अमेरिका-इरान शान्ति वार्ता सम्भावनाले कच्चा तेलको मूल्य प्रतिब्यारेल १०० डलरभन्दा तल

अमेरिका र इरानबीच जारी युद्ध अन्त्यका लागि शान्ति सम्झौता हुन सक्ने आशासँगै विश्व बजारमा कच्चा तेलको मूल्य प्रतिब्यारेल १०० डलरभन्दा तल झरेको छ।

यो सकारात्मक घटनाक्रमका कारण विश्वभरका सेयर बजारहरूमा भने सुधार देखिएको छ।

अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको मानक मानिने ‘ब्रेन्ट क्रुड’ को मूल्य ५.५ प्रतिशतले घटेर प्रतिब्यारेल ९८ डलर आसपास पुगेको छ। यो विगत दुई हप्तायताकै सबैभन्दा कम मूल्य हो।

यद्यपि हर्मुज जलमार्गको नाकाबन्दी जस्ता मुख्य विषयहरूमा अमेरिका र इरानबीच अझै पनि केही असमझदारीहरू कायम नै छन्।

गत २८ फेब्रुअरीमा अमेरिका र इजरायलले तेहरानमा मिसाइल आक्रमण गरेपछि यो रणनीतिक जलमार्ग बन्द भएको थियो ।

यो बन्दका कारण विश्वभर ऊर्जाको मूल्य तीव्र रूपमा बढेको थियो। वार्ताका क्रममा आउने उतारचढावबारे आईएनजीका कमोडिटिज स्ट्राटेजी प्रमुख वारेन प्याटरसनले रोयटर्ससँग भनेका छन्, ‘हामी यसअघि पनि यस्तै चरणमा पुगेका थियौँ, तर पछि वार्ताहरू भंग भए। त्यसैले यस पटक बजारले तत्कालै प्रतिक्रिया नजनाएर अलि सतर्कता अपनाउने देखिन्छ।’

यसले एसियाली र युरोपेली सेयर बजारमा उत्साह ल्याएको छ। जापानको ‘निक्केई’ सूचक झन्डै ३ प्रतिशतले बढेको छ भने युरोपको समग्र ‘स्टक्स ६००’ सूचकमा ०.८ प्रतिशतको सुधार आएको छ।

सोमबार अमेरिका र बेलायतसहित केही देशहरूमा सार्वजनिक बिदा भएका कारण त्यहाँका मुख्य बजारहरू भने बन्द रहेका थिए।

यसै गरी सोमबार विश्वका प्रमुख मुद्राहरूको तुलनामा अमेरिकी डलरको मूल्य ०.२५ प्रतिशतले घटेको छ। अर्कोतर्फ ब्रिटिस पाउन्ड ०.५ प्रतिशतले बढेर १.३४९२ डलर पुगेको छ, जुन गत मे १४ यताकै उच्च विन्दु हो।

बजारको यो चहलपहलका बारेमा विश्लेषक स्टेफन इन्सले भनेका छन्, ‘लगानीकर्ताहरूले संसारकै सबैभन्दा संवेदनशील ऊर्जा जलमार्ग पुनः पुरानै अवस्थामा खुल्न सक्ने सम्भावनालाई आकलन गर्न थालेका छन् । त्यसैले सरकारी ऋणपत्र, सुन र सेयर बजारको भविष्य सकारात्मक दिशातर्फ अघि बढेको छ। हालैको ऊर्जा संकटका कारण बजारमा जुन प्रकारको मुद्रास्फीतिको डर र ब्याजदर बढ्ने आशंका थियो, त्यसलाई हेर्दा बजारको यो प्रतिक्रिया पूर्ण रूपमा स्वाभाविक हो।’

इरान युद्धका कारण तेल, ग्यास र रासायनिक मल जस्ता अत्यावश्यक सामग्रीको मूल्य बढ्दा विश्वभर महँगीको चिन्ता चुलिएको थियो। यसले आगामी महिनाहरूमा खाद्यान्नको मूल्य पनि निकै बढाउने अनुमान गरिएको छ।

यही चिन्ताका कारण केन्द्रीय बैंकहरूले ब्याजदर घटाउने आफ्नो पूर्वयोजना स्थगित गरेर उल्टै ब्याजदर बढाउने तयारी थालेका थिए। बजार विश्लेषकहरूका अनुसार युद्धको यही प्रभावका कारण बैंक अफ इंग्ल्यान्डले यसै वर्ष दुई पटकसम्म ब्याजदर बढाउन सक्ने अनुमान गरिएको छ।