एनभिडियासँगको सम्झौतापछि स्पेसएक्सको सेयर बढ्यो, अब अन्तरिक्षमै एआई पूर्वाधार

९ भदौ, काठमाडौँ । विश्वकै अग्रणी अन्तरिक्ष कम्पनी स्पेसएक्सले आफ्नो एआई प्रणाली ग्रोकलाई थप शक्तिशाली बनाउन चिप निर्माता कम्पनी एनभिडियाको नयाँ पुस्ताको ‘भेरा रुबिन’ प्लेटफर्म प्रयोग गर्ने भएको छ । एलन मस्क नेतृत्वको स्पेसएक्सले एआई पूर्वाधार विस्तारका लागि एनभिडियासँग सहकार्य गर्ने घोषणा गरेसँगै कम्पनीको सेयर मूल्यमा समेत सकारात्मक प्रभाव परेको छ ।

एनडीटीभी प्रोफिटका अनुसार, सोमबार कारोबार सुरु हुँदा केही दबाबमा रहेको स्पेसएक्सको सेयर मूल्य एनभिडियाको घोषणापछि बढ्न थालेको थियो । कारोबारका क्रममा स्पेसएक्सको सेयर ०.३८ प्रतिशतले बढेर १३७.४९ अमेरिकी डलर पुगेको थियो । कम्पनीले ग्रोकसहित आफ्ना एआई प्रणालीको क्षमता विस्तार गर्न अत्याधुनिक कम्प्युटिङ पूर्वाधार निर्माण गर्ने योजनाअन्तर्गत एनभिडियाको प्रविधि अपनाउन लागेको हो ।

स्पेसएक्सको योजना जमिनमा रहेका डेटा सेन्टरमा मात्र सीमित छैन । कम्पनीले भविष्यमा अन्तरिक्षमै एआई कम्प्युटिङ क्षमता विस्तार गर्ने लक्ष्यसमेत अघि सारेको छ । त्यसका लागि कक्षमा रहने उपग्रह तथा ‘स्टारमाइन्ड एआई’ स्याटेलाइटजस्ता प्रणालीमा समेत भेरा रुबिन प्लेटफर्म प्रयोग गर्ने तयारी गरिएको छ ।

यसले स्पेसएक्सको एआई रणनीतिलाई पृथ्वीमा आधारित कम्प्युटिङ पूर्वाधारबाट अन्तरिक्षसम्म विस्तार गर्ने दिशामा महत्वपूर्ण कदमका रूपमा हेरिएको छ । ठूलो मात्रामा एआई मोडल सञ्चालन गर्न आवश्यक पर्ने उच्च क्षमताको कम्प्युटिङ शक्ति अन्तरिक्षमै उपलब्ध गराउने योजनाले भविष्यमा उपग्रहलाई केवल सञ्चार वा डेटा संकलनका उपकरणका रूपमा नभई शक्तिशाली कम्प्युटिङ केन्द्रका रूपमा विकास गर्ने सम्भावना बढाएको छ ।

एनभिडियाका अनुसार, ‘भेरा’ एआई एजेन्टका लागि विशेष रूपमा विकास गरिएको नयाँ पुस्ताको सीपीयू हो । यो विशेषगरी एआई मोडलको ‘इन्फरेन्स’ प्रक्रियासँग सम्बन्धित सीपीयू केन्द्रित कामलाई तीव्र बनाउन डिजाइन गरिएको हो । एआई प्रणालीले प्रयोगकर्ताको प्रश्न वा आदेशअनुसार परिणाम उत्पादन गर्दा आवश्यक पर्ने विभिन्न कम्प्युटिङ प्रक्रियालाई अझ छिटो र प्रभावकारी बनाउन यसको डिजाइन केन्द्रित रहेको कम्पनीको भनाइ छ ।

भेरा प्लेटफर्ममा एनभिडियाले डिजाइन गरेका ८८ वटा ‘ओलम्पस कोर’ समावेश छन् । यसमा एनभिडियाको ‘स्पेसियल मल्टिथ्रेडिङ’ प्रविधिका साथै उच्च ब्यान्डविथयुक्त एलपीडीडीआर५एक्स मेमोरी प्रयोग गरिएको छ । उक्त मेमोरीले प्रतिसेकेन्ड १.२ टेराबाइटसम्मको ब्यान्डविथ उपलब्ध गराउने एनभिडियाले जनाएको छ ।

कम्पनीका अनुसार, भेरा प्लेटफर्मले एजेन्टिक एआई, रिइन्फोर्समेन्ट लर्निङ, डेटा प्रोसेसिङलगायतका जटिल काममा परम्परागत सीपीयूको तुलनामा १.८ गुणासम्म छिटो कार्यसम्पादन गर्न सक्छ । एआई प्रणालीमा बढ्दो कम्प्युटिङ मागलाई सम्बोधन गर्न उच्च क्षमता र ऊर्जा दक्षता दुवैलाई ध्यानमा राखेर यो प्लेटफर्म विकास गरिएको हो ।

स्पेसएक्सले पछिल्लो समय एआईलाई आफ्नो अन्तरिक्ष कार्यक्रमसँग जोड्ने प्रयास तीव्र बनाउँदै आएको छ । एलन मस्कको नेतृत्वमा रहेको कम्पनीले स्टारलिंक नेटवर्क, अन्तरिक्षमा आधारित कम्प्युटिङ र एआई प्रणालीबीचको सम्भावित संयोजनमा काम गरिरहेको छ । ग्रोकजस्ता एआई प्रणालीलाई ठूलो मात्रामा सञ्चालन गर्न आवश्यक पर्ने कम्प्युटिङ शक्ति बढ्दै गएपछि अन्तरिक्षमा नै कम्प्युटिङ पूर्वाधार निर्माण गर्ने अवधारणाले थप महत्व पाउन थालेको छ ।

एनभिडियाको भेरा रुबिन प्लेटफर्मसँगको सहकार्यले स्पेसएक्सलाई उच्च क्षमताको एआई कम्प्युटिङमा थप बलियो बनाउने अपेक्षा गरिएको छ । विशेषगरी ठूलो संख्यामा उपग्रहबाट संकलन हुने डेटा तत्काल प्रशोधन गर्नुपर्ने अवस्थामा अन्तरिक्षमै शक्तिशाली कम्प्युटिङ क्षमता उपलब्ध हुनु महत्वपूर्ण हुन सक्छ ।

यस योजनाले भविष्यको अन्तरिक्ष प्रविधिमा पनि नयाँ प्रतिस्पर्धा सिर्जना गर्ने देखिएको छ । अहिलेसम्म अधिकांश उपग्रहले संकलन गरेको डेटा पृथ्वीमा पठाएर डेटा सेन्टर वा ग्राउन्ड स्टेसनमार्फत प्रशोधन गर्ने परम्परा रहेकोमा अन्तरिक्षमै एआई कम्प्युटिङ गर्ने प्रविधि विकास भएमा डेटा प्रशोधनको गति बढ्नुका साथै पृथ्वीमा पठाउनुपर्ने कच्चा डेटाको मात्रा घटाउन सकिने सम्भावना हुन्छ ।

स्पेसएक्स र एनभिडियाबीचको यो सहकार्यले दुई कम्पनीको प्रविधिगत क्षमतालाई जोड्ने मात्र नभई एआई र अन्तरिक्ष प्रविधिको आगामी दिशासमेत संकेत गरेको छ । एकातर्फ एनभिडिया उच्च क्षमताको एआई कम्प्युटिङ चिप र प्लेटफर्म विकासमा आक्रामक रूपमा अघि बढिरहेको छ भने अर्कोतर्फ स्पेसएक्सले आफ्नो अन्तरिक्ष सञ्जाललाई एआईसँग जोड्ने तयारी गरिरहेको छ ।

ग्रोकलाई थप शक्तिशाली बनाउन भेरा रुबिन प्लेटफर्मको प्रयोगले मस्कको एआई रणनीतिलाई पनि थप बल पुग्ने देखिएको छ । स्पेसएक्सले पृथ्वीमा रहेका एआई पूर्वाधार विस्तारसँगै अन्तरिक्षमा समेत कम्प्युटिङ क्षमता विकास गर्न सकेमा भविष्यमा उपग्रहबाटै एआईसम्बन्धी जटिल काम सञ्चालन गर्न सक्ने नयाँ सम्भावना खुल्नेछ ।

एनभिडियाको घोषणापछि स्पेसएक्सको सेयर मूल्यमा देखिएको सामान्य वृद्धि पनि लगानीकर्ताले कम्पनीको एआई विस्तार योजनालाई सकारात्मक रूपमा लिएको संकेतका रूपमा हेरिएको छ । यद्यपि, कम्पनीको दीर्घकालीन मूल्याङ्कनमा यसको वास्तविक प्रभाव स्पेसएक्सले भेरा रुबिन प्लेटफर्मलाई आफ्नो एआई तथा अन्तरिक्ष पूर्वाधारमा कति प्रभावकारी रूपमा प्रयोग गर्छ भन्नेमा निर्भर हुनेछ ।

समग्रमा, स्पेसएक्स र एनभिडियाबीचको यो सहकार्य एआई तथा अन्तरिक्ष प्रविधिको संगममा भएको महत्वपूर्ण विकासका रूपमा देखिएको छ । पृथ्वीमा रहेका डेटा सेन्टरदेखि अन्तरिक्षमा घुमिरहेका उपग्रहसम्म एआई कम्प्युटिङ क्षमता विस्तार गर्ने स्पेसएक्सको योजनाले भविष्यको अन्तरिक्ष पूर्वाधारको स्वरूप नै परिवर्तन गर्न सक्ने सम्भावना देखाएको छ ।