२१ जनाको ज्यान जानेगरी दिल्लीको रेस्टुरेन्टमा कसरी सल्कियो आगो ?

२० जेठ, काठमाडौं । दिल्लीको मालवीय नगर इलाकाको एउटा भवनमा आगलागी भएको छ। यस दुर्घटनामा हालसम्म कम्तीमा २१ जनाको मृत्यु भएको समाचार छ। दिल्ली पुलिसले यो जानकारी दिएको हो।

आगलागी भएको भवनमा ‘फ्लोरिश स्टे बी एन्ड बी’ नामको होटल थियो। त्यसको मुनि ‘लेमन ग्रीन’ नामको रेस्टुरेन्ट थियो।

पुलिसले एउटा प्रेस विज्ञप्ति जारी गरेको छ। विज्ञप्ति अनुसार पुलिसले आज बिहान ०८:४८ बजे मालवीय नगरस्थित फ्लोरिश स्टे बी एन्ड बीमा आगलागी भएको सूचना प्राप्त गर्यो । सूचना पाउने बित्तिकै स्थानीय पुलिस कर्मचारीहरू तुरुन्तै घटनास्थलमा पुगे। उनीहरूले तत्काल बचाउ, उद्धार र राहत कार्य सुरु गरे ।

दिल्ली पुलिसले फायर ब्रिगेडका ८ वटा गाडीको सहायताले आगोलाई पूर्ण रूपमा नियन्त्रणमा लिइएको छ। पुलिस, अग्निनियन्त्रण सेवा र अन्य आपतकालीन एजेन्सीहरूले समन्वय गरेर काम गरे। उनीहरूले ४० जनाभन्दा बढी व्यक्तिलाई सुरक्षित बाहिर निकाले। ती घाइतेहरूलाई उपचारका लागि नजिकैका अस्पतालहरूमा पठाइएको छ। यस दुःखद घटनामा २१ जनाको मृत्यु भएको पुष्टि भएको छ।

अहिले पनि बचाउ र खोजी अभियान जारी छ। प्रभावित मानिसहरूलाई हरसम्भव सहायता उपलब्ध गराउन सबै सम्बन्धित एजेन्सीहरू घटनास्थलमा खटिएका छन्। घटनासँग सम्बन्धित अन्य जानकारी प्राप्त भएपछि समय-समयमा सार्वजनिक गरिनेछ।

जलेका घाइतेहरूलाई म्याक्स अस्पताल साकेत लगिएको छ। अस्पतालले एउटा वक्तव्य जारी गरेको छ। अस्पतालले भनेको छ, ‘अस्पताल ल्याइएका ३९ जना बिरामीमध्ये १८ जनाको पहिले नै मृत्यु भइसकेको थियो।’

यसैबीच स्थानीय बीजेपी विधायक सतीश उपाध्यायले आफ्नो भनाइ राखेका छन्। उनले भनेका छन्, ‘यस घटनामा २१ जनाको मृत्यु भएको छ। अर्कोतर्फ ४७ जना मानिसलाई सुरक्षित रूपमा बचाइएको छ।’

आम आदमी पार्टीका नेता सौरभ भारद्वाजले पनि यस विषयमा टिप्पणी गरेका छन्। उनले भनेका छन्, ‘यस आगलागीमा २१ जना मानिस जिउँदै जलेका छन्। मृतकको सङ्ख्या अझै बढ्न सक्छ। यहाँ धेरै मानिस विदेशबाट आएका थिए। मानिसहरू आफ्ना आफन्तको उपचारका लागि यहाँ आइपुगेका थिए। उनीहरू सबैजना बाध्यताले गर्दा यहाँ बसिरहेका थिए। सरकारले अब केही त लाज मान्नुपर्छ।’

यस घटनाप्रति प्रधानमन्त्री कार्यालय, दिल्लीकी मुख्यमन्त्री रेखा गुप्ता र उप-राज्यपाल तरणजीत सिंह संधूले दुःख व्यक्त गरेका छन्। प्रधानमन्त्री कार्यालय (पीएमओ) ले सामाजिक सञ्जाल ‘एक्स’ मा एउटा पोस्ट गरेको छ। उक्त पोस्टमार्फत पीएमओले यस घटनामा ज्यान गुमाउनेका परिवारलाई दुई लाख रुपैयाँ आर्थिक सहायता दिने घोषणा गरेको छ। त्यसैगरी घाइतेहरूलाई ५० हजार रुपैयाँ सहायता राशि उपलब्ध गराइने जानकारी दिइएको छ।

पीएमओले आफ्नो पोस्टमा प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीको भनाइ उद्धृत गरेको छ। प्रधानमन्त्रीले दिल्लीको मालवीय नगरमा भएको आगलागीका कारण मानिसहरूको मृत्यु हुनु अत्यन्तै दुःखद भएको बताएका छन्। आफ्ना प्रियजन गुमाउने परिवारप्रति उनले गहिरो संवेदना प्रकट गरेका छन्।

अर्कोतर्फ, दक्षिणी दिल्लीमा दिल्ली डिजास्टर म्यानेजमेन्ट अथोरिटीका एसडीएमले पनि यस घटनाबारे जानकारी दिएका छन्। उनले घटनास्थलबाट चारवटा शव बरामद गरिएको कुरा बताएका छन्।

दिल्ली प्रशासनले यस घटनाबारे जानकारी दिएको छ। दक्षिणी दिल्लीमा दिल्ली डिजास्टर म्यानेजमेन्ट अथोरिटीका एसडीएम जितेन्द्र कुमारले यसबारे बताएका छन्। उनले भनेका छन्, “भवनको मुनि कुनै रेस्टुरेन्ट चलिरहेको थियो। आगलागीको वास्तविक कारण भने अहिलेसम्म खुल्न सकेको छैन। तर रेस्टुरेन्टका कारण नै भवनमा आगो लागेको हुन सक्ने बलियो सम्भावना छ।”

उनले अगाडि भनेका छन्, “हामीसँग अहिले नै एकदम सटीक विवरण त छैन। तर अहिलेसम्म चारवटा शव बरामद भइसकेका छन्। सात-आठ जना घायतेहरूलाई अस्पताल लगिएको छ।”

यस्ता घटनाहरू दोहोरिन नदिनका लागि चनाखो हुनुपर्ने जितेन्द्र कुमारले बताएका छन्। उनले यस्ता भवनहरूका विरुद्ध कडा कारबाही गरिनुपर्ने आवश्यकता औँल्याएका छन्।

उनले भनेका छन्, “हामी सम्बन्धित विभागहरूलाई आदेश दिनेछौँ। गलत तरिकाले काम गरिरहेकाहरू विरुद्ध एक्सन लिइनेछ। कसैले अर्कै लाइसेन्सको आडमा होटल चलाइरहेका छन् भने उनीहरू विरुद्ध कारबाही हुनेछ। केही मानिसहरू बच्नका लागि आफ्ना कोठाहरूबाट भवन बाहिर हामफालेका थिए। आगलागी केवल एउटै भवनमा मात्र भएको छ।”

दिल्लीकी मुख्यमन्त्री रेखा गुप्ताले यस घटनाप्रति दुःख व्यक्त गरेकी छन्।

उनले सामाजिक सञ्जाल ‘एक्स’ मा लेखेकी छन्, “मालवीय नगरमा भएको भीषण आगलागीको घटनामा मानिसहरूको दुःखद मृत्यु भएको छ। यसबाट म निकै दुःखी छु। शोक सन्तप्त परिवारहरू प्रति मेरो हार्दिक संवेदना छ। घटनाको जानकारी पाउने बित्तिकै दिल्ली फायर सर्भिस, दिल्ली पुलिस, डीडीएमए, क्याट्स एम्बुलेन्स सेवा र आपतकालीन एजेन्सीहरूलाई तुरुन्तै घटनास्थलमा पठाइएको थियो।”

उनले अगाडि लेखेकी छन्, “विभिन्न एजेन्सीहरूको द्रुत कारबाहीका कारण धेरै मानिसहरूलाई सुरक्षित बाहिर निकालियो। प्रभावित परिवारहरूलाई आवश्यक पर्ने सबै चिकित्सा सहायता र अन्य मद्दत उपलब्ध गराइँदै छ। यस त्रासदीबाट प्रभावित भएका मानिसहरूलाई हरसम्भव सहायता उपलब्ध गराउन हामी प्रतिबद्ध छौँ।”

दिल्लीका उपराज्यपाल तरणजीत सिंह संधूले पनि ‘एक्स’ मा पोस्ट गर्दै यस घटनालाई दुःखद भनेका छन्।

उनले भनेका छन्, “मालवीय नगरको हौज रानीमा रहेको एउटा होटलमा आगो लागेको छ। यस घटनाबाट म निकै दुःखी भएको छु। मेरो संवेदना ज्यान गुमाउनेका परिवारहरूसँग छ। म सबैजनासँग मिलेर घाइतेहरूको शीघ्र स्वास्थ्य लाभको कामना गर्दछु। पुलिस, सिभिल र फायर रेस्क्यु टिमहरू अहिले पनि घटनास्थलमा काम गरिरहेका छन्। अधिकारीहरूसँग कुराकानी भएको छ। उनीहरूलाई तुरुन्तै मेडिकल मद्दत र राहत उपलब्ध गराउन निर्देशन दिइएको छ। यस दुःखद घटनाको पूर्ण जाँच सुनिश्चित गर्न पनि भनिएको छ।”

सोमनाथ भारतीले के भने ?

मालवीय नगरका पूर्व विधायक एवं आम आदमी पार्टीका नेता सोमनाथ भारतीले समाचार एजेन्सी एएनआईलाई जानकारी दिएका छन्। उनले भनेका छन्, “बुधवार बिहान आठ बजे आगो लागेको हो। यस इलाकामा तारहरूको जाल बिछ्याइएको छ।”

उनले अगाडि भनेका छन्, “बिहान आठ बजे आगो लागेको हो। तारहरूको जाल बिछ्याइएको छ। सायद त्यहीँ सर्ट सर्किट भएर आगो लागेको हो। छिमेकमा होटल छ। त्यहाँ २० देखि २५ वटा कोठाहरू छन्। नजिकै अगाडिपट्टि म्याक्स अस्पताल छ। त्यहाँ उपचार गराउनेहरूका परिवार यस होटलमा बस्ने गर्छन्।”

उनले थप विवरण दिँदै भनेका छन्, ‘सर्ट सर्किट भएपछि पहिले भान्सा (किचन) मा आगो लाग्यो। त्यसपछि आगो माथिल्ला तल्लाहरूमा फैलियो। अगाडि सिरक-डस्ना बेच्नेको पसल छ। उसले आफ्ना सबै सिरकहरू भुइँमा बिछ्याइदियो। मानिसहरू त्यही सिरकमाथि हामफालेर बाहिर निस्किएका हुन् ।’

उनले भनेका छन्, ‘म बिहानदेखि नै स्थानीय मानिसहरूसँग घटनास्थलमा छु। फायर ब्रिगेड पनि आइपुग्यो र रेस्क्यु अपरेसन चलाइयो। मलाई लाग्छ चार देखि पाँच जना हताहत भएका छन्। यसमा ९९ प्रतिशत मानिसहरू विदेशी छन्। जसमा दक्षिण अफ्रिकी, सोमालिया आदि देशका मानिसहरू छन्। यसमा केही खाडी देशका नागरिक पनि हुन सक्छन्।’

फायर अधिकारीले के बताए ?

फायर अफिसर एके मलिकले समाचार एजेन्सी एएनआईलाई घटनाको जानकारी दिएका छन्। उनले यस घटनाको सूचना बुधवार बिहान ८:५० बजे प्राप्त भएको बताएका छन्।

उनले भनेका छन्, ‘फायर विभागलाई बिहान ८:५० बजे कल आएको थियो। सुरुमा सातवटा फायर टेन्डर घटनास्थलमा पठाइएको थियो। अरू गाडीहरू पनि बाटोमा थिए। तर पछि आवश्यकता अनुसार सबै युनिटहरू घटनास्थलमा आइपुगे। हाम्रो टिम जतिसक्दो चाँडो घटनास्थलमा पुग्यो। उसले तुरुन्तै भवनबाट ३७ जना मानिसलाई सुरक्षित बाहिर निकाल्यो।’

उनले यो एउटा बहुमन्जिला भवन भएको जानकारी दिएका छन्। यसमा एउटा बेसमेन्ट, भुइँतल्ला र त्यसको माथि पाँचवटा तल्लाहरू रहेका छन्।

उनका अनुसार, ‘घटनास्थलमा उपस्थित मानिसहरूसँग सोधपुछ गर्दा हामीले एउटा कुरा थाहा पायौँ। यो भवन केवल आवासीय परिसरका रूपमा मात्र प्रयोग भइरहेको थिएन। यहाँ बसेका अधिकांश मानिसहरू ती बिरामीका आफन्त वा चिनजानका मानिसहरू थिए। ती बिरामीहरूको सडकको ठीक अगाडि रहेको म्याक्स अस्पतालमा उपचार भइरहेको थियो।’

मलिकले बताएका छन्, ‘यहाँ बसेका मानिसहरूमा विदेशी नागरिकहरू पनि सामेल थिए। आगोलाई निकै चाँडै नियन्त्रणमा लिइएको थियो। यसलाई धेरै कम समयभित्रै नियन्त्रण गरियो। अहिले हामीले भवनलाई पूर्ण रूपमा खाली गराएका छौँ। अगाडिको कारबाहीका लागि भवनलाई पुलिसको जिम्मा लगाइएको छ।’