+
+

एक वर्षमा मदिराबाट २४ अर्ब ३२ करोड अन्त:शुल्क संकलन

अच्युत पुरी अच्युत पुरी
२०७८ मंसिर १४ गते १८:१७

१४ मंसिर, काठमाडौं । नेपालमा मदिरा र बियरले अन्तःशुल्क राजस्वमा बढी योगदान गर्ने गरेको पाइएको छ ।

आन्तरिक राजस्व विभागको आंकडा अनुसार आर्थिक वर्ष २०७७/७८ को एक वर्षको अवधिमा अन्तःशुल्क राजस्व संकलन ८१ अर्ब ५१ करोड रुपैयाँ भएको छ । यसमा सबैभन्दा ठूलो योगदान मदिरा र बियरको रहेको विभागको तथ्यांकमा उल्लेख छ ।

हरेक वर्ष सरकारले स्वास्थ्यका लागि हानिकारक मानिने वस्तुहरुमा लगाउने करमा वृद्धि गर्दै लगेको छ । पछिल्लो ७ वर्षमा अन्तःशुल्क राजस्व करिब तेब्बरले वृद्धि भएको पाइएको छ । यद्यपि खपतमा भएको वृद्धि र करको दायरा बढ्दै जाँदा अन्तःशुल्क राजस्व समेत बढेको विभागको भनाइ छ ।

विभागको तथ्यांक अनुसार मदिराबाट एक वर्षमा २४ अर्ब ३२ करोड रुपैयाँ अन्तःशुल्क राजस्व उठेको छ । बियरबाट यस्तो राजस्व २१ अर्ब रुपैयाँ संकलन भएको छ ।

सिगरेट/बिँडीजस्ता टोबाको सेवन गर्नेबाट एक वर्षमा २० अर्ब ३९ करोड रुपैयाँ राजस्व संकलन भएको छ ।

अन्य औद्योगिक उत्पादनबाट भने एक वर्षमा मात्र १५ अर्ब ८० करोड रुपैयाँ अन्तःशुल्क उठेको छ । यस आधारमा हेर्दा कुल अन्तःशुल्कमा बियर र मदिराबाट मात्र ५५.६ प्रतिशत योगदान भएको देखिएको छ ।

के हो अन्तःशुल्क राजस्व ?

विभागका अनुसार अन्तःशुल्क लाग्ने भनि कानुनले तोकेको वस्तु तथा सेवाको उत्पादन र आयात दुवै अवस्थामा तिर्नुपर्ने कर नै अन्तःशुल्क हो । यो कर उत्पादनकर्ता वा पैठारीकर्ताले ग्राहकबाट उपर गरी सरकारलाई बुझाउँछन् । सोहीकारण यसको अन्तिम भार उपभोक्तामा पर्छ । जति धेरै यस्तो वस्तुको खपत भयो, सरकारले उत्ति धेरै कर प्राप्त गर्छ । यो कर विलासिताका वस्तु, मानव तथा पर्यावरणमा नकारात्मक असर पर्ने सुर्तीजन्य र मदिराजन्य वस्तुमा लगाइन्छ ।

यसको उद्देश्य कर बढाउने नभई यी वस्तुको उत्पादन, पैठारी र खपत कम होस् भन्ने नै रहेको हुन्छ । अन्तःशुल्क लाग्ने वस्तुको सूची हरेक वर्ष आर्थिक ऐनले तोक्ने गर्छ । नेपालमा चालु आर्थिक वर्ष २०७८/७९ को पहिलो त्रैमाससम्म कुल १ लाख १० हजार २ सय ६१ करदाता अन्तःशुल्कमा दर्ता भएका छन् । यी सुर्ती तथा सिगरेट उद्योग, मदिरा/बियर उत्पादन तथा आयात र बिक्रीको इजाजत पाएका उद्योग तथा कम्पनीको संख्या हो । चालु आवको पहिलो त्रैमासमा मात्र अन्तःशुल्कमा ७ हजार ६ सय ७१ करदाता थपिएका छन् ।

अन्तःशुल्क ७ वर्षमा करिब तेब्बरले वृद्धि

तथ्यांक अनुसार अन्तःशुल्क राजस्व हरेक वर्ष वृद्धि भइरहेको देखिन्छ । सोही अनुसार ७ वर्षयता तेब्बरले अन्तःशुल्क संकलन बढेको छ ।

आर्थिक वर्ष २०७१/७२ मा अन्तःशुल्क राजस्व ३१ अर्ब ५ करोड थियो । आव २०७७/७८ मा आइपुग्दा यस्तो राजस्व ८१ अर्ब ५१ करोड पुगेको छ । आव २०७१/७२ मा बियरको तुलनामा सिगरेट र बिँडीको योगदान बढी थियो ।

आव २०७६/७७ मा भने बियरको खपत कम भएको र सिगरेटको खपत बढी भएको देखिन्छ । त्यसबाहेकका वर्षहरुमा भने सिगरेट भन्दा बियरको खपतबाट बढी राजस्व संकलन भएको देखिन्छ । तर, राजस्वमा सबैभन्दा योगदान भने हरेक वर्ष मदिराले गरिरहेको छ ।

कुन आवमा कति अन्तःशुल्क (रु. अर्बमा) ?

वस्तु २०७१/७२ २०७२/७३ २०७३/७४ २०७४/७५ २०७५/७६ २०७६/७७ २०७७/७८
सुर्ती/सिगरेटलगायत ७.१७ ८.९५ १०.९९ १४.०४ १५.१२ १८.५५ २०.३९
मदिरा १२.६८ १४.५ १८.७ २२.९६ २५.२२ २०.०५ २५.३२
बियर ६.८६ ८.२९ ११.१९ १५.६२ २०.८९ १४.८२ २१
अन्य औद्योगिक उत्पादन ४.३४४ ४.४५ ६.३२ ७.८४ १२.३८ ११.४२ १५.८
कुल ३१.०५ ३६.१९ ४७.२० ६०.४६ ७३.६१ ६४.८४ ८१.५१

स्रोत : आन्तरिक राजस्व विभाग

लेखकको बारेमा
अच्युत पुरी

आर्थिक पत्रकारितामा सक्रिय पुरी मुलतः पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन बिषयमा कलम चलाउँछन् ।

यो खबर पढेर तपाईलाई कस्तो महसुस भयो ?

Khusi
                                chhu

खुसी

Dukhi
                                chhu

दुःखी

Achammit chhu

अचम्मित

Utsahit Chhu

उत्साहित

Akroshit Chhu

आक्रोशित

प्रतिक्रिया

भर्खरै पुराना लोकप्रिय
Advertisment