गेमिङदेखि क्राफ्टिङसम्म, जेनजीबीच लोकप्रिय बन्दै गएका ६ ट्रेन्डिङ प्यासन

आजभोलिको युवा पुस्ता आफ्नो जीवनशैली, रुचि र मनोरञ्जनका मामिलामा अघिल्ला पुस्ताभन्दा निकै फरक देखिन्छ । डिजिटल प्रविधि, स्मार्टफोन र सामाजिक सञ्जालसँगै हुर्किएको यो पुस्ता दिनको ठूलो समय स्क्रिनमा बिताउने भए पनि अहिले स्क्रिनबाट केही समय टाढा रहेर मानसिक शान्ति, सिर्जनशीलता, आत्मअभिव्यक्ति र सामाजिक सम्बन्ध बढाउने खालका प्यासन तथा गतिविधितर्फ पनि आकर्षित भइरहेको छ ।

विशेषगरी सामाजिक सञ्जालले पुराना प्यासनलाई नयाँ स्वरूपमा लोकप्रिय बनाउन महत्वपूर्ण भूमिका खेलेको छ । कुनै समय हजुरआमा–हजुरबुबाको पुस्तासँग जोडिने बुनाइ, क्रोशिया, बेकिङ वा बर्डवाचिङजस्ता गतिविधि अहिले युवाका लागि ‘कुल’ र ट्रेन्डिङ प्यासन बनेका छन् । त्यस्तै, गेमिङ, डिजिटल आर्ट र म्युजिक प्रोडक्सनले प्रविधि र सिर्जनशीलतालाई एउटै ठाउँमा जोडेको छ ।

यी प्यासन केवल समय बिताउने माध्यम मात्र होइनन् । कतिपय गतिविधिले तनाव कम गर्न, एकाग्रता बढाउन, नयाँ सीप सिक्न, सामाजिक सम्बन्ध विस्तार गर्न तथा भविष्यमा आम्दानीको स्रोत बनाउनसमेत मद्दत गर्न सक्छन् ।

१. बर्डवाचिङ : प्रकृतिसँग जोडिने नयाँ तरिका

बर्डवाचिङ अर्थात् चराचुरुङ्गी हेर्ने र तिनका प्रजाति पहिचान गर्ने गतिविधि अब उमेर ढल्किएका मानिसको रुचिमा मात्र सीमित छैन । नयाँ पुस्ताले यसलाई प्रकृतिसँग नजिक हुने, फोटोग्राफी गर्ने र नयाँ कुरा सिक्ने रोचक माध्यमका रूपमा लिन थालेको छ ।

मोबाइल एप र डिजिटल प्रविधिले बर्डवाचिङलाई अझ सहज बनाएका छन् । विभिन्न एपमार्फत चराको आवाज सुनेर प्रजाति पहिचान गर्न, स्थान र समयको विवरण राख्न तथा आफूले देखेका पक्षीको रेकर्ड बनाउन सकिन्छ ।

रियल–लाइफ पोकेमोन अनुभव

विभिन्न प्रजातिका पन्छी खोज्दै हिँड्नु धेरै युवाका लागि ‘रियल–लाइफ पोकेमोन हन्ट’ जस्तै रोमाञ्चक अनुभव बन्न थालेको छ । दुर्लभ पन्छी भेटिएपछि त्यसको तस्वीर खिच्ने र रेकर्ड राख्ने उत्साहले यसलाई थप मनोरञ्जनात्मक बनाएको छ ।

सामाजिक सञ्जालको प्रभाव

युवाहरूले आफूले खिचेका पक्षीका तस्वीर र भिडियो सामाजिक सञ्जालमा सेयर गर्ने गरेका छन् । यसले समान रुचि भएका मानिसबीच अनलाइन समुदाय निर्माण गर्न पनि मद्दत गरेको छ ।

बर्डवाचिङको अर्को महत्वपूर्ण पक्ष भनेको प्रकृति संरक्षणप्रतिको चासो बढाउनु हो । विभिन्न पन्छी र तिनको बासस्थानबारे जानकारी लिँदा वातावरण संरक्षणप्रति युवाको रुचि पनि बढ्न सक्छ ।

२. डिजिटल आर्ट र म्युजिक प्रोडक्सन : सिर्जनशीलतालाई डिजिटल रूप

कला र संगीत सधैँ युवाको रुचिमा पर्ने विषय हुन् । तर डिजिटल प्रविधिको विकाससँगै कला सिर्जना र संगीत उत्पादन गर्ने तरिका निकै परिवर्तन भएको छ ।

पहिले संगीत उत्पादन गर्न महँगो स्टुडियो र धेरै उपकरण आवश्यक पर्थे । अहिले सामान्य कम्प्युटर, ट्याब्लेट वा स्मार्टफोनको सहायताले पनि बीट, संगीत र डिजिटल आर्ट तयार गर्न सकिन्छ ।

क्रिएटिभ कन्टेन्ट क्रिएसन

युवाहरू डिजिटल इलस्ट्रेसन, ग्राफिक डिजाइन, एनिमेसन, फोटोग्राफी, भिडियो एडिटिङ तथा आफ्नै म्युजिक तयार गर्न रुचाइरहेका छन् । यसले उनीहरूलाई आफ्नो प्रतिभा प्रस्तुत गर्ने अवसर दिएको छ ।

प्यासनबाट करिअरसम्म

डिजिटल आर्ट र म्युजिक प्रोडक्सनको विशेष पक्ष के हो भने यसलाई भविष्यमा फ्रिलान्सिङ, कन्टेन्ट क्रिएसन, डिजाइन, म्युजिक प्रोडक्सन वा डिजिटल
मार्केटिङ जस्ता क्षेत्रमा करिअरसँग जोड्न सकिन्छ ।

सामाजिक सञ्जालले पनि यसलाई ठूलो प्लेटफर्म दिएको छ। आफ्नो सिर्जना पोस्ट गरेर युवाले देशभित्र मात्र होइन, विश्वभरका दर्शकमाझ पुग्ने अवसर पाएका छन् ।

३. बुनाइ, क्रोशिया र क्राफ्टिङ : पुरानो हाबीको नयाँ पुस्तामा पुनरागमन

कहिल्यै ‘हजुरआमाहरुको काम’ भनेर चिनिने बुनाइ र क्रोशिया अहिले युवामाझ पुनः लोकप्रिय हुँदैछ । विशेषगरी हस्तकलाबाट आफ्नै कपडा, ब्याग, टोपी, खेलौना, घर सजाउने सामग्री तथा एसेसरीज बनाउने चलन बढेको छ ।

‘ग्रैनी–कोर’ संस्कृतिको प्रभाव

पुरानो पुस्ताको जीवनशैली, कपडा, हस्तकला र घरेलु सीपबाट प्रेरित ‘ग्रैनी–कोर’ जस्ता ट्रेन्डले क्रोशिया र बुनाइलाई युवामाझ थप लोकप्रिय बनाएको छ । साथीसँग बसेर क्रोशिया गर्ने, हस्तकला सिक्ने वा ‘क्राफ्ट नाइट’ आयोजना गर्ने गतिविधि पनि सामाजिक रूपमा रमाइलो बन्न थालेका छन् ।

सस्टेनेबल फेसनसँग सम्बन्ध

क्राफ्टिङको लोकप्रियतासँगै सस्टेनेबल फेसनको अवधारणा पनि जोडिएको छ । बजारबाट नयाँ सामान किन्नुको सट्टा आफैँले बनाउने, पुराना कपडा पुनः प्रयोग गर्ने वा लामो समय टिक्ने सामग्री प्रयोग गर्ने प्रवृत्तिले फोहोर कम गर्न सहयोग पुर्‍याउन सक्छ । यसका साथै क्राफ्टिङले धैर्य, एकाग्रता, हातको सीप र सिर्जनात्मक सोच विकास गर्न मद्दत गर्न सक्छ ।

४. होम बेकिङ : किचनदेखि सामाजिक सञ्जालसम्म

घरमै केक, कुकीज, ब्रेड र अन्य बेकरी परिकार बनाउने रुची पनि युवा पुस्तामा बढिरहेको छ । विशेषगरी सावरडो ब्रेड बनाउने प्रक्रिया सामाजिक सञ्जालमा निकै चर्चित छ ।

‘बेकिङ जर्नी’ नयाँ कन्टेन्ट

युवाहरूले आफूले पहिलो पटक बनाएको ब्रेडदेखि सफल हुँदै गएको बेकिङ यात्रासम्मका भिडियो र तस्वीर पोस्ट गर्ने गरेका छन् । रेसिपी, सामग्रीको मात्रा र बेकिङका टिप्स सेयर गर्ने चलनले यसलाई हाबी मात्र नभई कन्टेन्टको विषय पनि बनाएको छ ।

फ्युजन र हेल्दी बेकिङ

युवा पुस्ता परम्परागत रेसिपीमा मात्र सीमित छैन । विभिन्न स्वाद मिसाएर फ्युजन बेकिङ गर्ने, कम चिनी प्रयोग गर्ने, फलफूल, नट्स, होल ग्रेनजस्ता सामग्री प्रयोग गर्ने प्रयास पनि लोकप्रिय छ । होम बेकिङले सिर्जनशीलता, धैर्य र खाना बनाउने सीप विकास गर्नुका साथै भविष्यमा सानो व्यवसाय सुरु गर्ने आधार समेत बनाउन सक्छ ।

५. जिगस पजल र गेमिङ : मनोरञ्जनसँगै मानसिक चुनौती

गेमिङलाई लामो समयसम्म केवल मनोरञ्जन वा समय बिताउने माध्यमका रूपमा हेरिन्थ्यो । तर अहिले गेमिङको संसार निकै फराकिलो भएको छ । रणनीति, पजल, प्रतिस्पर्धात्मक तथा सहकार्यमा आधारित गेमले युवालाई चुनौती र मनोरञ्जन दुवै दिन्छन् ।

जिगस पजल पनि नयाँ पुस्तामा पुनः लोकप्रिय हुँदैछ । विशेषगरी सामाजिक सञ्जालमा ‘पजल एन्ड चिल’ जस्ता गतिविधिले समूहमा बसेर पजल समाधान गर्ने संस्कृतिलाई बढावा दिएको छ ।

स्क्रिनबाट ब्रेकको विकल्प

डिजिटल गेमिङ स्क्रिनमै आधारित भए पनि जिगस पजलजस्ता गतिविधिले केही समय डिजिटल उपकरणबाट टाढा रहन अवसर दिन्छ । पजल समाधान गर्दा ध्यान केन्द्रित गर्ने, समस्या समाधान गर्ने र धैर्यपूर्वक काम गर्ने अभ्यास हुन्छ ।

गेमिङबाट समुदाय निर्माण

अनलाइन गेमिङले विश्वका विभिन्न स्थानका मानिसलाई एउटै समुदायमा जोड्न सक्छ । साथीभाइसँग खेल्ने, लाइभ स्ट्रिम गर्ने र गेमिङ कम्युनिटीमा सहभागी हुने चलनले सामाजिक सम्बन्धको नयाँ रूप विकास गरेको छ ।

तर गेमिङ गर्दा समय व्यवस्थापन र सन्तुलन महत्वपूर्ण हुन्छ । लामो समयसम्म लगातार स्क्रिनमा बस्ने बानीले दैनिक जीवन, निद्रा, पढाइ वा काममा असर पार्न सक्ने भएकाले मनोरञ्जनलाई सन्तुलित राख्नु आवश्यक हुन्छ ।

६. डिजिटल दुनियाँबाट बाहिर निस्कने चाहना

डिजिटल दुनियाँमा धेरै समय बिताउने युवा अहिले प्रकृतिसँग नजिक हुने गतिविधितर्फ पनि आकर्षित भइरहेका छन् । हाइकिङ, क्याम्पिङ, नेचर वाक, गार्डेनिङ र आउटडोर फोटोग्राफी यसका उदाहरण हुन्।

डिजिटल डिटक्सको माध्यम

लगातार मोबाइल, सामाजिक सञ्जाल र अनलाइन गतिविधिमा व्यस्त रहँदा केही समय प्रकृतिमा बिताउनु युवाका लागि डिजिटल ब्रेकको माध्यम बन्न सक्छ । साथीहरूसँग हाइकिङ जाने वा क्याम्पिङ गर्ने गतिविधिले मनोरञ्जनसँगै सामाजिक सम्बन्ध पनि बलियो बनाउन सक्छ ।

अनुभवलाई कन्टेन्टमा बदल्ने प्रवृत्ति

युवाहरू आफ्नो हाइकिङ, यात्रा वा क्याम्पिङका तस्वीर तथा भिडियो सामाजिक सञ्जालमा सेयर गर्छन् । यसले एकातर्फ नयाँ ठाउँबारे जानकारी फैलाउँछ भने अर्कोतर्फ समान रुचि भएका मानिसलाई एउटै समुदायमा जोड्छ ।

किन बदलिँदैछ युवाको प्यासन ?

जेनजी युवाको प्यासनमा आएको परिवर्तन पछाडि सामाजिक सञ्जाल र डिजिटल प्रविधि महत्वपूर्ण कारण हुन् । कुनै प्यासन लोकप्रिय बन्न अब टेलिभिजन वा पत्रिकाको आवश्यकता पर्दैन । टिकटक, इन्स्टाग्राम, युट्युब र अन्य प्लेटफर्ममा एउटा गतिविधिको भिडियो भाइरल भएपछि त्यसलाई पछ्याउने युवाको संख्या तीव्र रूपमा बढ्न सक्छ ।

अर्कोतर्फ आत्मअभिव्यक्ति, सिर्जनशीलता र व्यक्तिगत पहिचानप्रतिको चासोले पनि नयाँ प्यासन रोज्ने प्रवृत्तिलाई बढाएको छ । युवा पुस्ता अब रुचीलाई केवल खाली समयमा गर्ने कामका रूपमा मात्र हेर्दैन । कतिपयका लागि यो नयाँ सीप सिक्ने, समान रुचिका मानिससँग जोडिने र भविष्यमा आम्दानीको सम्भावना खोज्ने माध्यमसमेत बनेको छ ।

प्यासन अब केवल समय बिताउने माध्यम होइन

जेनजीमा लोकप्रिय भइरहेका यी प्यासनलाई हेर्दा एउटा महत्वपूर्ण परिवर्तन देखिन्छ । युवा पुस्ता प्रविधिबाट भाग्न खोजेको होइन, प्रविधिसँगै जीवनमा सन्तुलन खोजिरहेको छ । बर्डवाचिङले प्रकृतिसँग जोड्छ, क्राफ्टिङले सिर्जनशीलता बढाउँछ, बेकिङले व्यावहारिक सीप सिकाउँछ, डिजिटल आर्टले प्रतिभा प्रदर्शन गर्ने अवसर दिन्छ, पजल र गेमिङले मनोरञ्जनसँगै चुनौती दिन्छ भने हाइकिङ तथा क्याम्पिङले प्रकृतिसँगको सम्बन्ध बलियो बनाउँछ ।

त्यसैले अहिलेको पुस्ताका प्यासन केवल ‘ट्रेन्ड’ मात्र होइनन् । सही तरिकाले अपनाइएमा यिनले सीप विकास, मानसिक विश्राम, सामाजिक सम्बन्ध, आत्मविश्वास र करिअरका नयाँ सम्भावनासमेत खोल्न सक्छन् । पुराना प्यासनलाई आधुनिक प्रविधि र नयाँ सोचसँग जोड्दै जेनजीले मनोरञ्जनको शैलीलाई नै नयाँ रूप दिइरहेको छ ।