प्रदेश राजधानी दिपायल बनाउँछु भन्नेहरू पालैपालो डोटी छोड्दै

News Summary

Generated by OK AI. Editorially reviewed.

२०७४ सालको निर्वाचनमा डोटीका सबै उम्मेदवारले सुदूरपश्चिम प्रदेशको राजधानी दिपायल बनाउने वाचा गरेका थिए तर त्यो पूरा भएन।
प्रदेशको अस्थायी राजधानी २०७४ माघमा कैलालीको धनगढी तोकियो र २०७५ असोजमा स्थायी राजधानी कैलालीको गोदावरी राख्ने निर्णय भयो।
प्रतिनिधिसभा सदस्य प्रेमबहादुर आले र वीरबहादुर बलायरले राजधानी दिपायल बनाउने वाचा गरे पनि दुवैले त्यो पूरा गर्न सकेनन्।

१२ माघ, डोटी । २०७४ सालको प्रतिनिधिसभा तथा प्रदेश सभाको निर्वाचनमा डोटीमा प्रतिस्पर्धा गरिरहेका सबै उम्मेदवारहरुको मुख्य एजेण्डा थियो सुदूरपश्चिम प्रदेशको राजधानी डोटीको दिपायल बनाउने, तर भएन ।

निर्वाचन सम्पन्न भएपछि शेरबहादुर देउवा नेतृत्वको सरकारले २०७४ साल माघ ३ गते संविधानको धारा २८८(३) अनुसार प्रदेशको कामकाज सञ्चालन गर्नका लागि अस्थायी मुकाम कैलालीको धनगढी तोक्यो ।

२०७५ साल असोज १२ गते संबिधानको धारा २८८(२) अनुसार प्रदेश सभाको दुई–तिहाइ बहुमतले प्रदेश राजधानी कैलालीको गोदावरीमा राख्ने निर्णय गर्‍यो ।

०७४ सालको निर्वाचनमा तत्कालीन बाम गठवन्धनबाट एमालेका तत्कालीन नेता प्रेमबहादुर आले र नेपाली कांग्रेसका नेता एवं तत्कालीन बहालवाला संघीय मन्त्री वीरबहादुर बलायर मुख्य प्रतिस्पर्धी थिए । चुनावमा आलेले बलायरलाई एक हजार ६३२ मततान्तरले पराजित गरे ।

आलेले ३२ हजार ५१० मत पाउँदा बलायर ३० हजार ८७८ मतमा समेटिए । आले र बलायर दुवैको मुख्य चुनावी एजेण्डा प्रदेश राजधानी दिपायल बनाउने थियो ।

आलेले त प्रदेश राजधानी दिपायल नभए आफू प्रतिनिधिसभाको सदस्य पदबाटै राजीनामा दिएर राजनीतिनै छोड्न सार्वजनिक घोषणा गरेका थिए । आले चुनाव जिते, तर उनले राजधानी दिपायल ल्याउन सकेनन् । संविधान अनुसार त्यो प्रतिनिधि सभाको क्षेत्रभित्र पनि पर्दैनथ्यो । तर पनि उनले राजधानीकै नाममा जनता झुक्याए ।

उनी प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचित भइसकेपछि तत्कालीन सरकारले प्रदेशको अस्थायी मुकाम धनगढी तोक्यो । त्यतिबेला उनले सरकारको विरोध गरे । प्रदेशको स्थायी राजधानी गोदावरी तोकिएपछि भने आलेले सो बिषयमा सार्वजनिक अभिव्यक्ति दिन छोडे ।

तिनै आले २०७९ सालको प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा कांग्रेस, माओवादी, समाजवादी सहितको बाम–लोकतान्त्रिक गठवन्धनका उम्मेदवार भए । चुनावताका उनलाई धेरैले राजधानीवारे प्रश्न गरे । उनले आफ्नो अधिकार क्षेत्रभन्दा बाहिरको कुरा भनेर जवाफ फर्काए ।

त्यो निर्वाचनमा उनको एजेण्डा प्रदेश राजधानीको सट्टा धनगढी–दिपायल–चैनपुर–उरैभञ्ज्याङ द्रुतमार्गमा केन्द्रित भयो । त्यतिबेला समाजवादीमा रहेका आलेले गठबन्धनको भरपुर फाइदा लिएर निर्वाचित भए ।

आलेले उनका मुख्य प्रतिस्पर्धी नेकपा एमालेका उम्मेदवार गौरी ओलीलाई चार हजार २०६ मतले पछाडि पारेका थिए । आलेले २७ हजार दुई सय १० मत पाउँदा, ओलीले २३ हजार चार मत मात्रै पाइन् ।

प्रतिनिधिसभा सदस्यमा विजयी भए पनि आलेले चुनावमा गरेका बाचा पूरा गरेनन् । उनले प्राथमिकतामा राखेको द्रूतमार्गको अहिलेसम्म पनि राम्रोसंग ट्रयाक खुलेको छैन । यसपटक भने उनी आफैँ प्रदेश राजधानी भएतिर सरेका छन् ।

नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा) ले उनलाई कैलाली–५ (हाल प्रदेशको अस्थायी मुकाम रहेको क्षेत्र) बाट उम्मेदवार बनाएको छ ।

२०७४ सालमा राजधानी दिपायललाई मुख्य एजेण्डा बनाएका बलायर यसअघिनै डोटीबाट सरिसकेका छन् । ०७४ सालको निर्वाचनमा उनी बामगठबन्धनको चपेटामा परेर चुनाव हारे ।

बलायर मन्त्री भएकै मन्त्रिपरिषद्ले प्रदेशको अस्थायी मुकाम कैलाली तोकेको थियो । राजधानी तोक्ने आफूले दबाब दिन नसकेको उनैले स्वीकारिसकेका छन् ।

०७९ मा बाम–लोकतान्त्रिक गठबन्धनले उनलाई जिल्लाबाटै लखेट्यो । उनले प्रदेशको स्थायी राजधानी तोकिएकै (कार्यान्वयन नभएको) क्षेत्र कैलाली–४ बाट चुनावी प्रतिस्पर्धा गर्नुपर्‍यो ।

उनले चुनावी अभियानका क्रममा प्रदेशको राजधानी ६ महिनाभित्र गोदावरीमा कामय हुने बाचा गरे । उनले चुनाव जिते पनि । एमालेका नेता लेखराज भट्टलाई तीन हजार ६१२ मतले पराजित गर्दै बलायर प्रतिनिधिसभामा प्रवेश गरे तर कैलालीमा रहेको राजधानी गोदावरी सरेन ।

यसपटक कांग्रेसले बलायरलाई पुनः सोही क्षेत्रबाट उम्मेदवार बनाएको थियो, तर उनले चुनाव लड्न मानेनन् ।