+
+

जनवरीपछि के हुन्छ पोखराको प्याराग्लाइडिङ ?

व्यवसायी भन्छन्– पोखराको विकल्प पोखरा नै

अहिले अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल सुरु भएसँगै प्याराग्लाइडिङको भविष्य के हुने हो भन्ने व्यवसायीमा चिन्ता थपिएको छ ।

विकास रोकामगर विकास रोकामगर
२०७९ साउन २५ गते १९:३२

२५ साउन, पोखरा । नेपाल सरकारले अंग्रेजी नयाँ वर्ष जनवरी १ देखि पोखरा अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल सञ्चालनमा ल्याउने मिति तय गरेको छ ।

नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरण सञ्चालक समितिको आइतबार बसेको बैठकले अंग्रेजी नयाँ वर्ष अर्थात् पुस १७ गतेदेखि विमानस्थल खुला गर्ने निर्णय गरेको हो ।

तर, विमानस्थल सञ्चालन हुने मिति तय हुँदा पोखरेली पर्यटन व्यवसायी जति खुसी हुनुपर्ने हो त्यति छैनन् । कारण हो–प्याराग्लाइडिङ विस्थापन हुने चिन्ता । प्राधिकरणसहित उड्ड्यन क्षेत्रका विज्ञका अनुसार अन्तर्राष्ट्रिय उडान सुरु हुनुभन्दा अगाडि नै प्याराग्लाइडिङको विकल्प खोजिसक्नुपर्नेछ ।

अहिले पोखराको प्रमुख पर्यटकीय आकर्षण प्याराग्लाइडिङ हो । हवाई खेलकुद संस्था (ना) अनुसार अहिले पनि दैनिक १ हजारभन्दा बढी पर्यटकले प्याराग्लाइडिङ उडान भरिरहेका छन् । अहिले अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल सुरु भएसँगै प्याराग्लाइडिङको भविष्य के हुने हो भन्ने व्यवसायीमा चिन्ता थपिएको छ ।

अहिले पोखरामा सराङकोट क्षेत्रबाट प्याराग्लाइडिङ उडान भइरहेको छ । पोखरा क्षेत्रीय अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल प्रमुख विनेश मुनकर्मी प्याराग्लाइडिङ उडान हुने उक्त क्षेत्र विमानस्थलको एअरस्पेसभित्र पर्छ । ‘सबै प्लेन आउनेबित्तिकै ल्यान्ड हुन्छ भन्ने छैन । कुनै प्लेन ल्यान्ड गर्न नसकेर आकासमा घुम्नुपर्ने हुन्छ । यो घुम्ने भनेको त्यही क्षेत्र (सराङकोट) हो,’ उनले भने, ‘त्यही भएर त्यहाँ कुनै हवाई गतिविधि नगर्ने भनिएको हो ।’

पोखरेली पर्यटन व्यवसायीका अनुसार पोखरामा जति पर्यटक तालतलैया र हिमाल हेर्न आउँछन्, त्यति नै संख्यामा प्याराग्लाइडिङको मजा लिन पनि आउँछन् । पोखरादेखि प्याराग्लाइडिङ विस्थापन भएमा पोखरेलीमात्रै नभएर समग्र देशकै पर्यटन अर्थतन्त्रलाई असर गर्नेछ ।

यद्यपि, हवाई खेलकुद संस्था (ना)ले भने पोखरेली प्याराग्लाइडिङको विकल्पबारे आफूहरुलाई प्राधिकरणले आधिकारिक जानकारी अझैसम्म नदिएको बताएको छ । ‘नयाँ एअरपोर्ट सञ्चालन हुने भएपछि प्याराग्लाइडिङको विकल्प खोज्न क्यान प्रतिनिधिहरुले भनिरहनुभएको छ । तर, अहिलेसम्म आधिकारिक पत्र भने आइसकेको छैन,’ ना अध्यक्ष सुनिलबहादुर भट्टराईले अनलाइनखबरसँग भने ।

एअरपोर्टको रनवे ‘इस्ट टु वेस्ट’ नै भएकाले पनि प्याराग्लाइडिङले प्रभाव नपार्ने भट्टराईको तर्क छ । अहिले प्याराग्लाइडिङ उडान भइरहेको क्षेत्र पश्चिम क्षेत्र भएकाले फरक नपर्ने उनको भनाइ छ । जहाज ल्यान्डिङ गर्न आउनेबेला ल्यान्ड गर्न सकेन र ओभरसुट भएमा पनि समस्याको समाधान खोज्न सकिने उनको दाबी छ । ‘टेकअफमा हाम्रो कुनै बाधा हुँदैन, ल्यान्डिङका लागिमात्रै हो । त्यसका लागि पनि हामी थप अध्ययन गर्न सक्छौं भन्ने हो,’ उनले भने ।

पोखरेली पर्यटन व्यवसायीका अनुसार पोखरामा जति पर्यटक तालतलैया र हिमाल हेर्न आउँछन्, त्यति नै संख्यामा प्याराग्लाइडिङको मजा लिन पनि आउँछन् । पोखरादेखि प्याराग्लाइडिङ विस्थापन भएमा पोखरेलीमात्रै नभएर समग्र देशकै पर्यटन अर्थतन्त्रलाई असर गर्ने व्यवसायी बताउँछन् । ‘पोखरामा हिमाल, पहाड र तालमात्रै हेर्न पर्यटक आउने होइनन् । धेरै विदेशी पर्यटक प्याराग्लाइडिङकै लागि आउँछन्,’ भट्टराई भन्छन्, ‘प्याराग्लाइडिङ पोखरा टुरिजम्को इकोसिस्टम नै हो । तर हामीलाई संरक्षण गर्नुको साटो विस्थापन गर्न खोजिएको छ ।’

भट्टराईले पोखरामै विकल्प खोज्न अहिलेदेखि नै व्यवस्थित गरेर विधि, प्रविधिको विकल्प खोजी हुनुपर्ने बताए । ‘हाम्रो चाहना, माग, धारणा पनि यही हो । यसलाई पोखराबाट अन्यत्रै लैजान नपरोस्, यहीं कसरी हुन्छ एअरपोर्ट सँगसँगै सञ्चालन गर्ने उपाय, विधि, खोजौं भन्ने हाम्रो माग हो,’ उनले भने ।

नेपालको भौगोलिक अवस्थाका अनुसार जुनसुकै ठाउँबाट प्याराग्लाइडिङ उडान भर्न सकिए पनि पोखरा जत्तिको प्रभावकारी र आकर्षक ठाउँ अन्यत्र नपाइने संस्थाका महासचिव खेमराज आचार्य सुनाउँछन् । ‘पोखरामा प्याराग्लाइडिङ सुरु हुँदै गर्दा काठमाडौं, धरानतिर पनि थियो । तर, पोखराको मात्रै टिक्यो । अहिले विश्वका १० मध्ये तेस्रो नम्बरमा पोखराको प्याराग्लाइडिङ पर्छ,’ उनले भने, ‘यस्तो अन्य ठाउँमा छैन ।’

हवाई खेलकुद संस्थाले पोखरेली प्याराग्लाइडिङको विकल्प पोखरा नै हुनुपर्ने माग गरेको छ । पोखराका लागि प्याराग्लाइडिङ विश्वस्तरमै ‘ब्रान्ड’ भइसकेकाले विस्थापन गर्न नहुने उनीहरुको तर्क छ । महासचिव आचार्यका अनुसार पोखरामै प्याराग्लाइडिङ सञ्चालन गर्न संस्थाले अध्ययन टोलीसमेत गठन गरेको छ । केही दिनभित्रै समितिको रिपोर्ट आउने उनले बताए । ‘पोखराको विकल्प पोखरा नै हो । यसका लागि धेरै उपायहरुको खोजी गर्न अझै सकिन्छ,’ संस्थाका निवर्तमान अध्यक्ष कृष्ण भण्डारी भन्छन्, ‘पोखरामा प्याराग्लाइडिङ ब्रान्ड हुन २५ वर्ष लाग्यो । अन्यत्र लैजाँदा पनि फेरि त्यही समय लाग्छ । यसबारे हामी छुट्टै तरिकाले अध्ययन रिपोर्ट पनि बनाउँदैछौं ।’

संस्थाका अध्यक्ष भट्टराई पोखरादेखि पर्यटकीय गन्तव्य र आकर्षण विस्थापित हुँदै जाँदा प्याराग्लाइडिङ पनि विस्थापन भए पर्यटन क्षेत्रलाई नै धक्का पुग्ने बताउँछन् । ‘यसरी सबै कुरा विस्थापित हुँदै जाने हो भने हामी पर्यटक ल्याउने भन्ने तर, उनीहरु आएर के गर्ने त ?’ उनी भन्छन्, ‘एक दिन फेवातालमा बोटिङ गर्ला, लेकसाइडको होटलमा सुत्ला फेरि फर्केर गइहाल्छ । यो कुरामा त राज्य आफैं गम्भीर हुनुपर्ने हो ।’

प्राधिकरणले साउन २० गते मात्रै पोखरामा प्याराग्लाइडिङ व्यवस्थापनको जिम्मा हवाई खेलकुद संस्था (ना)लाई दिएको छ । प्राधिकरणले संस्थालाई लेखेको पत्रमा पोखरामा सञ्चालन हुने प्याराग्लाइडिङ उडानका लागि हरेक उडान स्लटको व्यवस्थापन हुने गरी (पालैपालो) समय तोक्न निर्देशनसमेत दिएको छ ।

पोखराको विकल्प पोखरा नै हो : सुनिलबहादुर भट्टराई

पोखरा अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल सञ्चालन भएपछि यहाँका प्याराग्लाइडिङले उडानमा समस्या पार्ने नागरिक उड्ड्यन प्राधिकरणले बताउँदै आएको छ । समस्या समाधानका केही विकल्प सोच्नु भएको छ ?

नयाँ एअरपोर्ट सञ्चालन हुने भएपछि प्याराग्लाइडिङको विकल्पको खोज्न क्यान प्रतिनिधिहरुले भनिरहनु भएको छ । तर, अहिलेसम्म आधिकारिक पत्र भने आइसकेको छैन । भेटघाटका क्रममा मात्रै भन्दै आउनु भएको हो ।

एउटा सम्भावनाचाहिँ अहिलेदेखि नै व्यवस्थित गरेर विधि, प्रविधि र अप्सनहरु हेरेर यहीं व्यवस्थापन गरौं भन्ने पक्षमा हामी छौं । हाम्रो चाहना, माग, धारणा पनि यही हो । यसलाई पोखराबाट अन्यत्रै लैजान नपरोस्, यहीं कसरी हुन्छ एअरपोर्टसँगसँगै सञ्चालन गर्ने उपाय, विधि, खोजौं भन्ने हाम्रो माग हो ।

तपाईंको मतलव हवाई उडानलाई प्याराग्लाइडिङले फरक नपार्ने भन्ने हो ?

अन्तर्राष्ट्रिय एअरपोर्टको रनवे इस्ट टु वेस्ट छ । हाम्रो प्याराग्लाइडिङको ल्यान्डिङ र टेकअफ दुईवटै इस्टबाट हुन्छ । अहिले प्याराग्लाइडिङ एक्टिभिटिज भएको ठाउँ वेस्ट छ । नर्थमा हिमालहरु भएकाले वेस्ट साइडतिर क्रियाकलापहरु भइराखेको छ ।

त्यसैले पनि यो डाइरेक्ट रुपमा रनवेमा अप्रोजमा नपरिकन भोलि जहाज वा एअरलाइन्सहरु ल्यान्डिङ गर्न आउनेबेला ल्यान्ड गर्न सकेन र ओभरसुट भयो भनेचाहिँ अहिले प्याराग्लाइडिङ उडान भइरहेको आकासमा आउने हो ।

त्यसकारण पनि उहाँहरुले यसलाई प्रोटेक्सन यरिया चाहिन्छ, यो अन्तर्राष्ट्रिय नियम नै हो । त्यही भएर पनि अहिले प्याराग्लाइडिङ भइरहेको ठाउँ खुला राख्नुपर्छ भन्ने उहाँहरुको कुरा छ । तर, हाम्रो कुरा के भने, चाइनिजहरु बनाइदिएको फ्लाइटमा थोरै परिवर्तन गरियो भने हाम्रो यरियालाई थोरै साइडमा पार्न सकिन्छ ।

टेकअफमा हाम्रो कुनै बाधा हुँदैन, ल्यान्डिङका लागिमात्रै हो । त्यसका लागि पनि हामी थप अध्ययन गर्न सक्छौं भन्ने हो ।

अन्यत्र पनि त विकल्प खोज्न सकिन्छ होला ? पोखरामै किन ?

नेपालमा प्याराग्लाइडिङ उड्ने ठाउँ त जताततै छ । नेपालको जनु ठाउँमा गए पनि अग्लो डाँडाकाँडा हुन्छ नै, उडान भर्न समस्या छैन । तर, कमर्सियल हिसाबले पोखराभन्दा विकल्प छैन । ३५० दिन लगभग हामी उड्न सक्छौं ।

पर्यटकीय हिसाबले पनि हिमाल, पहाड, ताल सबै छ । प्याराग्लाइडिङको जति पनि एक्सिडेन्ट केसहरु हुन्छन् कि टेकअफ कि ल्यान्डिङमा हुने हो । आकासमा धेरै कम हुन्छ । प्याराग्लाइडिङ रनिङ गर्न पनि राम्रो हावा चाहिन्छ । आकासमा पनि राम्रो थर्मलहरु चाहिन्छ । यी सबै कुराहरु पोखरामा प्रकृतिले आफैं दिएको छ ।

बाहिर कहिलेकहिले उड्न जान त मिल्छ । तर, सेफ्टीको हिसाबले, क्लाइमेटको हिसाबले, ताल र हिमालको कम्बिनेसन यी सबै कुराले यसको विकल्प हामी देख्दैनौं । पोखरा बजारदेखि आधा घन्टादेखि ४५ मिनेटमा सराङकोट पुगिन्छ । २, ३ घन्टाको होल प्याकेज लिन सकिन्छ । यसको विकल्प यहीं नै हो ।

संस्थाले अन्य सम्भावित ठाउँको पनि खोज, प्रवर्द्धन गर्नुपर्ने होइन र ?

अरु ठाउँमा पनि विकास त गर्ने हो । हाम्रो संस्थाले पनि गरिराखेको छ । तर, पोखरामा प्याराग्लाइडिङको २५ वर्षको इतिहास छ । पोखराको प्याराग्लाइडिङ विश्वव्यापी हुन यति धेरै समय लाग्यो । अरु ठाउँमा जान फेरि समय लाग्छ ।

जानै हुन्न त भनेको होइन तर, नयाँ ठाउँमा पनि एक्सप्लोर गर्दै गरम्, यहाँबाट पनि नमासम्, जीवितै राखम् भन्ने हो ।

कति छन् अहिले पोखरामा प्याराग्लाइडिङ कम्पनी ?

हामीसँग ६० जना प्याराग्लाइडिङ कम्पनी र ३७५ जना कमर्सियल पाइलटहरु हुनुहुन्छ ।

पोखरादेखि प्याराग्लाइडिङ विस्थापित भयो भने पोखरेली पर्यटनलाई कस्तो असर पर्छ ?

पोखराको पर्यटनलाई यसले धेरै नै असर पार्छ । आज पोखरालाई पोखरा भनेर चिनाउन जति हिमाल र फेवाताल देखाउँछौं त्यति नै (प्याराग्लाइडिङ) महत्वपूर्ण भइसक्यो ।

अहिले प्रदेश सरकार, महानगर सबैले पोखरामा आउने पर्यटनको बसाइँ कसरी लम्ब्याउने भन्ने कुरा चलिराखेको छ । पोखरालाई साहसिक खेल पर्यटनको राजधानी घोषणा गर्न सबै सम्बन्धित निकाय लागिपरिरहेको छ । यो सबै हुनलाई त एक्टिभिटिज चाहियो नि !

पर्यटकीय स्थल चाहियो, यहाँ आएर मनोरञ्जन गर्ने ठाउँ चाहियो । नयाँ थप्न छाडेर भएको कुरालाई पनि विस्थापन गर्ने हो भने त झन् कसरी हुन्छ ?

ट्रेकिङ ट्रायल्सहरु मासिँदै गइरहेका छन् । २१, २२ दिनको पदयात्रा अहिले ५, ६ दिनमा झरिसक्यो । अहिले हेरौं, थोरङ पास । यो एभरेस्ट पछिको सबैभन्दा बेस्ट पदमार्ग थियो । अहिले त्यो पनि हराउँदै गइरहेको छ । यसरी सबै कुरा विस्थापित हुँदै जाने हो भने हामी पर्यटक ल्याउने भन्ने तर, उनीहरु आएर के गर्ने त ?

एक दिन फेवातालमा बोटिङ गर्ला, लेकसाइडको होटलमा सुत्ला फेरि फर्केर गइहाल्छ । यो कुरामा त राज्य आफैं गम्भीर हुनुपर्ने हो । हामीलाई संरक्षण गर्ने ठाउँमा विस्थापन गर्नतिर लागिरहेको छ । प्याराग्लाइडिङ पोखरा टुरिजम्को इकोसिस्टम नै हो । त्यसैले पनि यसलाई विस्थापन गर्न हुँदैन ।

लेखकको बारेमा
विकास रोकामगर

पोखरामा रहेर पत्रकारिता गरिरहेका रोकामगर अनलाइनखबरको गण्डकी प्रदेश ब्युरोमा कार्यरत छन् ।

यो खबर पढेर तपाईलाई कस्तो महसुस भयो ?

Khusi
                                chhu

खुसी

Dukhi
                                chhu

दुःखी

Achammit chhu

अचम्मित

Utsahit Chhu

उत्साहित

Akroshit Chhu

आक्रोशित

प्रतिक्रिया

भर्खरै पुराना लोकप्रिय
Advertisment

धेरै कमेन्ट गरिएका

छुटाउनुभयो कि ?