अमृत झाको रिहाइबारे झुट बोले परराष्ट्रमन्त्रीले

८ वैशाख, काठमाडौं । १५ अप्रिलमा परराष्ट्रमन्त्री शिशिर खनालले सामाजिक सञ्जालमा एउटा पोष्ट गरे । इरानको नियन्त्रणमा रहेका नेपाली नागरिक अमृत झा रिहा भएको भन्दै उनले स्टाटस पोष्ट गरेका थिए ।

‘इरानमा पक्राउ परेका अमृत झा रिहा भएका छन् । इरानमा हाम्रो मानार्थ महावाणिज्य दूतावास र कतार दूतावास उनीसँग सम्पर्कमा छन् । हाम्रो टोलीले उहाँलाई इरानबाट बाहिर ल्याउन काम गरिरहेको छ,’ मन्त्री खनालको स्टाटस थियो ।

मन्त्रीले स्टाटस लेखेको ७ दिन वितिसक्दा समेत अमृत झा अझै पनि इरानी हिरासतमै छन् ।

मन्त्री खनालले स्थानीय अदालतबाट रिहाईका लागि आदेश भएको र सोही आधारमा उनी रिहा भएर इरानको केश्म आइल्याण्ड (समुन्द्री टापु) मा सुरक्षित रहेको बताएका थिए ।

तर, अमृत झाका भिनाजु राजेश झाका अनुसार अमृतले हिजो बेलुका ५ बजेतिर फोन गरेर आफू जेलमै रहेको बताएका थिए ।

अमृतले परिवारलाई दिएको जानकारी अनुसार उनी हाल इरानको बन्दर अब्बास जेलमा छन् । होर्मोज्गान प्रान्तमा रहेको उक्त जेललाई मानवअधिकारकर्मीहरूले धेरै प्रश्न उठाउने गरेका छन् ।

यो जेल विशेषगरी विदेशी नागरिक, लागूऔषध मुद्दाका आरोपी, गम्भीर अपराधका कैदीहरूलाई राखिने जेलका रूपमा चिनिन्छ ।

‘परराष्ट्रमन्त्रीज्यूले रिहा हुनुभयो भनेर भन्नुभएपछि हामी एकदमै खुसी भएका थियौं । तर, हिजो बेलुका ५ बजेतिर फोन गरेर म त जेलमै छु, कसले रिहा गर्‍यो भनेर भनेपछि हामी त चकित पर्‍यौं,’ राजेशले अनलाइनखबरसँगको कुराकानीमा भने ।

परराष्ट्रमन्त्रीले नै सामाजिक सञ्जालमार्फत रिहा भएको जानकारी गराएपछि खुसी भएको झाको परिवार यतिबेला उल्टो थप तनावमा देखिएको छ । यसअघि फोन गर्दा हाँसेर कुरा गर्ने गरेको तर, हिजो फोन गर्दा भने अमृत निरास देखिएका थिए ।

अमृतले अदालतबाट पत्र पाएको र मुद्दाको अनुसन्धान जारी रहेकाले जेलमै राख्ने जानकारी गराएको परिवारलाई बताएका थिए । जसले गर्दा परिवार थप तनावमा परेको हो ।

परराष्ट्र मन्त्रालयले भने सूचना प्रवाहका क्रममा मिसकम्युनिकेशन भएको दाबी गरेको छ । परराष्ट्रमन्त्रीले के कसरी त्यस्तो खालको सूचना प्रवाह गरे भन्ने विषयमा मन्त्रालयका अधिकारीहरू भने अनविज्ञ देखिएका छन् ।

परराष्ट्रका प्रवक्ता लोक बहादुर पौडेल क्षेत्रीले त्यहाँको स्थानीय अदालतबाट रिहाइको आदेश भएको र रिहाको प्रकृयामै रहेको प्रष्टीकरण दिए । ‘अदालतको आदेशपछि रिहाइको प्रकृया अघि बढेको छ । मन्त्रालयले कतारस्थित नेपाली राजदूतावासमार्फत रिहाइको प्रकृया अघि बढाइरहेको छ,’ प्रवक्ता पौडेलले भने ।

वर्तमान सरकार आउनुअघि नै अमृत झासहित ७ जना सवार पानी जहाजले अन्तर्राष्ट्रिय कानुन उल्लंघन गरेको भन्दै इरानको हर्मुज क्षेत्रको बन्दर अब्बास बन्दरगाहबाट इरानी रेभुल्युसनरी गार्डले फारसी खाडीको होर्मुज स्ट्रेटबाट नियन्त्रणमा लिएको थियो ।

पानी जहाजसहित ७ जनालाई नियन्त्रणमा लिएर अदालतमा मुद्धा दायर गरिएको थियो । अदालतको आदेशपछि जहाजमा रहेका ७ जनामध्ये ४ जना रिहा भएका छन् भने अमृतसहित ३ जना रिहा हुन बाँकी नै छन् । उनीहरूको समेत रिहाईको प्रकृया अघि बढिरहेको परराष्ट्रले जनाएको हो ।

सन् २०२४ को जुलाईमा वैदेशिक रोजगारीका लागि यूएई गएका अमृत ‘अल लुलु मरिन सर्भिसेस् एलएलसी’ को पानी जहाजमा ‘सीम्यान’ को रूपमा काम गर्दै आएका थिए ।

इजरायल–अमेरिका र इरानबीचको युद्ध सुरु हुनु अगाडि नै उक्त जहाज इरान गएको थियो । इरानबाट फर्किने क्रममा पानी जहाजले अन्तर्राष्ट्रिय कानुन उल्लंघन गरेको भन्दै नियन्त्रणमा लिएको जनाएको थियो ।

इरानी सुरक्षाकर्मीको नियन्त्रणमा रहेको केही दिनपछि मात्रै अमृतले घर परिवारलाई जानकारी गराएका थिए । ह्वाट्सएपमार्फत अडियो म्यासेज पठाउँदै आफुलाई इरानी सुरक्षाकर्मीले नियन्त्रणमा लिएको र रिहाका लागि सरकारसँग पहल गरिदिन अनुरोध गरेका थिए ।

त्यसपछि उनकी दिदी पुजा झाले कन्सुलर सेवा विभागमा उद्धारका लागि निवेदन दिएकी थिइन । त्यसपछि मात्रै परराष्ट्र मन्त्रालयले कन्सुलर सेवा विभागमार्फत आवश्यक पहल अघि बढाएको थियो ।

युद्धका कारण इरानमा रहेका नेपाली अवैतनिक दूत समेत टर्की गएर बसेका छन् । त्यससँगै कतारमा रहेको नेपाली राजदूतावासमार्फत रिहाइको पहल गरिएको थियो ।