Comments Add Comment

संघीयता

List Grid
महेश बस्नेतको प्रस्ताव : प्रदेश सरकारलाई थप कमजोर बनाऔं

१ माघ, विराटनगर । नेकपा ओली समूहका नेता महेश बस्नेतले प्रदेश सरकारलाई थप कमजोर बनाउनुपर्ने बताएका छन् । तीन तहको सरकारमध्ये केन्द्र र स्थानीय तह प्रभावकारी भएपनि प्रदेश कमजोर देखिएको भन्दै उनले अब यसलाई थप कमजोर बनाउनुपर्ने धारणा अघि सारेका हुन् । विराटनगरमा बिहीबार पत्रकारहरुसँग कुरा गर्दै उनले भनेका छन्, ‘स्थानीय तहका प्रमुख र उपप्रमुखलाई […]

प्रधानमन्त्रीको अभिव्यक्तिलाई लिएर मन्त्री ज्ञवाली र सांसद भुसालको सवाल जवाफ

२४ कात्तिक, काठमाडौं । ‘प्रदेश, संघको प्रशासनिक इकाइ हो’ भन्ने प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीको अभिव्यक्तिलाई लिएर परराष्ट्रमन्त्री प्रदीप ज्ञवाली र सत्तारुढ दल नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा)की सांसद पम्फा भुसालबीच सवाल जवाफ भएको छ । सोमबार प्रतिनिधिसभाको राज्य व्यवस्था तथा सुशासन समितिको बैठकमा सांसद भुसालले ‘प्रदेश, संघको प्रशासनिक इकाई हो’ भन्ने प्रधानमन्त्रीको अभिव्यक्तिको आलोचना गरिन् । […]

संघीयताको पुनर्व्याख्या : भौगोलिक र गैरभौगोलिक स्वायत्तताको समिश्रण 

नेपालमा संघीयता मधेसी र आदिवासीले माग गरेका हुन् । तर, २०७२ सालको संविधानले केही हदसम्म मधेसीका लागि प्रदेश निर्माण गरेता पनि आदिवासीहरुका निम्ति गरेन । यसको एउटा प्रमुख कारण मधेसीहरुले सशक्त आन्दोलन गरेर सत्तासीन जातिको काउन्टर प्रतिकार परिचालन चिर्न सफल भए र प्रदेश नम्बर २ निर्माण गर्न बाध्य बनाए । पहाडी आदिवासीहरुले मधेसीहरु झैं सशक्त […]

सरकारको मनमौजी, बिचौलियाको बिगबिगी, संसद जिल्ल

संघीयता कार्यान्वयनमा राजनीतिक क्षेत्रभन्दा कयौँ गुणा बढी प्रशासनिक भूमिका र दायित्व हुन्छ । संघीयता कार्यान्वयनमा संघीय सरकारको ध्यान नपुग्नु वा प्राथमिकता नहुनु नै वर्तमान सरकारको नेतृत्वप्रतिको आशंका हो । संघीय सत्तामा झण्डै दुईतिहाइ, सात प्रदेशमध्ये छ वटा प्रदेशमा एकाधिकार तथा झण्डै ७० प्रतिशत स्थानीय तहमा प्रभुत्व छ । नेकपाका सर्वशक्तिशाली प्रधानमन्त्री तथा नेकपा पार्टीका प्रथम […]

कर्णाली प्रदेशको १३ दिने आन्दोलन र संघीयता कार्यान्वयनको प्रश्न

कर्णाली प्रदेश प्राप्तिको आन्दोलनले चौथो वर्ष पूरा गरिरहेको सन्दर्भमा त्यसको ऐतिहासिक महत्व र त्यसका उपलब्धिको रक्षामा देखिएका चुनौतीका बारेमा चर्चा गर्न जरुरी देखिन्छ । संविधान सभावाट संविधान जारी हुनुपूर्व २०७२ असार २३ गते सर्वपक्षीय सहमतिका आधारमा प्रदेशहरुको सिफारिस गरिएको थियो । उक्त सिफारिसमा साविकको मध्यपश्चिमको भूगोललाई सुदूरपश्चिममा मिलाएको विषयलाई लिएर असहमति जाहेर गर्दै सुर्खेत र […]

‘…त्यसो भए संघमात्र राखौं, अरु भंग गरौं’

२ चैत, काठमाडौं । पूर्वगृहमन्त्री एवम् नेकपा सांसद जनार्दन शर्मा (प्रभाकर)ले संघीयता कार्यान्वयनमा इमान्दार प्रयास नभएको बताएका छन् । प्रदेश र स्थानीय तहका जनप्रतिनिधिप्रति केन्द्रबाट अविश्वासपूर्ण व्यवहार भएको भन्दै उनले आक्रोश पोखे । राज्य व्यवस्था तथा सुशासन समितिको आइतबारको बैठकमा आक्रोशित हुँदै शर्माले संघीयता कार्यान्वयनको बाटो नखोल्ने हो भने प्रदेश र स्थानीय तह भंग गरिदिए […]

प्रधानमन्त्रीले नै संघीयता बुझ्नुभएन !

अहिले केन्द्रमा दुई तिहाइको सरकार छ । तर, जनातामा निराशा छ । किन भन्दा यो सरकारको डेलिभरी राम्रो छैन । म दैनिक ५/७ वटा पत्रिका पढ्छु । लेखहरु पढ्छु । सरकारले भर्खरै ल्याएको बजेटको विषयमात्रै पत्रिकामा हेर्नुभयो भने, सकारात्मक भन्दा बढी नकारात्मक लेखहरु देखिन्छन् । ‘कनिका छरेको’, ‘पपुलिष्ट बजेट’ भनिएका छन् । देशलाई अगाडि बढाउने […]

के संघीयताले काठमाडौंको खानेपानी संकट हटाउला ?

इटालियन कम्पनी सीएमसीलाई दिइएको ठेक्का रद्द भएसँगै मेलम्ची खानेपानी आयोजना छिट्टै टुङ्गिएला र आफूले चाहेजति पानी प्रयोग गर्न पाइएला भन्ने काठमाडौँबासीको सपनाको भाका पुनः एकपटक सरेको छ । आयोजना कहिले टुङ्गिने हो, सर्वसाधारण त के, सम्बन्धित अधिकारीलाई पनि थाहा छैन । मेलम्चीको मिति सर्दै गर्दा पानीको क्षेत्रमा अध्ययन अनुसन्धान गर्ने विज्ञहरू रनभुल्लमा छन् । ठूलो […]

सरकार संघीयता संस्थागत गर्न चाहँदैनः प्रकाशमान

४ मंसिर, प्यूठान । सरकार संघीयता संस्थागत गर्ने पक्षमा नरहेको कांग्रेस नेता प्रकाशमान सिंहले आरोप लगाएका छन् । सरकारका गतिविधिले दुईतिहाइको सरकार हुँदा पनि संघीयतालई संस्थागत गर्ने पक्ष नदेखिएको उनले बताएका हुन् । मंगलबार प्यूठानको बाग्दुलामा प्रेस युनियनले गरेको पत्रकार भेटघाटमा बोल्दै उनले भने, ‘संविधानको संस्थागत गर्न सरकारको ध्यान पुगेको छैन ।’ संविधानमा उल्लेखित अधिकारहरु […]

केन्द्र सरकारकै कारण गाउँमा सिंहदरबार पुगेन : मन्त्री सोनल

२ मंसिर, सप्तरी । प्रदेश २ का भौतिक योजना मन्त्री जितेन्द्र सोनलले गाउँ–गाउँमा सिंहदरबार पुर्‍याउने भनिए पनि संघीय सरकारका कारण नै त्यो सम्भव नभएको बताएका छन् । आइतबार राजविराजमा खानेपानी तथा सरसफाइ डिभिजन कार्यालय उद्घाटन गर्दै मन्त्री सोनलले संघीय सरकारले तयार पारेको प्रशासनिक प्रक्रियाले संघीयताको मर्म समाप्त हुने बताए । ‘यस्तो प्रशासनिक संरचनाले संघीयताको भावनामा […]

संघीयता, स्रोत साधन र विवाद

नेपालको संविधानले संघ र प्रदेश तथा प्रदेश प्रदेशबीच सहयोगात्मक सहकारिता संघवादलाई स्वीकार गरेकोछ । प्रदेश प्रदेशबीच पाइने सहयोगात्मक व्यवहार अन्तरनिर्भरता, अन्तरसम्बन्ध एवम् परिपूरक सम्बन्ध रहने संघीय विधिलाई सहयोगात्मक संघीयता भनिन्छ । संघ, प्रदेश र स्थानीय गरी तीन तहका सरकारले संविधान अनुरुप बनेका कानूनको अधिनमा रही राज्यशक्तिको प्रयोग गर्नेछन् । संघ प्रदेश र स्थानीय तहबीचको सम्बन्ध […]

प्रदेश २ को प्रहरी विधेयक तराई अलग पार्ने उद्धेश्यबाट प्रेरित : मसाल

७ कात्तिक, काठमाडौं । नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (मसाल) प्रदेश २ सरकारले बेग्लै सशस्त्र शक्ति तयार पारेर तराईलाई नेपालबाट अलग गर्ने उद्देश्यले प्रहरीसम्बन्धी विधेयक ल्याउन लागेको आरोप लगाएको छ । महामन्त्री मोहनविक्रम सिंहले विज्ञप्ति जारी गरी उक्त नीति प्रदेश २ मा मात्र नभई सम्पूर्ण तराई क्षेत्रमा कार्यान्वयन गर्ने मधेस केन्द्रत दलहरुको योजना रहेको भन्दै यसलाई रोक्नुपर्ने […]

विकास चाहने हो भने २ वर्ष आन्दोलन नगरौं : मुख्यमन्त्री पोखरेल

८ असोज, बुटवल । प्रदेश ५ का मुख्यमन्त्री शंकर पोखरेलले संघीयताको विरोध सान्दर्भिक नभएको बताएका छन् । संघीयता कार्यान्वयनमा आएको ७ महिनामै राणा शासन बिर्साउने गरी विरोध भएको भन्दै उनले असन्तुष्टि जनाएका हुन् । रुपन्देही ब्यापार संघको १७ औं साधारणसभाको बुटवलमा उद्घाटन गर्दै पोखरेलले भने, ‘संघीयताको विपक्षमा भइरहेको विरोध अबुझहरुको मात्रै काम हो ।’ नेकपा […]

संघीयताको विरोध गर्नेहरु अबुझ हुन् : मुख्यमन्त्री पोखरेल

८ असोज, बुटवल । प्रदेश ५ का मुख्यमन्त्री शंकर पोखरेलले संघीयताको विरोध सान्दर्भिक नभएको बताएका छन् । संघीयता कार्यान्वयनमा आएको ७ महिनामै राणा शासन बिर्साउने गरी विरोध भएको भन्दै उनले असन्तुष्टि जनाएका हुन् । रुपन्देही ब्यापार संघको १७ औं साधारणसभाको बुटवलमा उद्घाटन गर्दै पोखरेलले भने, ‘संघीयताको विपक्षमा भइरहेको विरोध अबुझहरुको मात्रै काम हो ।’ नेकपा […]

कार्यान्वयनको सुरुमै संघीयतामाथि प्रश्न उठ्यो : कमल थापा

२ असोज, काठमाडौं । राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टीका अध्यक्ष कमल थापाले संघीयता कार्यान्वयनको पहिलो चरणमा नै यसको औचित्यमाथि प्रश्नचिहृन खडा भएको बताएका छन् । मंगलबार सुरु भएको पार्टीको केन्द्रीय समिति बैठकमा राजनीतिक प्रतिवेदन पेश गर्दै उनले केन्द्र, प्रदेश र स्थानीय तहले लगाएका दोहोरो तेहरो करले सर्वसाधारण जीवन धान्न पनि नसक्ने अवस्थामा पुगेको र जनप्रतिनिधिको सुविधाका निमित्त […]

मसालले भन्योः संघीय संरचना असफल भइसक्यो

२६ भदौ, काठमाडौं । नेकपा (मसाल) ले नेपालको संघीय संरचना असफल भइसकेको बताएको छ । महासचिव मोहनबिक्रम सिंहले मंगलबार  प्रेस वक्तव्य जारी गर्दै केही दिनअघि मात्रै प्रदेशका मुख्यमन्त्रीहरुको बैठकका क्रममा प्रकट भएको मतले नै संघीय संरचना असफल भएको प्रस्ट पारेको टिप्पणी गरेका हुन् । ‘हालै सातवटै प्रदेशहरूका मुख्यमन्त्रीहरू वा उनीहरूका प्रतिनिधिहरूको बैठक र त्यो बैठकमा […]

मुख्यमन्त्रीको आहृवान : घेराबन्दी नगर्दा केन्द्रले सुनेन, सातै प्रदेश मिलौं

१२ भदौ, पोखरा । संघीय सरकारले कानुनी बाटो खोल्ने र अधिकार प्रदान गर्ने सवालमा कन्जुस्याइँ गरेको सबैजसो प्रदेश सरकारले बताइरहेका छन् । प्रदेशका आफ्नै संरचना छैनन्, कर्मचारी छैनन् । आर्थिक कोष वृद्धि गर्ने, कर्मचारी खटनपटन गर्ने अधिकारसमेत खुम्च्याइएको र कानुन बनाउने बाटोसमेत नखोलिदिएकोमा प्रदेश सरकार नेपाल सरकारसँग बेखुसी छन् । अब भने सातै प्रदेश मिलेर […]

‘संघीयता अभ्यासमा केन्द्र सरकार नै कमजोर’

१ भदौ, काठमाडौं । संघीयता, प्रशासन तथा स्थानीय तहसँग सम्बन्धित विज्ञहरुले एकात्मक चिन्तन हट्न नसक्दा संघीयताको गलत अभ्यास हुन लागेको बताएका छन् । शुक्रबार स्थानीय विकास पत्रकार समाजले काठमाडौंमा गरेको अन्तर्क्रिया कार्यक्रममा स्थानीय तह पुनर्संरचना आयोगका अध्यक्ष बालानन्द पौडेलले संघीय सरकारकै क्षमतामाथि प्रश्न उठेको बताए । ‘स्थानीय तहमा क्षमताको अभाव छ, प्रदेशमा पनि क्षमताको अभाव […]

विज्ञ भन्छन् : संघीयता अभ्यासमा केन्द्र सरकार नै कमजोर देखियो

१ भदौ, काठमाडौं । संघीयता, प्रशासन तथा स्थानीय तहसँग सम्बन्धित विज्ञहरुले एकात्मक चिन्तन हट्न नसक्दा संघीयताको गलत अभ्यास हुन लागेको बताएका छन् । शुक्रबार स्थानीय विकास पत्रकार समाजले काठमाडौंमा गरेको अन्तर्क्रिया कार्यक्रममा स्थानीय तह पुनर्संरचना आयोगका अध्यक्ष बालानन्द पौडेलले संघीय सरकारकै क्षमतामाथि प्रश्न उठेको बताए । ‘स्थानीय तहमा क्षमताको अभाव छ, प्रदेशमा पनि क्षमताको अभाव […]

सरकारले संघीयताप्रति बितृष्णा जगायोः महत

१ भदौ, पोखरा । नेपाली कांग्रेसका सहमहामन्त्री डा.प्रकाशशरण महतले सरकारको काम संघीयताप्रति बितृष्णा जगाउने खालको भएको टिप्पणी गरेका छन् । पोखरामा सञ्चारकर्मीहरुसँग कुरा गर्दै महतले सरकारकै कारण संघीयता असफलतातिर उन्मुख भएको दाबी गरे । संघीयता बाँदरको हातमा नरिवल जस्तो भएको बताउँदै उनले भने, ‘जनताले बोक्नै नसक्ने गरी करको भारी लगाइएको छ । सरकारको चालचलनले संघीयता […]

देश बचाउन सके पहिचानसहितको संघीयता आएरै छाड्छ: देव गुरुङ

२४ साउन, पोखरा । नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा)का संसदीय दलका प्रमुख सचेतक देवप्रसाद गुरुङले देश बचाउन सके पहिचानसहितको संघीयता एकदिन आएरै छाड्ने दाबी गरेका छन् । २४ औं विश्व आदिवासी दिवसको अवसरमा नेपाल आदिवासी जनजाति महासंघ जिल्ला समन्वय समिति कास्कीले विहीबार पोखरामा आयोजना गरेको कार्यक्रममा बोल्दै उनले अहिले विदेशीहरुले नेपालमाथि षडयन्त्र गरेर आन्तरिक लडाईं मच्चाएर […]