कविता : सरकारी कार्यालयमा दुःख बोकेको गाउँ

मीनबहादुर विस्ट

गाउँ आफ्नो दुःख बोकेर
सरकारी कार्यालय पुग्यो।

काँधमा थियो एउटा निर्जीव शरीरको भार,
आँखामा निद्राविहीन अधुरा रातहरू,
हातमा थिए केही पुराना कागजात,
र हृदयमा थियो एउटा यस्तो नाम
जसलाई बोलाउने अब कोही थिएन।

कार्यालयबाहिर
लामो लाइन थियो-
कोही वृद्ध नाम मेटिएको आफ्नो जन्म-प्रमाणपत्र लिएर उभिएको थियो,
कोही आफ्नो हराएको आइडिको नक्कल बोकेर सक्कल  खोज्दै थियो,
र गाउँ
आफ्नो मृत्युको प्रमाण खोज्दै थियो।

झ्यालमा पुगेर

एउटी वृद्ध आमाले भनिन्-
“हजुर, मेरी छोरी स्वर्गे भइ।”

कार्यालयले टाउको उठाउन भ्याएन,
कसो यति सोध्यो-
“कागजात कहाँ छ?”

आमाले आफ्नो काखतिर हेरिन्,
जहाँ निदाएर उनकी छोरीले वाल्यकाल बिताएकी थिइ।

उनीसँग यादहरू त थिए,
तर छाप थिएन।

गाउँ मौन भयो।

रुखहरूले देखेका थिए,
नदीले सुनेको थियो,
माटोले चिनेको थियो-

तर कार्यालयलाई
एउटा हस्ताक्षर चाहिएको थियो।

जो अब रहेन ।

एउटा किसानले भन्यो-
“जुन धरतीले उसलाई जन्म दियो,
के उसैले साक्षी दिन सक्दैन?”

एउटी महिलाले भनिन्-
“जसले नौ महिना उसलाई आफ्नो गर्भमा बोकी,
के उसका आँसु प्रमाण हुन सक्दैनन्?”

तर फाइलहरू कहिल्यै रुँदैनन्।

तिनीहरू केवल सर्दै जान्छन्-
एउटा टेबुलबाट अर्को टेबुलमा,
एउटा कोठाबाट अर्को कोठामा।

र गाउँ
त्यहीँ बसिरह्यो-

आफ्नो दुःखसँग,
आफ्नो मृतकसँग,
आफ्नो प्रतीक्षासँग।

साँझ पर्‍यो।

कार्यालय बन्द भयो।

गाउँ फर्कियो-

एउटा यस्तो शोक बोकेर
जसको कुनै रसिद थिएन।

त्यो रात
चुलोको आगो मधुरो थियो,
केटाकेटीका आवाजहरू शान्त थिए,
र आँगनमा बसेको शोक
अझै सोचिरहेको थियो-

के यो संसारमा
मरेपछि पनि
मानिसहरुले प्रमाणित गर्नुपर्छ?
कि उनीहरु कहिल्यै जीवित थिए?

गाउँ आफ्नो दुःख बोकेर सरकारी कार्यालय पुग्यो।

दु:खै बोकेर गाउँ सरकारी कार्यालयबाट

आफ्नो गाउँ फर्कियो