भित्ताको तापक्रम २५ डिग्री सेल्सियससम्म घटाउने रंग चीनमा उत्पादन

५ असोज, काठमाडौं । चीनले गर्मी मौसममा भवनका भित्ताको तापक्रम २५ डिग्री सेल्सियससम्म घटाउन सक्ने विशेष प्रकारको ‘सुपर कोटिङ’ रंगको उत्पादन ठूलो परिमाणमा सुरु गरेको छ। चिनियाँ सरकारी सञ्चारमाध्यम ‘साइन्स एन्ड टेक्नोलोजी डेली’लाई उद्धृत गर्दै साउथ चाइना मर्निङ पोस्टले जनाएअनुसार उक्त रंगले विद्युत् वा छुट्टै पदार्थ प्रयोग नगरी भित्ताको तापक्रम घटाउँछ।

यसको परीक्षण दक्षिण चीनको हाइनान प्रान्तस्थित एउटा पेट्रोकेमिकल कारखानामा गरिएको थियो। उक्त रंगको हाइनानस्थित पेट्रोकेमिकल कारखानामा ६ महिनासम्म वास्तविक वातावरणमा परीक्षण गरिएको थियो।

गर्मी मौसममा गरिएको परीक्षणका क्रममा सामान्य रंग लगाइएको सतहको तुलनामा नयाँ कोटिङ लगाइएको भित्ताको तापक्रम २५ डिग्री सेल्सियससम्म कम देखिएको रिपोर्टमा उल्लेख छ।

उदाहरणका लागि, बाहिरी तापक्रम करिब ३० डिग्री सेल्सियस रहेको दिन सामान्य कोटिङ लगाइएको ट्यांकीको तुलनामा नयाँ रंग लगाइएको ट्यांकीको भित्ताको तापक्रम २५ डिग्री सेल्सियस कम मापन गरिएको थियो। यो परिणाम परीक्षण गरिएको सतह र सामान्य सतहबीचको तुलना हो। यसको अर्थ रंगले हरेक भवनको भित्री तापक्रम स्वतः २५ डिग्री सेल्सियसले घटाउँछ भन्ने होइन।

कसरी काम गर्छ?

यो रंगले मुख्यतः दुईवटा प्रक्रियाबाट तापक्रम घटाउने बताइएको छ। पहिलो, यसले सूर्यको प्रकाश र त्यसबाट आउने तापको ठूलो हिस्सा परावर्तन गर्छ। सामान्य गाढा रंग वा परम्परागत निर्माण सामग्रीले सूर्यको ताप सोस्ने गर्छन्। नयाँ कोटिङले भने सूर्यको ऊर्जा भित्ताभित्र प्रवेश गर्न नदिई बाहिरै फर्काउने प्रयास गर्छ।

दोस्रो, यसले ‘रेडियटिभ कुलिङ’को सिद्धान्त प्रयोग गर्छ। यस प्रक्रियामा सतहले सोसेको ताप इन्फ्रारेड विकिरणका रूपमा बाहिरी अन्तरिक्षतर्फ पठाउँछ।

विद्युत् र पानी आवश्यक नपर्ने दाबी

यस कोटिङको मुख्य विशेषता यसलाई सञ्चालन गर्न विद्युत्, पानी वा छुट्टै शीतलन पदार्थ आवश्यक नपर्ने दाबी हो। परम्परागत वातानुकूलन प्रणालीले भवनको भित्री तापक्रम घटाउन विद्युत् खपत गर्छ। यस्तो प्रणालीको प्रयोग बढ्दा विद्युत् माग, सञ्चालन खर्च र कार्बन उत्सर्जन पनि बढ्छ। रंगले भवनको बाहिरी सतहमा सोसिने ताप कम गरेमा वातानुकूलन प्रणालीमाथिको निर्भरता घटाउन सकिने अपेक्षा गरिएको छ।

यद्यपि, वास्तविक ऊर्जा बचत भवनको डिजाइन, इन्सुलेसन, झ्यालको आकार, स्थानीय मौसम, हावाको आर्द्रता र रंग लगाइएको सतहको दिशामा निर्भर हुन्छ। त्यसैले परीक्षणमा देखिएको २५ डिग्री सेल्सियसको कमीलाई सबै भवनमा समान रूपमा लागू हुने परिणामका रूपमा बुझ्न हुँदैन।

घरदेखि सार्वजनिक पूर्वाधारसम्म प्रयोगको सम्भावना

चीनले उक्त रंगलाई घर, कार्यालय, कारखाना, गोदाम र सार्वजनिक पूर्वाधारमा प्रयोग गर्न सकिने जनाएको छ। यसको सम्भावित प्रयोग हुने क्षेत्रहरूमा – आवासीय भवनका बाहिरी भित्ता र छाना, औद्योगिक कारखाना तथा गोदाम, पेट्रोकेमिकल र ऊर्जा केन्द्र, पानी तथा इन्धन भण्डारण ट्यांकी, विद्यालय, अस्पताल र सरकारी भवन, बसपार्क, रेल स्टेसन तथा अन्य सार्वजनिक संरचना पर्छन्।

विशेषगरी धातुका ट्यांकी, गोदाम र कारखानाका भवनमा बाहिरी सतह अत्यधिक तात्ने भएकाले यस्तो कोटिङ उपयोगी हुनसक्ने बताइएको छ।

प्रयोगशालाबाट औद्योगिक उत्पादनतर्फ

चीनले यस प्रविधिलाई प्रयोगशाला परीक्षणमा मात्र सीमित नराखी ठूलो परिमाणमा उत्पादन गर्ने चरणमा पुर्‍याएको छ। रिपोर्टअनुसार यसको कार्यसम्पादन विश्वमा उपलब्ध समान प्रकारका केही कोटिङभन्दा राम्रो रहेको चिनियाँ सरकारी स्रोतको दाबी छ।

तर स्वतन्त्र वैज्ञानिक परीक्षण, विस्तृत प्राविधिक विवरण र विभिन्न मौसम तथा भवनमा गरिएको तुलनात्मक अध्ययनबारे सार्वजनिक जानकारी सीमित छ।

गर्मी बढ्दै जाँदा नयाँ उपायको खोजी

विश्वका धेरै क्षेत्रमा गर्मीको लहर तीव्र बन्दै गएपछि भवनलाई कम ऊर्जा खर्चमा चिसो राख्ने प्रविधिको खोजी बढेको छ।

सामान्य सेतो रंगले सूर्यको प्रकाश केही हदसम्म परावर्तन गर्छ। तर रेडियटिभ कुलिङमा आधारित नयाँ कोटिङले सूर्यको प्रकाश परावर्तनसँगै सतहको ताप इन्फ्रारेड विकिरणका रूपमा बाहिर पठाउने प्रयास गर्छ।