+
+

चार महिनामा वैदेशिक अनुदान शून्य, किन घट्दैछ अनुदान ?

अच्युत पुरी अच्युत पुरी
२०७८ कात्तिक ३० गते २१:५६

३० कात्तिक, काठमाडौं । चालु आर्थिक वर्ष २०७८/७९ को पहिलो तीन महिनामा नेपालमा वैदेशिक अनुदान शून्य देखिएको छ ।
बजेट वक्तव्यमा सरकारले वैदेशिक अनुदानबाट ५९ अर्ब ९१ करोड ९९ लाख रुपैयाँ प्राप्त गर्ने लक्ष्य राखेकामा साउनदेखि असोज मशान्तसम्म ५ अर्ब ८१ करोड २० लाख रुपैयाँको प्रतिवद्धतामात्र आएको छ । तर, अनुदान प्राप्ति भने शून्य छ ।

अर्थ मन्त्रालयका सहसचिव रितेश शाक्यका अनुसार वैदेशिक अनुदानमा सञ्चालित आयोजनाको कार्यप्रगतिका आधारमा अनुदान भर पर्ने बताउँछन् । ‘ठ्याक्कै यसै कारणले वैदेशिक अनुदान प्राप्ति नभएको हो भन्न त सकिँदैन,’ उनी भन्छन्, ‘तर, आयोजना कार्यान्वयन र सोधभर्नामा यो खर्चको प्रगति बढी निर्भर हुन्छ ।’

वैदेशिक अनुदानको प्रतिवद्धता आएकामध्ये नेपाल सरकार र ग्रीन क्लाइमेन्ट फण्डबीच गण्डकी रिभर वेसिनका लागि ३ अर्ब २६ करोड रुपैयाँ बराबरको सहायता परिचालन गर्न सम्झौता भएको छ ।

त्यस्तै एसियाली विकास बैंकसँग ५९ करोड ५५ लाख रुपैयाँ अनुदान परिचालन गर्न गत साउनमा सम्झौता गरेको थियो । नेपाल सरकार र स्वीट्जरल्याण्ड सरकारबीच गत भदौमा १ अर्ब ९० करोड बराबरको अनुदान सम्झौतामा हस्ताक्षर भएको थियो । यीबाहेक अरु वैदेशिक अनुदानको प्रतिवद्धता आएको छैन ।

हरेक वर्ष घट्दैछ अनुदान

पछिल्लो ५ वर्षयता हरेक वर्ष वैदेशिक अनुदान प्राप्ति घट्दै गएको छ । आर्थिक वर्ष २०७७/७८ मा सरकारले ६० अर्ब ५२ करोड रुपैयाँ अनुदान पाउने लक्ष्य राखेको थियो । तर २७ अर्ब ३७ करोड रुपैयाँको प्रतिवद्धता आयो र यथार्थमा २० अर्ब ५६ करोड मात्र अनुदान पायो ।

वैदेशिक अनुदान प्राप्तिको विवरणः

विवरण आव २०७४/७५ आव २०७५/७६ आव २०७६/७७ आव २०७७/७८
प्रतिवद्धता ८४ अर्ब ९० करोड ३३ अर्ब ४२ करोड ३० अर्ब १० करोड २७ अर्ब ३७ करोड
प्राप्ति ३४ अर्ब ७१ करोड २९ अर्ब ५८ करोड १९ अर्ब १९ करोड २० अर्ब ५६ करोड

स्रोतः अर्थ मन्त्रालय

किन घट्दैछ अनुदान ?

अर्थविद् डा. गोविन्दराज पोखरेलका अनुसार यो वर्ष वैदेशिक अनुदान प्राप्ति कमजोर हुनुमा अनुदान दिने मुलुकको अर्थतन्त्रमा कोरोना महामारीको प्रभाव प्रमुख कारण हो । तर, आयोजना कार्यान्वयन, अनुदानको पारदर्शिता र खर्चमा नेपाल सरकारले दिने प्राथमिकता पनि अनुदानका लागि प्रमुख कारण भएको उनी बताउँछन् ।

‘हरेक मुलुकले आफूले दिएको खर्चको सदुपयोग होस भन्ने चाहन्छ,’ उनी भन्छन्, ‘हामीले त्यसको कति प्रत्याभूति दिलाउन सक्यौं ?’

नेपालको अर्थ कुटनीति कमजोर हुँदा समेत अनुदान प्राप्ति कमजोर भएको पोखरेलको भनाइ छ । ‘हामीले छान्ने राजदूत, उहाँहरुले ती मुलुकमा देखाउन कार्यदक्षताले अनुदान प्राप्तिमा ठूलो भूमिका खेल्छ,’ उनले भने ।

अर्थविद् डा. डिल्लीराज खनाल अनुदान सहायता परिचालनमा सरकारले देखाउने दक्षतामा सहायता प्राप्ति निर्भर हुने बताउँछन् । कोरोना महामारीबाट उठ्दै गरेको अर्थतन्त्रलाई ऋण भन्दा बढी अनुदानबाटै टेको दिनुपर्ने भन्दै उनी अनुदान नबढ्नुको कारणबारे सरकारले गम्भीर विश्लेषण गर्नुपर्ने बताउँछन् ।

सेवा क्षेत्रमा ऋण भन्दा बढी अनुदान परिचालन गर्नुपर्ने भएकाले विगतमा पर्याप्त अनुदान आउने गरेको तर अहिले संसारभर नै अनुदानको सट्टा ऋण परिचालनको प्रवृत्ति बढेको अर्थविद् खनाल बताउँछन् । ‘सोही प्रवृत्तिको प्रभाव नेपालमा पनि देखिन्छ,’ उनले भने ।

लेखकको बारेमा
अच्युत पुरी

आर्थिक पत्रकारितामा सक्रिय पुरी मुलतः पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन बिषयमा कलम चलाउँछन् ।

यो खबर पढेर तपाईलाई कस्तो महसुस भयो ?

Khusi
                                chhu

खुसी

Dukhi
                                chhu

दुःखी

Achammit chhu

अचम्मित

Utsahit Chhu

उत्साहित

Akroshit Chhu

आक्रोशित

प्रतिक्रिया

भर्खरै पुराना लोकप्रिय
Advertisment