अध्ययन भन्छ- किम्चीमा पाइने प्रोबायोटिक ब्याक्टेरियाले शरीरबाट माइक्रोप्लास्टिक निकाल्न सहयोग गर्छ

दक्षिण कोरियाका वैज्ञानिकहरूले एउटा नयाँ अध्ययनमार्फत परम्परागत फरमेन्टेड परिकार ‘किम्ची’ मा पाइने प्रोबायोटिक ब्याक्टेरियाले शरीरभित्र रहेका घातक नानोप्लास्टिकलाई बाहिर निकाल्न मद्दत गर्ने तथ्य पत्ता लगाएका छन्।

‘वर्ल्ड इन्स्टिच्युट अफ किम्ची’ का अनुसन्धानकर्ताहरूका अनुसार यो ब्याक्टेरियाले आन्द्राभित्र रहेका प्लास्टिकका कणहरूलाई आफूतिर बलियोसँग आकर्षित गरी दिसाको माध्यमबाट शरीरबाहिर निकाल्न सहयोग गर्छ।

नानोप्लास्टिक भनेको १ माइक्रोमिटरभन्दा पनि साना प्लास्टिकका कण हुन्, जुन प्लास्टिकजन्य फोहोरहरू बिस्तारै खिइँदै जाँदा बन्ने गर्छन् । यी सूक्ष्म कणहरू खाना र पिउने पानीको माध्यमबाट मानिसको शरीरभित्र प्रवेश गर्छन् ।

आकारमा निकै साना हुने भएकाले यी कणहरू आन्द्राको सुरक्षात्मक पर्खाल पार गरेर मिर्गौला र मस्तिष्क जस्ता संवेदनशील अंगहरूमा जम्मा भई बस्न सक्ने हुनाले चिकित्सकहरूले यसलाई जनस्वास्थ्यको ठूलो चुनौतीका रूपमा हेर्दै आएका छन्।

‘बायोरिसोर्स टेक्नोलोजी’ जर्नलमा प्रकाशित यस प्रतिवेदनअनुसार डा. से ही ली र डा. ताए वुङ ह्वनको नेतृत्वमा रहेको अनुसन्धान टोलीले किम्चीबाट निकालिएको ‘ल्यूकोनोस्टोक मेसेन्टेरोइड्स सीबीए३६५६’ नामक ल्याक्टिक एसिड ब्याक्टेरियाको भूमिकामाथि विस्तृत परीक्षण गरेको थियो।

वैज्ञानिकहरूले प्रयोगशालामा मानिसको आन्द्रा जस्तै कृत्रिम वातावरण तयार पारेर यो ब्याक्टेरियाको परीक्षण गरेका थिए। सामान्य अवस्थामा यो किम्ची ब्याक्टेरियाले ८७ प्रतिशत प्लास्टिकका कणहरूलाई आफूमा टाँस्न सफल भएको थियो।

तर, जब मानिसको आन्द्राको जस्तै जटिल वातावरण सिर्जना गरियो, तब अन्य सामान्य ब्याक्टेरियाको प्लास्टिक टाँस्ने क्षमता घटेर कलेजो ३ प्रतिशतमा सीमित हुँदा किम्चीको यो विशेष ब्याक्टेरियाले भने ५७ प्रतिशतको उच्च स्तरमा प्लास्टिकका कणहरूलाई पक्रिराख्न सफल भयो। यसले यो ब्याक्टेरिया मानव पाचन प्रणालीभित्र पनि उत्तिकै प्रभावकारी रूपमा सक्रिय रहन सक्छ भन्ने देखाउँछ।

प्रयोगशालाको परीक्षणपछि वैज्ञानिकहरूले जीवाणुरहित मुसाहरूमा यसको प्रयोग गरेका थिए। परीक्षणका क्रममा किम्चीको उक्त प्रोबायोटिक ब्याक्टेरिया दिइएका मुसाहरूको दिसामा अन्य सामान्य मुसाहरूको तुलनामा दोब्बरभन्दा बढी मात्रामा नानोप्लास्टिकका कणहरू बाहिर निस्किएको पाइयो।

यस अनुसन्धानका मुख्य लेखक डा. सेही लीका अनुसार प्लास्टिक प्रदूषण अहिले वातावरणीय समस्या मात्र नभएर जनस्वास्थ्यको गम्भीर चिन्ताको विषय बनेको छ। परम्परागत फरमेन्टेड खानाहरूमा पाइने यस्ता सूक्ष्म जीवहरू भविष्यमा शरीरभित्र पस्ने वातावरणीय प्रदूषक र प्लास्टिकका कणहरूविरुद्ध लड्ने नयाँ जैविक हतियार बन्न सक्ने विश्वास वैज्ञानिकहरूले राखेका छन्।