वन्यजन्तु चलचित्रका महान डग एलनको नेपालमा पदयात्राको क्रममा निधन

काठमाडौं । विश्वप्रसिद्ध प्रकृतिविद् डेभिड एटनबरोसँग काम गरेका चर्चित वन्यजन्तु क्यामेराम्यान डग एलनको नेपालमा ट्रेकिङका क्रममा निधन भएको छ । उनी ७४ वर्षका थिए ।

एलन पुरस्कार विजेता क्यामेराम्यानका रूपमा परिचित थिए । उनले बीबीसीका ‘प्लानेट अर्थ’, ‘फ्रोजन प्लानेट’ र ‘द ब्लु प्लानेट’ जस्ता चर्चित श्रृंखलामा प्रमुख क्यामेरा अपरेटरको रूपमा काम गरेका थिए । करिअरमा उनले थुप्रै बाफ्टा र एमी अवार्ड जिते ।

उनको व्यवस्थापन कम्पनी जो सास्र्बी म्यानेजमेन्टले एलनको निधन ‘प्रकृतिमै डुबेर र साथीहरूको साथमा’ भएको जनाएको छ । कम्पनीले विज्ञप्तिमा भनेको छ, ‘डग वन्यजन्तु चलचित्र निर्माणका साँचो अग्रदूत थिए । उनले प्रकृतिका अद्भुत र नजिकका क्षणहरू कैद गरेका थिए । उनको कामले दर्शकलाई पृथ्वीका चमत्कारसँग नजिक पुर्‍यायो र प्रकृतिप्रति सम्मान जगायो ।’

स्कटल्याण्डको फाइफस्थित डनफर्मलाइनका एलनले सन् १९७३ मा स्टर्लिङ विश्वविद्यालयबाट समुद्री जीवविज्ञानमा सम्मानसहित स्नातक गरेका थिए । सन् १९७६ मा उनी ब्रिटिस एन्टार्कटिक सर्वेक्षणको सिग्नी आइल्याण्ड स्टेशनमा अनुसन्धान डाइभरका रूपमा कार्यरत रहे, जहाँबाट उनको फिल्मिङप्रतिको रुचि बढ्दै गएको थियो ।

पछिल्लो समय उनले पृथ्वीका सबैभन्दा कठोर वातावरणमा फिल्म खिच्ने विशेषज्ञका रूपमा पहिचान बनाए । यस योगदानका लागि उनलाई दुई पटकसम्म ‘पोलार मेडल’ प्रदान गरिएको थियो । सन् २०२४ मा प्रसारण माध्यम र वातावरणीय चेतनामा योगदान पुर्‍याएको भन्दै उनलाई ‘ओबीई’ सम्मान पनि दिइएको थियो ।

उनले वन्यजन्तु क्यामेराम्यान बन्नुको कारणबारे एक अन्तर्वार्तामा भनेका थिए, ‘सन् १९८१ मा डेभिड एटनबरोसँग आकस्मिक भेट भयो । उहाँ सानो टोलीसहित हाम्रो बेसमा आउनुभएको थियो । केही दिन सहयोग गरेपछि मैले क्यामेराम्यानलाई हेरेर सोचेँ, यो त म गर्न चाहने सबै काम हो ।’

त्यसपछि उनले १६ एमएम क्यामेरा किनेर एन्टार्कटिकामा सम्राट पेंगुइनको दृश्य खिचे र बीबीसीलाई बेच्दै आफ्नो यात्रा सुरु गरेका थिए ।

सन् २०१७ को एक अन्तर्वार्तामा उनले आफ्नो जीवनका करिब ६२० दिन ध्रुवीय भालुको खोजी र चित्रणमा बिताएको बताएका थिए । एउटा घटनाको सम्झना गर्दै उनले भनेका थिए, ‘एकछिनका लागि कसैले झ्याल सफा गरिरहेको जस्तो लाग्यो । फर्केर हेर्दा त्यो भालुको भिजेको नाक रहेछ, जसले झ्यालमा घिसारिरहेको थियो ।’

अर्को घटनामा, पानीमुनि छायांकनका क्रममा एक भोकाएको वालरसले उनलाई सिल ठानेर खुट्टा समातेको थियो । उनले क्यामेराले टाउकोमा हानेर त्यसलाई भगाएका थिए ।

एलनको निधनसँगै वन्यजन्तु चलचित्र क्षेत्रमा एक महत्वपूर्ण अध्यायको अन्त्य भएको मानिएको छ ।

द गार्जियनबाट ।