही औषधि सबैभन्दा हानिकारक बन्न सक्छ ।
डा. विकास पौडेल छाला, यौन तथा सौन्दर्य विशेषज्ञ
भारतमा डेंगुविरुद्धको खोपलाई मान्यता दिइएको छ । डेंगु भाइरसविरुद्ध जापानी कम्पनीले बनाएको क्युडेन्गा नामको खोपले भारतमा प्रयोगका लागि स्वीकृति पाएको हो । जापानी औषधि कम्पनी टेकेडा फर्मासिटिकल्स ले विकास...
डेंगुलाई सामान्य भाइरल ज्वरो ठानेर बेवास्ता गर्नु सबैभन्दा ठूलो भूल हुने संक्रामक रोग विशेषज्ञ डा. शेरबहादुर पुन बताउँछन् ।
पहिले अत्यधिक मदिरा सेवन गर्ने व्यक्तिहरूसँग मात्र जोडिने फ्याटी लिभर अहिले सबैखाले व्यक्तिमा देखिन थालेको छ । विशेषगरी मोटोपना, मधुमेह, उच्च रक्तचाप, उच्च कोलेस्टेरोल, प्रशोधित तथा चिल्लो खाना र...
डा. एकानन्द सिंह कलेजो प्रत्यारोपण सर्जन
सामान्य अवस्थामा पिसाबमा हल्का र सहनयोग्य गन्ध मात्र हुन्छ । तर कहिलेकाहीँ पिसाबबाट असामान्य रूपमा कडा, अमोनिया जस्तो, गुलियो वा सडेको जस्तो गन्ध आउन सक्छ । धेरैजसो अवस्थामा यसको...
डा. रोजन अधिकारी मूत्ररोग तथा मिर्गौला प्रत्यारोपण विशेषज्ञ
स्वास्थ्य विज्ञहरूका अनुसार शरीरको कुनै एउटा भागको मात्रै बोसो घटाउन सम्भव हुँदैन ।
प्रवीण भट्टराई पोषणविद्
बालबालिकाको पोषणमा गरिएको प्रत्येक लगानीले १६ गुणासम्म आर्थिक प्रतिफल दिन सक्ने अध्ययनहरूले देखाएका छन् ।
खानेकुरा खानेबित्तिकै चिया चाहिने बानि तपाईंहरू मध्ये धेरैमा हुन सक्छ । टन्न खाना, खाजा खाए पनि चिया निपउँदासम्म धित नै नमर्ने वा खाए जस्तै नलाग्ने बानी धेरैको हुन्छ ।...
एक जना बिरामीको मेरुदण्डमा गम्भीर चोट लाग्दा त्यसले बिरामी स्वयंलाई मात्रै नभएर सम्पूर्ण परिवारको जीवनमा दीर्घकालीन असर पार्छ ।
अहिले विश्वभर मुटु रोग मृत्युको प्रमुख कारण बनिरहेको छ । मुटुमा समस्या भएर मृत्यु हुनुमा उच्च कोलेस्टेरोल मुख्य कारक मानिन्छ । त्यसैले कुल कोलेस्टेरोल २०० मिलीग्राम/डिएल भन्दा कम राख्न...
पहिलेदेखि नै रक्तचाप कम रहने वा रक्तचाप नियन्त्रण गर्ने औषधि सेवन गरिरहेका व्यक्तिले धेरै मात्रामा मखाना खानुअघि चिकित्सकसँग परामर्श गर्नु राम्रो हुन्छ ।
नेपालको सार्वजनिक स्वास्थ्य सेवाको मेरुदण्ड हो सरकारी अस्पताल । तर यी अस्पतालहरूमा अझै पनि औषधि अभाव, जनशक्ति कमी, बिरामी लामो समय पालो पर्खनुपर्ने समस्या धेरै छन् । कमजोर व्यवस्थापन...
कृष्ण नन्दन मेहता फार्मासिस्ट
गर्भधारण, गर्भावस्था र प्रसवसँग सम्बन्धित विषयहरू सधैं विश्वव्यापी रूपमा अनुसन्धानको प्रमुख विषय भएका छन् । जन्मअघि बच्चाको सुरक्षाको बारेमा वैज्ञानिकहरू निरन्तर नयाँ जानकारी सङ्कलन गर्न प्रयासरत छन् । गर्भावस्थामा...
आमा स्वस्थ नभएको खण्डमा बच्चाहरूको हेरचाहमा समेत असर पर्ने हुन्छ ।
अहिले देशभर मनसुन सक्रिय छ । लगातार वर्षा, बढ्दो आद्र्रता, तापक्रममा आउने उतारचढाव, हावामा मिसिने धुलो, ढुसीको सूक्ष्म कण र परागकणका कारण धेरै मानिसलाई श्वासप्रश्वाससम्बन्धी समस्या बढ्ने गर्छ ।...
डा. कमलराज थापा
बढ्दो मानसिक तनाव, आत्महत्या, हिंसा र लागूपदार्थ दुर्व्यसनका समस्याको समाधानका लागि भावनात्मक बुद्धिमत्ताको विकास अत्यन्त आवश्यक देखिन्छ।
डा. दीर्घराज जोशी औषधि रसायन विज्ञ
बच्चाको जन्म कुनै पनि परिवारका लागि खुसीको क्षण हो । घरमा नयाँ सदस्यको आगमनसँगै परिवारका सबै सदस्य उत्साहित हुन्छन् । नवजात शिशुको हेरचाह, नामकरण, भविष्यका योजना र खुसीका क्षणबीच...
डा. उपमा बस्नेत प्रसूति तथा स्त्रीरोग विशेषज्ञ
कोठामा बस्दा रोग वा औषधिका बारेमा कहिल्यै कुरा गरेनौं भविष्यका सुन्दर योजनाहरू बुन्थ्यौँ, पुराना रमाइला दिनहरू सम्झिन्थ्यौँ, टिभी हेरेर हाँस्थ्यौँ ।
२६असार, काठमाडौं । विभिन्न ६ वटा स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानका नवनियुक्त उपकुलपतिहरूले पद तथा गोपनीयताको शपथ ग्रहण गरेका छन् । स्वास्थ्य तथा खाद्य स्वच्छता मन्त्री निशा मेहता समक्ष नवनियुक्त उपकुलपतिहरूले...
समितिले उपकुलतिका लागि आवदेन माग गर्दै जेठ ४ गते सूचना प्रकाशन गरेको थियो ।
स्वास्थ्यका हिसाबले ओखर निकै लाभकारी खानेकुरा मानिन्छ । यसमा स्वस्थ चिल्लो, भिटामिन र खनिजहरू हुन्छन् जसले शरीरलाई धेरै फाइदाहरू प्रदान गर्छ । के तपाईंले ३० दिनसम्म लगातार ओखर खानुभएको...
आजकल व्यक्ति कुनै न कुनै चिन्ताले घेरिएको हुन्छ । कामको दबाबसँगै जीवनका विभिन्न तनावका कारण मानिसहरू दिनहुँ मानसिक संघर्ष गरिरहेका हुन्छन् । कतिपय अवस्थामा सामान्य चिन्ताले मात्र होइन, डिप्रेसनले...
डा. सुमनप्रसाद अधिकारी वरिष्ठ नसा तथा मनोरोग विशेषज्ञ
नागरिकको अकालमा ज्यान जानबाट जोगाउने दायित्व सरकारको हो । यसै कारण गम्भीर चोटपटक, संक्रमण, मुटु, कलेजो, रक्तनली र मिर्गौला सम्बन्धी रोगका साथै क्यान्सरको उपचार राज्यबाट हुनुपर्ने हो । अहिले...
प्रा. डा. ढुण्डीराज पौडेल नाक, कान तथा घाँटीरोग विशेषज्ञ
मानसिक स्वास्थ्य भनेको केवल मनको अवस्था मात्र होइन, यो हाम्रो समग्र भलाइको एक महत्वपूर्ण भाग हो । हामीले सामान्यतया मानसिक स्वास्थ्यलाई शारीरिक स्वास्थ्यबाट फरक रूपमा हेर्ने गर्दछौं, तर वास्तवमा...
हाम्रो शरीर एउटा राम्रो मेसिन जस्तै हो । यसलाई राम्रोसँग चलाउन खानपान, व्यायाम र आरामको जरुरत पर्छ । आजको व्यस्त जीवनमा हृदय रोग सबैभन्दा ठूलो समस्या बनेको छ ।...
डा. अशोक श्रेष्ठ मुटुरोग विशेषज्ञ
बालबालिकालाई बलियो र स्वस्थ बनाउन प्राय अभिभावकले प्रोटिन तथा अन्य पौष्टिक तत्त्व भएका खानेकुरामा जोड गर्छन् । फाइबर खान दिनुपर्नेमा प्रायः बेवास्ता गरिन्छ । तर बच्चालाई पनि फाइबरको आवश्यकता...
जसरी उमेर बढ्दै जान्छ, पुरुषहरूको प्रोस्टेट ग्रन्थी बिस्तारै ठूलो हुँदै जान्छ । जब यसको आकार बढ्छ, यसले मूत्राशय र मूत्रनलीमा दबाब दिन थाल्छ, जसले गर्दा पिसाबसम्बन्धी विभिन्न समस्या देखिन...
५-६ वर्षका बच्चाहरू देख्दा निकै सुन्दर हुन्छन् । उनीहरू जब हाँस्छन्, त्यो बेला झन् प्यारा देखिन्छन् । तर कोही कोही बच्चाहरू मुस्कुराउनेबित्तिकै उनीहरूका काला दाँतले त्यो सुन्दरता खोसिरहेको हुन्छ...
भक्तपुर निवासी ५२ वर्षीया जयन्ती थापा १२ देखि कलेजो रोगसँग लडिरहेकी थिइन् । उनको अवस्था अत्यन्तै गम्भीर थियो । कलेजोले लगभग काम गर्न छोडिसकेको थियो । पेटमा अत्यधिक पानी...
जेनेटिक परीक्षण डराउनुपर्ने विषय होइन । यसको उद्देश्य बच्चामा कुनै जेनेटिक समस्या छ कि छैन भन्ने कुरा समयमै पहिचान गर्नु हो ।
शरीरमा अक्सिजनको मात्रा आवश्यकभन्दा कम हुँदा अक्सिजन थेरापी जीवनरक्षक उपचार बन्न सक्छ । विशेषगरी दीर्घकालीन फोक्सोका रोग जस्तै सीओपीडी, दमको जटिल अवस्था, पल्मोनरी फाइब्रोसिस, फोक्सोको दीर्घ संक्रमण वा अन्य...
डा. राजु पंगेनी छातीरोग तथा सघन उपचार विशेषज्ञ
१९ असार, काठमाडौं । भक्तपुरको दुधापटीस्थित भक्तपुर अस्पतालले पहिलो पटक मेरुदण्ड भाँच्चिएका व्यक्तिको सफलतापूर्वक शल्यक्रिया गरेको छ । बागमती प्रदेश सरकारको मातहतमा रहेको अस्पतालको नयाँ सेवा सुरु गरेको हो...
पक्षघात भएको बिरामी केही मिनेटमै निको भयो । हलचल नै गर्न गाह्रो पर्ने व्यक्ति एकाएक हिँड्न थाल्यो । झरेको कपाल फेरि बाक्लो भएर पलायो । सेतो कपाल कालो भयो...
डा. नरेन्द्र लामिछाने अकुपञ्चर विशेषज्ञ
मुटुलाई रगत पुर्याउने कोरोनरी धमनीमा वर्षौंदेखि बोसो र कोलेस्टेरोल जम्मा भएर ‘प्लाक’ बन्छ । कुनै बेला त्यो प्लाक फुटेपछि त्यहाँ रगत जम्छ र रक्तनली बन्द हुन्छ ।
हालै सामाजिक सञ्जालमा ‘नेपाली ब्रो’ नामबाट परिचित एक व्यक्तिले आफ्नी श्रीमतीको हत्या गरे । यो घटनाले सबैलाई निकै स्तब्ध बनायो । हजारौं होइन, लाखौं मानिसले उनको सामग्री हेर्थे, उनका...
गृष्मा पनेरु मनोपरामर्शदाता
हाल सामाजिक सञ्जालमा स्वास्थ्य, तौल घटाउने उपाय तथा खानपान सम्बन्धी सामग्रीको बाढी नै आएको छ ।
