ग्यासमा सेकाएर पकाइने रोटीले स्वास्थ्यलाई कुनै हानि पुर्‍याउँछ ?

हामी सबैजसोको भन्सामा पाक्ने खाना हो, रोटी । दाउराको चुल्होमा पकाउने समयमा रोटी तावाबाट निकालेपछि भुंग्रोमा सेकाइन्थ्यो । अहिले दाउरा बाल्ने प्रचलन घट्दै छ र त्यसको ठाउँमा ग्यास चुल्होको प्रयोग बढ्दो छ ।

ग्यासमा रोटी पकाउने धेरैले तावाबाट निकालेपछि ग्यासको आगोमा राखेर रोटी सेक्ने गरेको देखिन्छ । यसरी ग्यासमा सेकेको रोटी खाँदा के हुन्छ, हामीमध्ये कमैले यसबारे सोचेका छौँ होला।

यसरी ग्यासमा सेकेको रोटी खानु स्वास्थ्यका लागि हानिकारक हुने विज्ञहरूको भनाइ छ ।

उच्च तापक्रम भएको ग्यासमा रोटीलाई सिधै राख्दा छिट्टै कालो दागहरू बस्छन् । त्यो कालो दाग स्वास्थ्यका लागि हानिकारक हुन्छ । विज्ञहरूका अनुसार जलेको भाग खाँदा शरीरमा हानिकारक रसायनहरू निस्कन सक्छन् । लामो समयसम्म यही प्रक्रिया दोहोरिँदा यसले हाम्रो शरीरलाई असर गर्छ ।

यसले क्यान्सरजन्य पदार्थहरू विकास गर्ने जोखिम दोब्बर बढाउँछ । तर यसरी सेकेको रोटी खाँदैमा क्यान्सर हुन्छ भन्ने कुरा भने सत्य नभएको विज्ञको भनाइ छ ।

पाचन प्रणालीमा असर गर्ने तथा पेटसम्बन्धी समस्या बढाउने जोखिम हुन्छ । श्वास-प्रश्वास सम्बन्धी समस्या निम्त्याउन पनि यसले भूमिका खेल्छ । पोषण र क्यान्सर जर्नलमा प्रकाशित अर्को अध्ययन थियो, जसले उच्च तापक्रममा खाना पकाउँदा कार्सिनोजेनहरू उत्पादन हुने बताएको थियो ।

सिधै ग्यासको आगोमा सेकाएको रोटीले ग्यास्ट्राइटिस तथा एसिडिटीको समस्या बढाउन सक्छ ।

वातावरणीय विज्ञान र प्रविधि जर्नलमा प्रकाशित २०१५ को अध्ययन अनुसार, प्राकृतिक ग्यास चुल्होले कार्बन मोनोअक्साइड, नाइट्रोजन डाइअक्साइड र वायु प्रदूषण गराउने सूक्ष्म कणहरू उत्सर्जन गर्छन् । यसलाई विश्व स्वास्थ्य संगठनले स्वास्थ्यका लागि हानिकारक मानेको छ ।

डढ्ने तथा कालो हुने हुँदा रोटीमा रहेको पोषकतत्त्व नष्ट हुन सक्छ । रोटीमा रहने पोषणलाई कायम राख्न पनि रोटीलाई सिधै ग्यासको आगोमा सेकाउन नहुने विज्ञहरू बताउँछन् ।

के गर्ने त ?

रोटी पकाउनु पर्दा सकेसम्म आयोगको चुल्होमा पकाउने । यदि ग्यासमा नै पकाउनु परेको खण्डमा सानो आगो बनाएर तावामा ओल्टाइपल्टाइ गर्दै सेक्ने । यसमा कपडाको प्रयोग गर्न पनि सकिन्छ ।