प्रविधिको दुरुपयोग रोकेर भ्रामक सूचना रोक्नु आजको मुख्य चुनौती : वर्षमान पुन

१२ साउन, काठमाडौं । नेपाली कम्युनिष्ट पार्टीका सांसद वर्षमान पुनले निर्वाचन आयोगलाई आधुनिकीकरण गर्दै प्रविधिमैत्री र विश्वसनीय बनाउनुपर्नेमा जोड दिएका छन् ।

मंगलबार संसदीय सुनुवाइ समितिमा प्रश्तावित निर्वाचन आयुक्त डा. राजीव सुब्बाको सुनुवाईका क्रममा सांसद पुनले यस्तो बताएका हुन् ।

सांसद पुनले प्रश्तावित आयुक्त सुब्बाको २५ वर्षको कार्यअनुभव, सूचना प्रविधि (आईटी) क्षेत्रको विज्ञता र संयुक्त राष्ट्रसंघीय मिसनमा गरेको कार्यसम्पादनको प्रशंसा गर्दै उनको अवधारणा पत्र र प्रश्तुति प्रभावकारी रहेको बताए ।

पुनले निर्वाचनमा भित्रिएको नयाँ प्रविधि र त्यसले निम्त्याउन सक्ने चुनौतीबारे चिन्ता व्यक्त गरे । आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स (एआई), डिपफेक र एल्गोरिदमका कारण निर्वाचनको समयमा भ्रामक र उत्तेजक सामग्री प्रचार हुनसक्ने उनको भनाइ थियो ।

सांसद पुनले मुलुकबाहिर रहेका ठूलो संख्याका नेपाली मतदातालाई निर्वाचन प्रक्रियामा सहभागी गराउनुपर्ने आवश्यकता औंल्याए । हालैको निर्वाचनमा मतदान प्रतिशत न्युन रहेको उल्लेख गर्दै उनले प्रविधिको प्रयोगमार्फत निर्वाचन क्षेत्र बाहिर र विदेशमा रहेका नेपालीहरूलाई मतदान गर्ने व्यवस्था मिलाउन आयोगलाई सुझाव पनि उनले दिए ।

‘निर्वाचनको समयमा प्रविधिको दुरुपयोग गरी भ्रामक सूचना फैलाउने र उम्मेदवारको चरित्र हत्या गर्ने जोखिम बढेको छ । यो आगामी निर्वाचनको मुख्य चुनौती हो,’ पुनले भनेका छन्, ‘ईभीएमको प्रयोगले मतपरिणाम छिटो आउने भएपनि यसको ह्याकिङ र सुरक्षा सुनिश्चितता मुख्य विषय हो ।’

विगत एक दशकदेखि ईभीएमको चर्चा चले पनि यसको विश्वसनीयतामाथि अझै प्रश्न उठिरहेको पुनले बताए ।