कक्रोच पार्टीको ‘संसद् चलो’ अभियानले तताएको भारतीय राजनीति

४ असार,  काठमाडौं । कक्रोच जनता पार्टी (सीजेपी) जन्तर-मन्तरबाट थालेको ‘चलो संसद्’ अभियानको क्रमले थप राजनीतिक मोडहरू लिएको छ । सीजेपी प्रवक्ता सौरव दासले आज सामाजिक सञ्जाल एक्समार्फत पोस्ट गर्दै सरकारले वार्तालापका लागि बोलाएको बताएका छन् ।

केन्द्रीय मन्त्री जेपी नद्दासँगको तस्वीर सार्वजनिक गर्दै दासले शिक्षामन्त्री धर्मेन्द्र प्रधानको राजीनामा लगायतका अन्य विषयहरूमा छलफल भएको जनाएका छन् । बिहान १२ बजेदेखि मन्त्रीनिवासमा वार्तारत रहेका दासले मागहरूको सुनुवाइ गरे पनि कुनै किसिमको प्रतिबद्धता भने जनाएका थिएनन् ।

यद्यपि, यो विषयलाई उचित तहमा राख्नुपर्ने कुरा मन्त्री जेपीले बताएका थिए । सरकार पक्षबाट भने यसबारे कुनै बयान सार्वजनिक भएको छैन ।

प्रधानन्याधीश सूर्यकान्तको युवालक्षित टिप्पणीले जन्माएको यस पार्टीले नेता, सेलिब्रेटी, कलाकार, अभियन्ताहरूको ध्यानाकर्षण समेत गराएको छ । पछिल्लो महिनादेखि जन्तर मन्तरमा सीजेपीले शिक्षामन्त्री प्रधानको राजीनामा माग गर्दै आन्दोलनरत छ । आन्दोलनको पहिलो दिनदेखि नै सहभागिता जनाएका पर्यावरण अभियन्ता सोनाम वांग्चुक २३ दिनदेखि भोक हड्तालमा बसिरहेका छन् ।

सीजेपी अध्यक्ष अभिजित दीपके स्वयम् शनिबारदेखि भोक हड्तालमा थिए । स्वास्थ्यमा समस्या आएपछि दीपकेले सोमबार आफ्नो हड्ताल तोडे ।

000

जेपी नड्डासँगको वार्ताको क्रममा प्रवक्ता सौरभ दासले मागपत्र पनि बुझाएका छन्। उक्त पत्रमा तीनवटा मागहरूको उल्लेख गरिएको छ।

पहिलो माग सोनम वाङचुकलाई अस्पतालबाट डिस्चार्ज गर्ने विषयमा छ। साथै आन्दोलनलाई लिएर उनीमाथि कुनै कानुनी कारबाही नगर्ने माग गरिएको छ।दोस्रो माग धर्मेन्द्र प्रधानको राजीनामा वा उनलाई बर्खास्त गर्ने विषयमा छ। र, तेस्रो माग नीट २०२६ पेपर लीकपछि आत्महत्या गरेका विद्यार्थीका परिवारलाई एक करोड रुपैयाँ क्षतिपूर्ति दिने विषयमा छ।

त्यस्तै गरि एक्समार्फत नै प्रवक्ता दासले जेपी नड्डासँग भेट दुई घण्टाभन्दा बढी पर्खिनु परेको पनि बताएका थिए । प्रवक्ता सौरभ दासले सरकार स्तरबाट कुनै पनि प्रतिबद्धता नआए पनि आन्दोलन जारी रहने जनाएका छन् । सामाजिक सञ्जाल एक्समा उनले लेखेका छन्, ‘ प्रदर्शनकारीहरू जबसम्म माग पुरा हुदैन, तबसम्म आन्दोलन जारी रहन्छ।’

सोमबार बिहानैबाट सुरु भएको प्रदर्शनको लागि आइतबार नै प्रदर्शनकारीहरू जम्मा भएका थिए । सफदरजङ्ग अस्पतालमा भर्ना भएका वाङचुकले समेत संसद् मार्चमा सहभागी हुने अनुमति मागेका थिए । सोनम वाङचुकले आफू ठीक महसुस गरिरहेको बताएका थिए ।

उनले अस्पताललाई लेखेको पत्रमा भनेका थिए, “म आज पूर्ण रूपमा ठीक महसुस गरिरहेको छु। मेरो स्वास्थ्यसँग जोडिएका सबै प्यारामिटर्स सामान्य छन्। त्यसैले मलाई अस्पतालबाट जान अनुमति दिनुहोस्। केही समयका लागि भए पनि अनुमति दिन आग्रह गर्दछु। म आजको संसद् चलो मार्चमा सहभागी हुन चाहन्छु। यसका लागि म हजुरप्रति धेरै आभारी हुनेछु।”

यसअघि सोनम वाङचुकले सोमबार बिहान अर्को पत्र पनि जारी गरेका थिए। उक्त पत्रमा उनले आफ्नो अनशन समाप्त गर्ने शर्तहरू बताएका थिए।

पत्रमा उनले एउटा शर्त राखेका छन्। केन्द्र सरकारले हालको शिक्षा व्यवस्थाको असफलताको जिम्मेवारी स्वीकार गर्नुपर्नेछ। वा सांसदहरूले यो मुद्दा संसदमा उठाउने आश्वासन दिनुपर्नेछ। यी शर्त पूरा भएमा उनले आफ्नो अनिश्चितकालीन भोक हड्ताल जुलाई २० मा समाप्त गर्नेछन्।तर, उनको स्वास्थ्य – अवस्थालाई ध्यानमा राखेर उनलाई मार्चमा सहभागी हुन अनुमति दिएको थिएन ।

तर संसद् मार्चको क्रममा भने दिल्ली प्रहरी र अर्धसैनिक बलका जवानहरूसँग भनाभन भयो। प्रहरीले प्रदर्शनकारीहरूलाई रोक्यो। प्रहरीले उनीहरूलाई नियन्त्रणमा लिन अश्रुग्यास प्रयोग गर्‍यो।

सीजेपीका प्रवक्ता सौरव दासले दिल्ली प्रहरीले संस्थापक अभिजित दीपकेलाई समातेको दाबी गरेका थिए। दिल्ली प्रहरीले यो कुरालाई खारेज गरेको थियो। यसपछि सौरव दासले अर्को पोस्टमा नयाँ जानकारी दिए। उनले अभिजीत दीपकेलाई नियन्त्रणमा नलिएको र गिरफ्तार पनि नगरिएको बताए।

साथै सीजेपीले अर्को दाबी पनि गरेको थियो। उनीहरूले भनेका थिए, “दिल्ली प्रहरीले गीताञ्जली अङ्गमोको कपाल तान्यो र उनीसँग अभद्र व्यवहार गर्‍यो।” उनीहरूको अर्को पनि दाबी थियो। त्यस क्रममा “एउटा १२ वर्षका बालकको टाउको फुटेको छ र अन्य ४०-५० जना मानिसको टाउको फुटेको छ।”

तर दिल्ली प्रहरीले यो दाबीलाई झुटो भनेको थियो। एक्स पोस्टमा दिल्ली प्रहरीले फ्याक्ट चेक लेख्दै जानकारी दियो। उसले भन्यो, “गीताञ्जली, १२ वर्षकी बालिकामाथि कुटपिट, टाउकोमा चोट र ४०-५० जना मानिसको टाउको फुटेको गलत जानकारी भएका सोसल मिडिया पोस्टहरू सेयर भइरहेका छन्।”

“यो जानकारी झुटो हो। पोस्टहरूमा गरिएका दाबीहरू सत्य होइनन्। कृपया गलत वा भ्रामक जानकारी नफैलाउनुहोस् र त्यसलाई बढाएर नभन्नुहोस्।”

यसपछि सौरव दासले नयाँ पोस्टमा अर्को दाबी गरे। उनले सोनम वाङचुककी पत्नीमाथि कुटपिट भएको दाबी गरे। तर यस पोस्टमा उनले ४०-५० जनाको टाउको फुटेको कुरा भनेनन्। उनले १२ वर्षकी बालिकालाई चोट लागेको कुरा पनि भनेनन्।

000

सीजेपीको उदयताका टीएमसी जस्ता दलहरूले समर्थन देखाएका थिए । तर, विपक्षी दल र नेताहरू सुरुदेखि नै यो आन्दोलनबाट टाढा थिए। पछि केही नेताहरूले व्यक्तिगत रूपमा आन्दोलनमा सहभागी हुने कुरा गरे।

आइतबार दिल्लीका पूर्वउपमुख्यमन्त्री मनिष सिसोडिया धर्नास्थल पुगे। उनले मानिसहरूलाई पार्टीभन्दा माथि उठेर मार्चमा सहभागी हुन आग्रह गरे। उनले एक्समा लेखेका छन्, ” यो देशका बालबालिकाको भविष्यको समर्थनमा मार्च हो। यो भारतलाई शिक्षा माफियाबाट आजाद गराउने मार्च हो।”

समाजवादी पार्टीकी सांसद प्रिया सरोज आइतबार जन्तर-मन्तर पुगिन्। उनले मञ्चबाट यो मार्चमा सहभागी हुन अपिल गरिन्। उनले सोमबार हुने मार्चमा सहभागी हुने कुरा पहिले पनि भनेकी थिइन्।

आइतबार समाजवादी पार्टीका सांसद राजीव राय र इक्‌रा हसन पनि पुगे। मञ्चबाट बोल्दै राजीव रायले समाजवादी पार्टी र उनीहरूका सबै कार्यकर्ता सीजेपीको यो आन्दोलनसँग रहेको बताए।

शुक्रबार कांग्रेस पार्टीका प्रवक्ता एवं राज्यसभा सांसद पवन खेडा सोनम वाङचुक र प्रदर्शनकारीहरूलाई भेट्न जन्तर-मन्तर पुगेका थिए।

उनले एक्समा लेखेका छन्, “लोकतन्त्रमा शान्तिपूर्ण विरोध-प्रदर्शन गर्नु हरेक नागरिकको संवैधानिक अधिकार हो। जब नागरिक आफ्नो कुरा सुनाउन भोक हड्तालमा बस्छन्, तब सरकारको कर्तव्य उनीहरूको कुरा सुन्नु हुन्छ। उनीहरूबाट मुख मोड्नु सरकारको कर्तव्य होइन। यही राजधर्म हो।”

उनले अगाडि लेखेका छन्, “कांग्रेस पार्टीका तर्फबाट म जन्तर-मन्तरमा सोनम वाङचुक र प्रदर्शनकारीहरूलाई भेटेँ। मैले उनीहरूलाई बिग्रँदो स्वास्थ्यलाई ध्यानमा राखेर अनसन समाप्त गर्न आग्रह गरेँ। कुनै पनि आन्दोलनलाई आफ्ना मानिसहरू गुमाएर मजबुत बनाउन सकिँदैन। हामी अगाडि पनि संघर्ष गर्नका लागि जीवित रहन्छौँ।”

000

संसदमा पनि सीजेपीको विषयलाई लिएर विपक्षी दलहरूले प्रश्न खडा गर्न थालेका छन् । भारतीय कंग्रेसका अध्यक्ष मल्लिकार्जुन खड्गेले सोमबार सीजेपीका प्रदर्शनकारीहरूमाथि भएको प्रहरी लाठीचार्जको मुद्दा राज्यसभामा सशक्तरूपमा उठाएका छन्।

पेपर लिक प्रकरणलाई लिएर जन्तर-मन्तरमा भेला भएका हजारौँ युवाहरूमाथि प्रहरीले लाठीचार्ज गरेको बताउँदै उनले मोदी सरकारले युवाहरूको आवाज दबाउन खोजिरहेको आरोप लगाएका छन्।

यसैबीच, ककरोच जनता पार्टी (सीजेपी) ले संसदमा युवाहरूको पक्षमा आवाज उठाएको भन्दै सामाजिक सञ्जाल एक्समार्फत अध्यक्ष खड्गेलाई धन्यवाद ज्ञापन गरेको छ।

संसद् बाहिर सञ्चारकर्मीहरूसँग कुरा गर्दै खड्गेले दिल्ली आएर आफ्ना कुरा राख्न चाहने छात्र तथा नौजवानहरूमाथि कुटपिट र दुःख दिने कार्य गलत भएको बताएका छन्।

त्यस्तै, दिल्लीका पूर्वमुख्यमन्त्री एवं आम आदमी पार्टीका संयोजक अरविन्द केजरीवालले सीजेपीका प्रदर्शनकारीहरूमाथि भएको लाठीचार्जप्रति कडा आपत्ति जनाउँदै त्यसलाई गलत बताएका छन्। उनले सामाजिक सञ्जाल एक्समार्फत भिडियो सन्देश जारी गर्दै सरकारलाई अहंकार त्यागेर युवाहरूसँग वार्ता गर्न आग्रह गरेका छन्।

न्याय माग्न सडकमा उत्रिएका युवामाथि भइरहेको दमनप्रति लक्षित गर्दै उनले भनेका छन्, “बालबालिकाहरू न्याय माग्न सडकमा उत्रिँदा उनीहरूमाथि कुटपिट भइरहेको छ। म मोदीजीलाई भन्न चाहन्छु युवाहरूको आक्रोशलाई सम्हाल्नुहोस्, नत्र यो तपाईंका लागि भारी पर्नेछ।”

यस्तै, एक्समा लेख्दै केजरीवालले थप भनेका छन्, “म सरकारसँग अपिल गर्दछु – यी हाम्रै देशका बालबालिका हुन् जो न्याय माग्न सडकमा उत्रिएका छन्। अहंकार छोड्नुहोस् र उनीहरूका कुरा सुन्नुहोस्।”