भारतीय उद्योगपति गौतम अडानीविरुद्धको जालसाजीको मुद्दा अमेरिकाद्वारा खारेज

५ जेठ, काठमाडौं ।  अमेरिकी न्याय विभागले भारतीय अर्बपति गौतम अडानी र उनको कम्पनीका उच्च अधिकारीहरूविरुद्ध लगाइएको आपराधिक जालसाजीको मुद्दा खारेज गरेको छ। अडानीले छुट्टै देवानी मुद्दा सुल्झाउन सहमति जनाएको केही दिनपछि यो ठूलो कानुनी राहत मिलेको हो।

यससँगै अडानी समूहले अमेरिकामा रहेका आफ्ना सबै तीनवटै कानुनी झमेलाहरू समाप्त पारेको छ । यसले गर्दा अडानीलाई अब कुनै पनि कानुनी जोखिमबिना अमेरिका भ्रमण गर्ने बाटो खुलेको छ। आपराधिक मुद्दा खारेज भएसँगै अडानी समूहको मुख्य कम्पनी ‘अडानी इन्टरप्राइजेज’ ले इरानमाथिको अमेरिकी प्रतिबन्ध उल्लङ्घन गरेको आरोपमा अमेरिकी कोष लाई २७ करोड ५० लाख अमेरिकी डलर जरिवाना तिर्न सहमति जनाएको छ।

अमेरिकी वित्त मन्त्रालयको ‘अन्तर्राष्ट्रिय सम्पत्ति नियन्त्रण कार्यालय’ का अनुसार नोभेम्बर २०२३ देखि जुनस २०२५ को अवधिमा अडानी इन्टरप्राइजेजले दुबईस्थित एक व्यापारीमार्फत ओमान र इराकको भनी ग्यास खरिद गरेको थियो, जुन प्रतिबन्धित देश इरानबाट ल्याइएको थियो। यस प्रक्रियामा अमेरिकी वित्तीय संस्थाहरू प्रयोग गरी डलरमा आधारित करिब १९ करोड २० लाख डलर बराबरका ३२ वटा भुक्तानीहरू प्रक्रियामा लगिएका थिए, जुन अमेरिकी कानुनविपरीत थियो।

सन् २०२४ मा अमेरिकी न्याय विभागले ६३ वर्षीय गौतम अडानी, उनका भतिजा सागर अडानी र अन्य अधिकारीहरूविरुद्ध भारतमा ठूला नवीकरणीय ऊर्जा परियोजनाहरू प्राप्त गर्न भारतीय अधिकारीहरूलाई घुस दिएको र यसबारे अमेरिकी लगानीकर्ताहरूलाई झुक्याएको भन्दै आपराधिक मुद्दा दर्ता गरेको थियो। अडानी समूहले सुरुदेखि नै यी आरोपहरूको कडा खण्डन गर्दै आएको थियो। न्युयोर्कको इस्टर्न डिस्ट्रिक्ट कोर्टले यो मुद्दालाई पूर्ण रूपमा खारेज गर्ने आदेश जारी गरिसकेको छ।

सञ्चारमाध्यमहरूका अनुसार राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको प्रशासन मातहतमा विदेशी घुसखोरीका मुद्दाहरूलाई अभियोजन नगर्ने व्यापक नीतिका कारण यो मुद्दा खारेज भएको हो। यो कानुनी सफलताका पछाडि अडानीले नियुक्त गरेको नयाँ वकिलहरूको टोलीको ठूलो भूमिका रहेको बताइएको छ। अडानीले राष्ट्रपति ट्रम्पका व्यक्तिगत कानुनी सल्लाहकार समेत रहेका अमेरिकाकै शक्तिशाली वकिल रोबर्ट जे. जिउफ्रा जुनियरलाई आफ्नो पक्षमा बहस गर्न राखेका थिए।

न्यूयोर्क टाइम्सका अनुसार अडानीका वकिलहरूले मुद्दा खारेज गरिएमा अडानीले अमेरिकामा १० अर्ब डलर लगानी गर्ने र १५,००० रोजगारी सिर्जना गर्ने प्रतिबद्धता दोहोर्‍याएका थिए, जुन प्रतिज्ञा अर्बपति अडानीले ट्रम्पले २०२४ को चुनाव जितेलगत्तै गरेका थिए।

यसअघि गत हप्ता मात्रै अमेरिकी धितोपत्र तथा विनिमय आयोगले पनि गौतम अडानी र सागर अडानीविरुद्धको देवानी जालसाजीको मुद्दा फितरा लिएको थियो। त्यसका लागि उनीहरूले कुल १ करोड ८० लाख डलरको संयुक्त जरिवाना तिर्न सहमति जनाएका थिए।

उक्त सम्झौतामा आरोपहरूको स्वीकार वा अस्वीकार नगरिए तापनि अडानीलाई भविष्यमा अमेरिकी एन्टि-फ्रड (जालसाजी विरोधी) कानुनहरू उल्लङ्घन गर्न प्रतिबन्ध लगाइएको छ। फोर्ब्सका अनुसार ८२ अर्ब डलरको सम्पत्तिका साथ विश्वकै धनी व्यक्तिहरूको सूचीमा रहेका अडानीको व्यवसाय ऊर्जा, बन्दरगाह र विमानस्थल जस्ता प्रमुख क्षेत्रहरूमा फैलिएको छ।