एआई च्याटबोट नियमन गर्न क्यानडाले ल्यायो नयाँ कानुन, विज्ञहरूद्वारा आलोचना

क्यानडा सरकारले एआई च्याटबोटहरूलाई नियमन गर्न नयाँ कानुनको मस्यौदा दर्ता गरेको छ। गत फेब्रुअरीमा एक विद्यालयमा भएको गोलीकाण्डमा ९ जनाको मृत्यु भएपछि सरकारमाथि जनदबाब बढेको थियो।

सो घटनाका मुख्य अभियुक्तले च्याटजीपीटीमा हिंस्रक सन्देशहरू पठाएका थिए। ओपनएआई कम्पनीले ती शङ्कास्पद सन्देशहरूबारे प्रहरीलाई जानकारी नदिएको स्वीकार गरेपछि क्यानडामा ठुलो आक्रोश पैदा भएको थियो।

यसै पृष्ठभूमिमा सरकारले बुधबार नयाँ विधेयक संसद्मा पेस गरेको हो। यस विधेयकले एक नयाँ डिजिटल नियामक निकाय स्थापना गर्ने प्रस्ताव गरेको छ। यसका साथै क्यानडाले अस्ट्रेलियाको सिको गर्दै १६ वर्षभन्दा कम उमेरका बालबालिकाका लागि सामाजिक सञ्जाल प्रयोगमा प्रतिबन्ध लगाउने योजना पनि अघि सारेको छ।

नयाँ कानुन अनुसार एआई च्याटबोटहरूले हानिकारक सामग्री खोज्ने प्रयोगकर्ताहरूको जोखिमलाई कम गर्नुपर्नेछ। यदि कसैले आत्महत्या जस्ता विषयमा कुराकानी गरेमा च्याटबोटले तत्काल ‘क्राइसिस इन्टरभेन्सन’ उपलब्ध गराउनुपर्ने नियम बनाइएको छ।

क्यानडाका पहिचान तथा संस्कृति मन्त्री मार्क मिलरले सामाजिक सञ्जाल र एआई च्याटबोटलाई सुरक्षित बनाउन सरकारले यो कदम चालेको बताएका छन्। उनका अनुसार, ब्रिटिश कोलम्बियाको टम्बलर रिज विद्यालयमा भएको दुखद घटनाका १८ वर्षीय संदिग्धको अकाउन्टमा हिंसात्मक सामग्री देखिएपछि कम्पनीभित्रै चेतावनी (फ्ल्याग) जनाईएको थियो।

तर, कम्पनीले प्रहरीलाई खबर गरेन। मन्त्री मिलरले ओपनएआई कम्पनीले गम्भीर मानवीय गल्ती गरेको टिप्पणी गरे। यो प्रस्तावित कानुन ह्वाट्सएप वा सिग्नल जस्ता निजी म्यासेजिङ एपहरूमा भने लागू हुने छैन।

यद्यपि, यो विधेयकलाई लिएर शिक्षाविद् र कानुनी विज्ञहरूले असन्तुष्टि जनाएका छन्। उनीहरूले यस कानुनमा धेरै कमजोरीहरू (लुपहोल्स) रहेको र यो पूर्ण रूपमा लागू हुन लामो समय लाग्ने चेतावनी दिएका छन्।

युनिभर्सिटी अफ टोरन्टोका सह-प्राध्यापक इभान लाइटले यो कानुन व्यवहारमा उपयोगी हुनेमा शङ्का व्यक्त गरे। उनका अनुसार इन्टरनेट प्रयोगमा लगाइने यस्ता प्रतिबन्धहरूलाई भीपीएनको प्रयोग गरेर सजिलै छल्न सकिन्छ।

यस कानुनका विषयमा प्रविधि कम्पनीहरूले फरक-फरक प्रतिक्रिया दिएका छन्। मेटाका प्रवक्ताले सामाजिक सञ्जालमाथि प्रतिबन्ध लगाउनु प्रत्युत्पादक हुने दाबी गरेका छन्। गुगलले भने बालबालिकाको अनलाइन सुरक्षाका लागि सरकारसँग मिलेर काम गर्न प्रतिबद्ध रहेको जनाएको छ।

टिकटकले आफ्ना प्लेटफर्ममा पहिले नै सुरक्षा सेटिङहरू रहेको र अभिभावकहरूले ‘फ्यामिली पेयरिङ’ मार्फत यसको व्यवस्थापन गर्न सक्ने बताएको छ। ओपनएआईले यसअघि नै क्यानडाली अधिकारीहरूलाई समयमै सूचना नदिएकोमा माफी मागिसकेको छ।