अनि प्वाँखका कविताहरू गीत भए…

सन् २०२२ मा एउटा कविता सङ्ग्रह निस्कियो- प्वाँख । नवीन प्राचीनकृत यो सङ्ग्रहमा शीर्षकविहीन कविताहरू छन् । शीर्षक जस्तै यस कविता सङ्ग्रहका कविताहरू हलुका छन् । तर, अत्यन्त गहन छन् ।

त्यसैले त कवि नदीशले ब्लर्बमा लेखिदिए- भर्खर जन्मेको नानी समाएजस्तै गरी संवेदनशील भएर बिस्तारै समाउनुपर्छ उसका कविताहरू, नत्र कवितालाई दुख्छ । अलिकति जोडले पढ्यो भने पनि उसका कविताहरूलाई दुख्छ ।

शब्द मात्रै पढ्यो भने पनि उसका कविताहरूलाई दुख्छ । बेस्सरी पाना पल्टाउँदा वा कुनै अर्को किताबको मुनि थिचेर राख्दा पनि उसका कविताहरूलाई दुख्छ।

तर, आज आर-शालामा नवीनका प्वाँखका कविताहरू साँच्चै भाग्यमानी सावित भए । ती कविताहरूले प्वाँख पाए । जसको सरासर क्रेडिट जान्छ- रिदम कँडेललाई ।

जो विगतमा कविता वाचनका लागि योग्य संगीत सिर्जनाका लागि चिनिएका थिए । आज उनैले कवितालाई गीत बनाइदिए । गद्य कविताहरूलाई सर्लक्कै रूप बदलेर प्वाँख समान सुन्दर, कोमल र मलायम बनाइदिए ।

कवि नवराज पराजुलीसँग रिदमले निकै लामो सहकार्य गरेका थिए । धेरैजसोमा उनी नेपथ्यमा थिए । आज उनी बाहिर आए । र, ‘रिदम’हरूले मन्त्रमुग्ध गरिदिए ।

कार्यक्रमको टाइटल नै ‘प्वाँख विथ रिदम’ थियो । जुन आफैंमा दीअर्थी थिए । प्वाँखका कविताहरू सांगितिक भए र रिदमसँग प्वाँख । भयो पनि त्यस्तै । समय नै गिन्ती गर्दा रिदमको मात्र प्रस्तुति २० मिनेट पर गएन । तर, त्यसको फ्रेमिङ यसरी भयो कि आर-शालामा आउने जोकोहीले प्वाँखमा गीत बनेका कविताहरू तयार हुँदाको बखतमा पुगे । रिदम स्वयंको यात्राबारे थाहा पाए।

जस्तो,
उनलाई धेरैले सोध्ने उनको नामबारे हो । त्यो नाम उनका काका कृष्ण कँडेलले राखिदिएका थिए । जो रिदमको आजको कार्यक्रममा उपस्थित हुन अष्ट्रेलियाबाट नेपाल आइपुगेका थिए ।

रिदमका गुरु तिलकसिंह पेयला हुन् । जब उनी रिदमबारे केही भन्न अगाडि गए, उनको गला अवरुद्ध भएको थियो । रिदमको सफलतामा थियो त्यो खुसी ।

उनले रिदमलाई एउटा अमूल्य सुझाव दिएका थिए- तिमीले आफ्नो राम्रोभन्दा बढी नराम्रो हेर्नू । साधकहरूले जहिल्यै आफ्नो नराम्रो हेरेर अरूलाई पराजय गर्छन् । पेयलाको गुरुमन्त्र थियो त्यो ।

रिदमको समकालीन उज्ज्वल सागरले आफ्नो सम्बन्धबारे सम्झे । आभासले आफूले जस्तै कवितालाई गीत बनाउने नवपुस्ता आएकोमा खुसी भएको भन्दै प्रशंसा गरे । अनि रैथाने संगीतकार झुमा लिम्बूले कवितालाई गीत बनाउनु नै ठूलो कुरो भएको भनेर प्रशंसा गरिन् ।

त्यसपछि उनलाई विजय बरालले कविता वाचन गरेर स्वागत गरे । र, यसपछि रिदम आफ्नो रिदममा गुञ्जिन थाले । र, २० मिनेटमा उनले जम्मा ५ वटा गीत गाए । ती फरक-फरक स्वादका थिए ।

रिदमले कविताहरूलाई गीत बनाउने रोचक सन्दर्भ सुनाए । अहिले ‘प्वाँख’का कवि नवीन प्राचीन क्यानडामा छन् । एक दिन नवीनले रिदमलाई कविताहरू मेसेन्जर पठाए । रिदम कवि थिएनन् । उनी संगीतकार थिए । उनले गीतहरू पठाउने निधो गरे ।

यो कुरो दुई वर्षअघिको । तर, समय त्यत्तिकै बित्यो । ड्राफ्टहरू बने । रिजल्ट बनेन । हुँदै भएन भनेर रिदम तात्तिए । र, तयार भयो- ‘प्वाँख विथ रिदम’

अनि त प्वाँखका कविताहरू गीत भए ।