मैदानभन्दा ठूलो बहस : एल चिरिङ्गितो

२ जेठ, बार्सिलोना । स्पेनमा रात गहिरिंदै जाँदा पनि लाखौं मानिस अझै निदाएका हुँदैनन् । उनीहरूको ध्यान एउटा टेलिभिजन कार्यक्रमतिर केन्द्रित हुन्छ,जहाँ केही पत्रकारहरू चिच्याइरहेका हुन्छन्, कसैले टेबल ठोकिरहेको हुन्छ, कसैले विपक्षी क्लबको खिल्ली उडाइरहेको हुन्छ, त कसैले ‘एक्सक्लुसिभ ! एक्सक्लुसिभ !’ भन्दै अर्को दिनको फुटबल संसार हल्लाउने सूचना दिइरहेको हुन्छ ।

यो कुनै राजनीतिक बहस होइन । यो हो ‘एल चिरिङ्गितो दे खुगोनेस’ । स्पेनको सबैभन्दा प्रभावशाली, विवादास्पद र मनोरञ्जनात्मक फुटबल टेलिभिजन शो । यो शो स्पेनको ‘मेगा टिभी’ च्यानलमा प्रसारण हुन्छ । रातको समयमा प्रसारण हुने यो कार्यक्रम स्पेनभर मात्र होइन, युरोपेली फुटबल संसारमै चर्चित छ ।

स्पेनमा फुटबल खेल सकिएपछि अर्को खेल यही कार्यक्रममा सुरु हुन्छ । मैदानमा खेलाडीहरू भिडिन्छन्, स्टुडियोमा पत्रकारहरू । नेपालमा युरोपेली फुटबल हेर्ने धेरै दर्शकले यसको क्लिप सामाजिक सञ्जालमा देखेकै हुन्छन्-कसैले रिसाउँदै गरेको, कसैले खुसीमा चिच्याएको, कसैले प्रतिद्वन्द्वी क्लबलाई व्यंग्य गरेको।तर धेरै नेपाली दर्शकलाई अझै यो कार्यक्रम कति प्रभावशाली छ भन्ने स्पष्ट थाहा नहुन सक्छ।

किनकि ‘एल चिरिङ्गितो दे जुगोनेस’ केवल फुटबल शो होइन, स्पेनिस फुटबलको ‘पावर सेन्टर’ जस्तै बनिसकेको छ । यहाँ फुटबल समाचार ‘ड्रामामा’ बदलिन्छ ।

यो कार्यक्रम सन् २०१४ मा सुरु भएको हो । यसको मुख्य प्रस्तोता हुन् जोसेप पेद्रेरोल । स्पेनमा उनलाई सामान्य पत्रकारभन्दा बढी ‘फुटबल शोम्यान’ मानिन्छ । उनले एउटा कुरा छिट्टै बुझेका थिए-आधुनिक फुटबल अब केवल खेल रहेन । यो भावना, राजनीति, व्यापार, सामाजिक सञ्जाल र मनोरञ्जनको मिश्रण बनिसकेको छ । त्यसैले ‘एल चिरिङ्गितो’ मा केवल समाचार दिइँदैन, समाचारलाई ‘शो’ बनाइन्छ ।

यदि कुनै खेलाडी रिसाएको छ भने त्यसलाई भावनात्मक कथामा बदलिन्छ ।यदि कुनै ट्रान्सफरको हल्ला छ भने त्यसलाई दिनौँसम्म बहस गरिन्छ।यदि कुनै क्लब हार्यो भने समर्थक पत्रकारहरूबीच लगभग ‘युद्ध’ सुरु हुन्छ ।

फ्लोरेन्टिनो पेरेजदेखि रोनाल्डोसम्म

स्पेनमा ‘एल चिरिङ्गितो दे जुगोनेस’ किन यति शक्तिशाली मानिन्छ भन्ने बुझ्न एउटा तथ्य मात्र काफी छ-यहाँ केवल खेलाडी होइन, क्लबका अध्यक्षहरू, प्रशिक्षकहरू र फुटबलका शीर्ष व्यक्तित्वहरू पनि उपस्थित हुन्छन् ।

केही समयअघि मात्रै फ्लोरेन्टिनो पेरेज यो शोमा उपस्थित भएर आफ्नो धारणा खुलेर राखेका थिए । रियल म्याड्रिडका अध्यक्ष पेरेज सामान्यतया सार्वजनिक बहसमा धेरै देखिँदैनन् । तर, क्लबको भविष्य, नेतृत्व, आगामी चुनाव, सुपर लिग परियोजना र अन्य रणनीतिक विषयमा आफ्ना विचार राख्न उनले यही कार्यक्रम रोजे ।

यसले एउटा स्पष्ट सन्देश दिएको छ-स्पेनमा फुटबल समर्थकसम्म पुग्ने सबैभन्दा प्रभावशाली प्लेटफर्ममध्ये ‘एल चिरिङ्गितो दे जुगोनेस’ एक हो ।त्यस्तै क्रिस्टियानो रोनाल्डो ले पनि विभिन्न समयमा यस कार्यक्रममा अन्तर्वार्ता दिएका छन् ।रोनाल्डोको एउटा चर्चित प्रसंग अझै स्मरणीय छ ।

सन् २०१८ मा यूईएफए च्याम्पियन्स लिग फाइनलअघि नै कार्यक्रममा ‘यो रियल म्याड्रिडका लागि रोनाल्डोको अन्तिम खेल हुन सक्छ’ भन्ने बहस सुरु भइसकेको थियो । धेरैले त्यसलाई सामान्य हल्ला माने । तर,केही समयपछि रोनाल्डो युभेन्टस एफसी पुगे ।त्यसपछि समर्थकहरूले यो कार्यक्रमको ‘इनसाइड सूचना’ लाई गम्भीर रूपमा लिन थाले ।

त्यसपछि स्पेनिस फुटबल पत्रकारितामा एउटा वाक्य धेरै चर्चित भयो-‘एल चिरिङ्गितोले भन्यो भने केही न केही हुन्छ’।यसलाई स्पेनिस भाषामा  ‘सेगुन एल चिरिङ्गितो…’ अर्थात्  ‘एल चिरिङ्गितोका अनुसार…’ भनेर पनि प्रयोग गरिन्छ ।

मार्का, आस, मुन्डो डिपोर्टिभो र स्पोर्ट जस्ता प्रमुख खेल पत्रिकाहरूले पनि कतिपटक यो कार्यक्रमलाई स्रोत मानेर समाचार प्रकाशित गर्ने गरेका छन् । कुनै ट्रान्सफर, प्रशिक्षक हटाउने योजना, खेलाडी असन्तुष्टि वा ड्रेसिङ रुम विवादबारे धेरै पटक सबैभन्दा पहिले संकेत यही कार्यक्रमबाट आउँछ ।

एम्बापे सागा : ‘टिकटाक एक्सक्लुसिभ’ को लामो कथा

किलियन एम्बापे को रियल म्याड्रिडमा सम्भावित आगमन ‘एल चिरिङ्गितो’ को इतिहासमा सबैभन्दा धेरै चर्चा भएको विषयमध्ये एक हो । यो विषय केही दिन वा हप्ताको समाचार थिएन-करिब दुईदेखि निरन्तर चलिरहने फुटबल ड्रामा बन्यो ।

त्यही अवधिमा ‘एल चिरिङ्गितो’ मा बारम्बार ‘टिकटाक… टिकटाक… एक्सक्लुसिभ !’ शैलीमा काउन्टडाउन, संकेत र ब्रेकिङ न्युज प्रस्तुत गरिन्थ्यो । कहिले एम्बापे आउँदैछन् भन्ने चर्चा हुन्थ्यो, कहिले अन्तिम समयमा सम्झौता बिग्रिएको अनुमान गरिन्थ्यो, त कहिले उनी पेरिस सेन्ट-जर्मेन मै रहने निश्चितजस्तो बहस चल्थ्यो ।यो निरन्तरको हाइपका कारण कार्यक्रमभित्र नै धेरै पटक यस विषयलाई लिएर व्यंग्य र नाटकीय प्रस्तुति पनि देखाइयो ।पछि जब एम्बापे तत्कालै रियल म्याड्रिडमा आएनन्, त्यो पूरा अवधिलाई सामाजिक सञ्जालमा ‘टिकटाक एक्सक्लुसिभ इरा’ भनेर मिमका रूपमा फैलाइयो । त्यस्तै लियोनेल मेस्सीले बार्सिलोना छोड्न सक्ने चर्चा पनि अन्य मिडियाभन्दा धेरै अघि यहीँबाट सुरु भएको थियो ।

स्टुडियोभित्रको त्यो बहस

यो कार्यक्रमको सबैभन्दा ठूलो आकर्षण भनेका यहाँका प्यानलिस्ट हुन् । उनीहरू सामान्य पत्रकारजस्ता देखिंदैनन् । उनीहरू फुटबल समर्थकजस्तै व्यवहार गर्छन् । टोमास रोन्सेरो ले रियल म्याड्रिड को खुलेर समर्थन गर्छन्। बार्सिलोना हार्दा उनी त्यसको कडा आलोचना र व्यंग्य गर्छन् । म्याड्रिड हार्दा उनी रिसाउँछन्, जित्दा भावुक हुन्छन् ।

एल क्लासिको सकिएपछि रोन्सेरोले के प्रतिक्रिया दिन्छन् ? भन्ने दर्शकको ठूलो चासो हुन्छ ।बार्सिलोना जित्दा उनका प्रतिक्रिया बार्सिलोना समर्थकले पनि हेर्छन्, र म्याड्रिड जित्दा म्याड्रिड समर्थकले उनको खुशी र उत्साह हेर्छन् ।यता खोता जोर्दी बार्सिलोना समर्थक आवाजका रूपमा चिनिन्छन् ।

यस्तै एदु अगिरे लाई क्रिस्टियानो रोनाल्डो निकट पत्रकार मानिन्छ ।उनी रोनाल्डोका नजिकका साथी पनि हुन् । रोनाल्डोका केही निजी कार्यक्रमहरूमा उनको उपस्थिति हुने गर्दछ।कतिपटक पारिवारिक भेटघाट तथा छुट्टीका क्षणहरूमा पनि रोनाल्डोसँगै देखिने गर्छन्।

क्रिस्टोबल सोरिया लियोनेल मेस्सीका कट्टर समर्थकका रूपमा चिनिन्छन् ।उनी क्रिस्टियानो रोनाल्डोका कडा आलोचक पनि मानिन्छन् ।मूलतः उनी सेभिया एफसी का समर्थक हुन्, तर मेस्सीप्रतिको खुला समर्थनका कारण उनी अझै बढी चर्चित बनेका छन् ।

उनले मेस्सीसँगको विशेष भेटबारे एल चिरिङ्गितोमा भावुक हुँदै अनुभव सुनाएका थिए ।एक वर्षअघि न्यु जर्सीमा मेस्सीसँगै बालकनीबाट समर्थकलाई अभिवादन गरेको भिडियो पनि सामाजिक सञ्जालमा निकै भाइरल बनेको थियो ।

पछि उनले कोपा अमेरिका तयारी शिविरमा मेस्सीको जन्मदिन समारोहमा भेट गरेको अनुभव पनि सार्वजनिक गरे ।उक्त भेटलाई उनले आफ्नो जीवनकै सबैभन्दा सुन्दर क्षणमध्ये एक बताएका थिए । उनका अनुसार, मेस्सीले उनलाई समर्थन गरेकोमा धन्यवाद दिएका थिए, जसले उनलाई अत्यन्त भावुक बनाएको थियो ।

ला लिगामा मेस्सी र रोनाल्डोको युग

जब रोनाल्डो र मेस्सीको युग चरममा थियो, कार्यक्रम स्पष्ट रूपमा दुई खेमामा बाँडिएको जस्तो देखिन्थ्यो ।बालोन डी’ओर कसले जित्ने ? को महान ? कसले बढी ट्रफी जित्यो ? यस्ता बहसहरू सामाजिक सञ्जालमा खेलभन्दा बढी भाइरल हुन्थे ।यही समयमै यो कार्यक्रमले ठूलो लोकप्रियता र प्रभाव बनायो ।

तर लोकप्रियतासँगै विवाद पनि आएका छन् । कतिपटक कार्यक्रममाथि ‘फेक हाइप’ बनाएको आरोप लाग्छ।सामान्य अफवाहलाई ‘ब्रेकिङ’ बनाएर प्रस्तुत गरिएको भन्दै आलोचना पनि हुन्छ ।कतिपटक पत्रकारहरूबीचको चर्को व्यवहारलाई ‘पत्रकारिता होइन, नाटक’ भनेर आलोचना गरिन्छ ।तर सायद यही नाटकीय शैली नै यसको व्यापारिक सफलताको मुख्य कारण पनि हो ।

आज टिकटोक, युट्युब, इन्स्टाग्राम र एक्स (ट्विटर) मा यसको क्लिप करोडौं पटक हेरिन्छ ।धेरैले पूरा कार्यक्रम हेर्दैनन्, तर भाइरल क्लिप भने नियमित रूपमा हेर्छन् ।

पत्रकारहरू कति शक्तिशाली ?

स्पेनमा अहिले फुटबल पत्रकारहरू केवल रिपोर्टर होइनन्, ‘इन्फ्लुएन्सर’ पनि बनिसकेका छन् । एल चिरिङ्गितो दे जुगोनेस का धेरै पत्रकारहरूको सामाजिक सञ्जालमा लाखौँ फलोअर छन् । उनीहरूले एउटा ट्विट गर्दा विश्वभरि फुटबल बहस सुरु हुन्छ ।

उनीहरू विमानस्थल पुग्छन्, ट्रेनिङ सेन्टर बाहिर बस्छन्, होटलअगाडि लाइभ गर्छन्, खेलाडीको कार पछ्याउँछन् ।कुनै ठूलो ट्रान्सफरको बेला त पत्रकारहरूले रमाइलो ढंगले प्रत्यक्ष प्रस्तुति दिन्छन्, जसले दर्शकलाई समाचारभन्दा बढी “अनुभव” दिन्छ ।यही कारण उनीहरूलाई अहिले ‘फुटबल मिडिया स्टार’ जस्तै हेरिन्छ ।

नेपालमा खेल पत्रकारिता अझै धेरै हदसम्म मैदान र नतिजासम्म सीमित छ।तर स्पेनमा फुटबल पत्रकारिता अहिले मनोरञ्जन उद्योगमा बदलिइसकेको छ ।यहाँ समाचार मात्र बेचिँदैन-भावना बेचिन्छ, रिस बेचिन्छ, प्रतिद्वन्द्विता बेचिन्छ ।‘एल चिरिङ्गितो दे जुगोनेस’ त्यसको सबैभन्दा ठूलो उदाहरण हो ।

यसले एउटा कुरा स्पष्ट देखाएको छ-आजको फुटबल ९० मिनेटमा समाप्त हुँदैन।खेलअघि सुरु हुने हल्ला, खेलपछिको बहस, र बीचमा चल्ने निरन्तर चर्चा-सबै मिलेर फुटबललाई २४ घण्टे सामग्री बनाइसकेको छ ।

महत्त्वपूर्ण खेलहरू चलिरहँदा ‘एल चिरिङ्गितो दे जुगोनेस’ का पत्रकारहरू केवल स्टुडियोमा सीमित हुँदैनन् ।उनीहरू ठूलो खेलहरूलाई लाइभ हेर्दै आफ्नै शैलीमा प्रतिक्रिया दिन्छन्, र त्यसलाई कमेन्ट्री शैलीमा प्रस्तुत गर्छन् ।खेल चलिरहँदा उनीहरूको हाउभाउ, प्रतिक्रिया र बहस नै कार्यक्रमको अर्को आकर्षण बन्छ ।

त्यसपछि यही सामग्री काटेर क्लिपका रूपमा सामाजिक सञ्जालमा फैलाइन्छ । दर्शकहरूले खेलभन्दा बढी पत्रकारहरूको प्रतिक्रिया हेर्न थाल्छन्-कसले खुशी मनायो, कसले रिस देखायो, कसले व्यंग्य गर्‍यो भन्ने कुराले नै अर्को बहस जन्माउँछ ।

यसरी ‘एल चिरिङ्गितो’ केवल टिभी कार्यक्रम नभएर लाइभ रियाक्सन र डिजिटल कन्टेन्टको विशाल भण्डार बनेको छ, जहाँ फुटबल खेल मात्र होइन, खेलप्रतिको प्रतिक्रिया पनि विश्वव्यापी मनोरञ्जनको हिस्सा बन्छ ।

सायद त्यसैले स्पेनमा कुनै ठूलो फुटबल घटना भएपछि आज पनि धेरै समर्थकको पहिलो प्रश्न हुन्छ-‘आज एल चिरिङ्गितोमा के भनियो ?’