‘प्याक्स सिलिका’ मा भारतको प्रवेश र प्रविधिमा नयाँ फड्को

९ फागुन, काठमाडौं । भारतले सबैभन्दा ठूलो प्रविधि सम्झौता गर्दै ‘प्याक्स सिलिका’ नामको अमेरिकी नेतृत्वको शक्तिशाली गठबन्धनमा सामेल भएको छ । २० फेब्रुअरी २०२६ मा नयाँ दिल्लीमा आयोजित सम्मेलनमा भारतले यस सम्झौतामा हस्ताक्षर गरेको हो ।

यो एउटा यस्तो गठबन्धन हो जसको उद्देश्य खनिज उत्खननदेखि आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स सम्मको सम्पूर्ण आपूर्ति प्रणालीलाई सुरक्षित बनाउनु हो । यसमा अमेरिका, जापान, दक्षिण कोरिया, बेलायत, अस्ट्रेलिया र नेदरल्याण्ड्स जस्ता प्रविधिमा अग्रणी देशहरू रहेका छन् ।

हाल चीनले विश्वको ९० प्रतिशत दुर्लभ खनिज प्रशोधन गर्छ । यो गठबन्धनले सन् २०३० सम्ममा चीन बाहिरबाट ५० प्रतिशत खनिज आपूर्ति गर्ने लक्ष्य राखेको छ । भारतले यसका लागि अर्जेन्टिना र चिलीमा खानीहरू खरिद गर्दैछ ।

यस सम्झौताले भारतलाई नेदरल्याण्ड्सको उन्नत मेसिनरी र कोरियाली प्रविधिमा पहुँच दिनेछ । यसले टाटाको गुजरात फ्याक्ट्री र माइक्रोन् को प्लान्टलाई ठूलो सहयोग पुग्नेछ ।

भारतले आफ्नो विशाल जनसङ्ख्याबाट प्राप्त हुने डेटा र ३४,००० भन्दा बढी शक्तिशाली ‘जीपीयू’ क्लस्टरमार्फत एआई विकासमा योगदान दिनेछ ।

भारतले सन् २०३० सम्ममा १०० अर्ब डलरको सेमीकन्डक्टर उत्पादन गर्ने लक्ष्य राखेको छ, जसले लाखौं रोजगारी सिर्जना गर्नेछ ।

भारतले हाल आफ्नो आवश्यकताको ९५ प्रतिशत चिप्स आयात गर्छ । ‘प्याक्स सिलिका’ को सदस्यताले भारतलाई प्रविधिको क्षेत्रमा आत्मनिर्भर मात्र बनाउने छैन, बरु विश्वव्यापी मञ्चमा एक प्रमुख ‘पावरहाउस’ को रूपमा स्थापित गर्नेछ ।