फ्रान्सको आरोप- इरानले सुपरमार्केटका फ्रिज र फ्रिजर ह्याक गर्‍यो

२४ कात्तिक, काठमाडौं । फ्रान्सले साइबर आक्रमणका लागि इरानलाई कडा कारबाही गर्ने र प्रतिबन्ध लगाउने चेतावनी दिएको छ। फ्रान्सका विदेशमन्त्री जिन-नोएल ब्यारोले इरानी सेनाको एक साइबर युनिटले गत अक्टोबरमा देशका ७०० सुपरमार्केटलाई निसाना बनाएको आरोप लगाएका छन्।

ह्याकरहरूले पसलका फ्रिज र फ्रिजरको प्रणाली ह्याक गरेर तिनको तापक्रम बढाइदिएका थिए। यसले गर्दा खानेकुरा बिग्रिएको थियो र पसलेहरूले ठूलो मात्रामा सामान फ्याँक्नुपरेको थियो।

फ्रान्सले भन्यो– जवाफी कारबाहीका सबै विकल्प खुला छन्

फ्रान्सेली विदेशमन्त्री जिन-नोएल ब्यारोले मंगलबार इरानी राजदूतलाई स्पष्टीकरणका लागि बोलाइने बताएका छन्। फ्रान्सले यस मामिलामा युरोपेली सङ्घ (ईयू) सँग इरानमाथि प्रतिबन्ध लगाउन माग पनि गर्नेछ।

उनले फ्रान्सले जवाफी कारबाहीका सबै विकल्प खुला राख्ने बताए। यसमा त्यस्ता कदमहरू पनि समावेश छन्, जसको जानकारी सार्वजनिक गरिने छैन।

ब्यारोले फ्रान्सको उद्देश्य इरान वा कुनै अन्य देशलाई भविष्यमा यस्ता आक्रमण गर्नबाट रोक्नु रहेको बताए। उनले यस आक्रमणलाई फ्रान्सको भूमिमा हालसम्मकै सबैभन्दा ठूलो र आक्रामक साइबर आक्रमण भनेका छन्।

फ्रान्समा आईआरजीसीविरुद्ध अनुसन्धान सुरु

फ्रान्सका सरकारी वकिल लोर बेकुओले इरानी सेना इस्लामिक रिभोलुसनरी गार्ड कर्प्सको साइबर युनिट शाहिद कावेह विरुद्ध अनुसन्धान सुरु गरेकी छन्। यसै युनिटलाई आक्रमणको पछाडि रहेको आरोप लगाइएको छ।

आईआरजीसीको यस युनिटसँग जोडिएका दुई अधिकारीविरुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय पक्राउ पुर्जी जारी गर्न पनि माग गरिएको छ।

फ्रान्सका साइबर सुरक्षा एजेन्सीहरूका अनुसार यो युनिटले ठूलो मात्रामा साइबर आक्रमण गर्ने गर्छ। यसको निसानामा प्रायः इजरायल र अमेरिका हुन्छन्, तर फ्रान्स र युरोपका अन्य देशहरू पनि यसको तारो बनिरहेका छन्।

फ्रान्ससहित कैयौँ युरोपेली देशहरू अमेरिका र इजरायलका सहयोगी हुन्। युरोपेली देशहरूले इरानमाथि विभिन्न प्रकारका प्रतिबन्ध लगाएका छन्।

सुपरमार्केट जस्ता स्थानहरूमा आक्रमण गरेर खानेकुरा नष्ट गर्न सकिन्छ। यसबाट व्यापार-व्यवसाय र अर्थतन्त्रलाई नोक्सान पुग्छ।

फ्रान्सको ब्लड बैंकमा पनि साइबर आक्रमणको प्रयास

ह्याकरहरूले फ्रान्सको ब्लड बैंकलाई पनि निसाना बनाएका थिए। नोभेम्बर १ मा फ्रान्सका तीनवटा ब्लड स्टोरेज सेन्टरको कुलिङ सिस्टमको सेटिङ बदल्ने प्रयास भएको थियो।

आक्रमणकारीहरूले फ्रिजरको तापक्रम माइनस ३० डिग्री सेल्सियसबाट बढाएर ११० डिग्री सेल्सियससम्म पुर्‍याउने कोसिस गरेका थिए।

यद्यपि, अलार्म सिस्टमले समयमै गडबडी पत्ता लगायो। यसबाट रगत र प्लाज्माका नमुनाहरूलाई कुनै नोक्सान भएन। ब्लड बैंकमा भएको आक्रमणको पछाडि कसको हात थियो भन्ने जानकारी भने बाहिर आएको छैन।

फ्रिज र फ्रिजरको सिस्टम कसरी ह्याक भयो ?

सुपरमार्केटका फ्रिज र फ्रिजरलाई कम्प्युटर सिस्टममार्फत कन्ट्रोल गरिन्छ। यिनको सेटिङ इन्टरनेटमा उपलब्ध वेब पेजमार्फत पनि बदल्न सकिन्छ। फ्रान्सेली अधिकारीहरूका अनुसार, ह्याकरहरूले यिनै वेब पेजमार्फत फ्रिज-फ्रिजरको कन्ट्रोल सिस्टमसम्म पहुँच बनाएका थिए।

ह्याकरहरूले फ्रिज बारम्बार बरफ पगाल्ने प्रक्रियामा जाने गरी सेटिङ मिलाइदिए। यो प्रक्रिया सामान्यभन्दा बढी समयसम्म चलिरह्यो।

फ्रिजका सेन्सरले तापक्रम बढ्दा कर्मचारीहरूलाई चेतावनी दिन्छन्। ह्याकरहरूले यी अलर्टहरू पनि बन्द गरिदिए, जसले गर्दा कर्मचारीहरूले समयमै जानकारी पाएनन्।

(एजेन्सीहरूको सहयोगमा)