कमल थापाको आठौं चुनाव, सातौं हार

२३ फागुन, हेटौंडा । पञ्चायतदेखि बहुदल हुँदै र गणतन्त्रसम्म पटकपटक सत्ता र शक्तिको केन्द्रमा पुगेका राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (राप्रपा) का नेता कमल थापा निर्वाचन परिणाममा भने निरन्तर पराजित हुँदै आएका पात्र हुन् ।

२०८२ को प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा आठौं पटक मैदानमा उत्रिएका थापाले आफ्नो राजनीतिक जीवनमा सातौं हार बेहोरेका छन् । ३५ वर्ष बढी समय मकवानपुरलाई आफ्नो राजनीतिक कर्मभूमि बनाएका थापाले यस पटक भने गृह जिल्ला छाडेर काठमाडौं क्षेत्र नम्बर ५ रोजेका थिए । तर निर्वाचनको नतिजाले उनलाई पुन: निराश बनायो ।

थापाले काठमाडौं–५ मा शुक्रबार मतगणना जारी नै रहँदा मतान्तर धेरै भएपछि हार स्वीकार गरिसकेका थिए । उनले चुनावी परिणामबाट विचलित नहुन र पार्टीलाई अघि बढाउन आत्मसमीक्षा गर्नुपर्ने बताए । उनले हार–जित चुनावको स्वाभाविक प्रक्रिया भएको बताएका छन् ।

काठमाडौं–५ मा राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका सस्मित पोखरेल ३० हजार ७३७ मत ल्याएर विजयी भए । यो प्रतिस्पर्धामा राप्रपाका थापा चौथो स्थानमा रहे । नेपाली कांग्रेसका प्रदीप पौडेलले ९ हजार १५९ मत र नेकपा एमालेका ईश्वर पोखरेलले ४ हजार ७०१ मत ल्याउँदा थापाले १ हजार ९२२ मत मात्रै पाएको निर्वाचन आयोगको तथ्यांक छ ।

गृहजिल्ला मकवानपुरलाई राजनीतिको कर्मभूमि बनाएका थापाका लागि पटकपटक राजनीतिक परिस्थिति अनुकूल बन्यो । जसका कारण उनी उपप्रधानमन्त्रीसहित ९ पटक मन्त्री बने । २०४७ सालयता भएका सबै सात निर्वाचनमा सहभागी थापा एक पटक मात्र विजयी भए ।

२०५१ को मध्यावधि निर्वाचन जितेयताका ३१ वर्षसम्म थापा गृहजिल्ला मकवानपुरबाट निरन्तर पराजित बनिरहेका थिए । ३५ वर्षपछि पहिलो पटक मकवानपुर छोडेर काठमाडौंमा प्रत्यक्ष चुनाव लडेका उनलाई यो चुनाव पनि अनुकूल रहेन ।

थापा २०४७ यताका सबै चुनाव मकवानपुरबाट उठेका छन् । बहुदलपछिको २०४७ को चुनावमा उनलाई मकवानपुर–१ मा एमालेका कृष्णप्रसाद दाहालले हराइदिए । २०५१ को मध्यावधि चुनावमा मकवानपुरका दुवै क्षेत्रबाट उठेका थापाले मकवानपुर–१ मा दाहाललाई हराए भने २ मा एमालेका उम्मेदवार विरोध खतिवडासँग पराजित भए ।

त्यसपछि २०५६ मा आम निर्वाचन भयो । त्यसमा मकवानपुर-१ र ३ बाट लडेका थापालाई दुवैतिर एमालेका उम्मेदवारले हराए । १ मा उनै दाहाल र ३ मा वीरबहादुर लामा विजयी भए ।

२०६४ को संविधानसभा निर्वाचनमा मकवानपुर–३ बाट उठेका थापालाई तत्कालीन नेकपा (माओवादी) केन्द्रका प्रल्हाद लामिछानेले हराए । २०७० मा भने उनी समानुपातिक सूचीमा रहँदै दोस्रो संविधानसभामा पुगे ।

२०७२ मा संविधान जारी भएपछि २०७४ मा भएको पहिलो निर्वाचनमा नेपाली कांग्रेससँगको सहकार्यमा थापा मकवानपुर–१ बाट उम्मेदवार बनेका थिए । त्यतिबेला पनि एमालेका कृष्णप्रसाद दाहालले हराए ।

२०७९ को निर्वाचनमा पनि उनी राप्रपा नेपालबाट मकवानपुर–१ बाटै उम्मेदवार बने । राप्रपाका उम्मेदवार दीपक सिंह विजयी हुँदा उनी तेस्रो स्थानमा रहन पुगे । कांग्रेसकी सहमहामन्त्री महालक्ष्मी उपाध्याय डिना दोस्रो भइन् ।

२०५१ सालयता ९ पटक मन्त्री

२०१२ सालमा काठमाडौंको डिल्लीबजारमा जन्मिएका थापाले पञ्चायतकालमा पनि मकवानपुरबाट निर्वाचन लडे ।

२०४६ को राजनीतिक परिवर्तनले मुलुकमा बहुदलीय व्यवस्था पुनर्स्थापना गरेपछि २०४७ मा पहिलो आमनिर्वाचन भएको थियो । त्यसपछि पटकपटक सरकार फेरबदल हुँदा थापाले मन्त्री बन्ने मौका पाइरहे । २०५१ यता उनी ९ पटक मन्त्री बने ।

२०५१ को मध्यावधि निर्वाचनपछि एमाले नेतृत्वको अल्पमतको सरकार ढलेपछि नेपाली कांग्रेसका शेरबहादुर देउवा नेतृत्वको सरकारमा कानुन, न्याय तथा संसदीय व्यवस्था र स्थानीय विकास मन्त्री भए । देउवा सरकार ढलेर लोकेन्द्रबहादुर चन्दको नेतृत्वमा राप्रपा–एमाले सरकार बन्दा उनी आवास तथा भौतिक योजना र परराष्ट्र मन्त्री भए ।

त्यसपछि सूर्यबहादुर थापाको नेतृत्वमा राप्रपा–कांग्रेस सरकार बन्ने परिस्थिति सिर्जना हुनासाथ क्याम्प परिवर्तन गरेर उनी परराष्ट्र र कृषि मन्त्री बने । सूर्यबहादुर थापा नेतृत्वकै सरकारमा उनी सूचना तथा सञ्चार, स्थानीय विकास र स्वास्थ्य मन्त्री पनि भए ।

२०६१ मा तत्कालीन राजा ज्ञानेन्द्रले शासन-सत्ता हातमा लिए । सो मन्त्रिपरिषद्मा थापा शक्तिशाली गृहमन्त्री बनेका थिए ।

मुलुकमा गणतन्त्र स्थापना भएपछि २०६४ मा चुनाव हारे पनि समानुपातिकको कोटाबाट २०७० मा दोस्रो संविधानसभामा पुगेपछि पनि थापा मन्त्री बन्न सफल भए ।

२०७२ असोजमा केपी ओली नेतृत्वको सरकारमा उनी उपप्रधानमन्त्रीसहित परराष्ट्र र स्थानीय विकास मन्त्री भए । पुष्पकमल दाहाल प्रचण्ड नेतृत्वको सरकारमा पनि उपप्रधानमन्त्री तथा स्थानीय विकास मन्त्री भए ।

त्यसपछि शेरबहादुर देउवा नेतृत्वको सरकारमा पनि उपप्रधानमन्त्री भए । २०७४ को चुनाव हारेपछि सत्ताबाट टाढिएका राप्रपा नेता थापा २०७९ र २०८२ को निर्वाचनमा पनि जनताबाट अस्वीकृत भए ।