इरानमाथि आक्रमण बढाउने अमेरिकाको चेतावनी

२५ असार, काठमाडौं । अमेरिकी सेनाले इरानमाथि लगातार दोस्रो रात पनि आक्रमण गरेको बताएको छ। उसले इरानभरि करिब ९० वटा ठेगानाहरूलाई निशाना बनाएको छ।

अमेरिकी सेन्टकमले यी आक्रमणहरूका भिडियोहरू एक्समा पोस्ट गरेको छ। सेन्टकमले यी आक्रमणहरूको उद्देश्य होर्मुज स्ट्रेटमा कमर्सियल जहाजहरू र निर्दोष नाविकहरूमाथि आक्रमण गर्ने इरानको क्षमतालाई अझ कमजोर बनाउनु रहेको लेखेको छ।

निशाना बनाइएका ठेगानाहरूमा एयर डिफेन्स सिस्टम सामेल थिए। त्यस्तै तटीय निगरानी उपकरण, मिसाइल र ड्रोन स्टोरेज पनि निशानामा परेका थिए। नौसैनिक क्षमताहरू र इरानको तटीय क्षेत्रका सैन्य लजिस्टिक ढाँचाहरूलाई पनि निशाना बनाइएको थियो।

सेन्ट्रल कमाण्डले यी नयाँ आक्रमणहरू इरानमा अघिल्लो रात गरिएका सफल आक्रामक आक्रमणहरूपछि गरिएको बताएको छ।

अर्कोतर्फ इस्लामिक रिभोलुसनरी गार्ड कर्प्स (आईआरजीसी) ले पनि आफ्नो तर्फबाट पुष्टि गरेको छ। उसले रातभरि कुवेत र बहराइनमा रहेका अमेरिकी सैन्य ठेगानाहरूमा जवाबी हमला गरेको जनाएको छ।

आईआरजीसीले यो अमेरिकालाई सीजफायर तोडेको सजाय भएको बताएको छ। यसका साथै उसले अमेरिकालाई चेतावनी पनि दिएको छ। यदि अमेरिकाका आक्रमणहरू जारी रहेमा इरानले यस क्षेत्रमा रहेका अन्य अमेरिकी ठेगानाहरूलाई पनि निशाना बनाउनेछ।

आक्रमणको केही घण्टा पहिले मात्र अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानलाई ठूलो चोट पुर्‍याउने धम्की दिएका थिए। ट्रम्पले यी आक्रमणहरू हिजो इरानले होर्मुज स्ट्रेटमा जहाजहरूमा गरेको बमबारीको जवाफमा गरिएको बताएका थिए।

उनले यदि यस्तो फेरि भएमा यसको जवाफ योभन्दा धेरै कठोर हुने चेतावनी दिएका थिए।

इरानी मिडियाका अनुसार, देशको दक्षिणी तटीय क्षेत्रहरूमा विस्फोटको आवाज सुनिएको छ। फारसको खाडीमा इरानको नियन्त्रणमा रहेका टापुहरूलाई निशाना बनाइएको छ।

इरानी संसद्का स्पीकर मोहम्मद बगर गालिबाफले यी आक्रमणहरूमाथि प्रतिक्रिया दिँदै एक्समा लेखेका छन्।

‘अमेरिकाले धम्की दिने र आफ्नो वाचा तोड्ने मूल्य चुकाउनुपर्छ भन्ने कुरा अझै सिकेको छैन। यदि तपाईंले आक्रमण गर्नुभयो भने जवाबी हमला पनि भोग्नुपर्नेछ। बेकारको छटपटी नदेखाउनुहोस्। नत्र तपाईं अझ गहिरो संकटमा फस्नुहुनेछ। होर्मुज स्ट्रेट केवल इरानी व्यवस्था अन्तर्गत मात्र खुल्नेछ। यो अमेरिकी धम्कीको भरमा खुल्ने छैन,’ गालिबाफले लेखेका छन् ।

अमेरिकी सेन्ट्रल कमाण्डको भनाइ अनुसार इरानले होर्मुज स्ट्रेटबाट गइरहेका तीन कमर्सियल जहाजहरूलाई निशाना बनाएको थियो। अमेरिकाले त्यसैको जवाफमा उसमाथि अट्याक गरेको हो। अर्कोतर्फ इरानले अमेरिकी आक्रमणको जवाफमा बुधबार बिहानै बहराइन र कुवेतमा रहेका अमेरिकी सैन्य ठेगानाहरूमा जवाबी हमला गरेको बताएको छ।

ट्रम्पको पहिलेको टिप्पणीमाथि प्रतिक्रिया दिँदै इरानका विदेशमन्त्री अब्बास अराग्चीले भनेका छन्, ‘ हामी अभद्रताको जवाफ अभद्रताले दिँदैनौँ। हामी निडर भएर र पूरा साहसका साथ कारबाहीबाट जवाफ दिन्छौँ । ’

चाबहारमा पनि भयो अट्याक

इरानको तटीय क्षेत्रका अन्य भागहरूमा पनि धेरै विस्फोटको आवाज सुनिएको खबर छ। यसमा कोनारक र चाबहार सहर पनि सामेल छन्।

इरानी सरकारी टिभीले बन्दर अब्बासमा आठ विस्फोट भएको बताएको छ। दक्षिणी इरानको सीरिक र जास्क बन्दरगाहमा दुई-दुई वटा मिसाइल खसेका छन्। यसमा अबु मुसा टापुमा दुई प्रोजेक्टाइल खसेको पनि भनिएको छ।

यस टापुको स्वामित्वलाई लिएर इरान र संयुक्त अरब इमिरेट्सबीच लामो समयदेखि विवाद चलिरहेको छ। इरानी सरकारी मिडियाको रिपोर्ट अनुसार बन्दर अब्बासमा एयर डिफेन्स सिस्टम सक्रिय गरिएको छ।

अमेरिकी आक्रमणबाट भएको क्षतिको सीमा अहिलेसम्म स्पष्ट भएको छैन। तर इरानी मिडियाले चाबहारमा बिजुली कटौती भएको खबर दिएको छ। बुशेहरमा इस्लामिक रिभोलुसनरी गार्ड कर्प्स (आईआरजीसी) को एउटा ब्यारेकमा आगो लागेको खबर छ। इरानी स्टुडेन्ट्स न्युज एजेन्सीका अनुसार चाबहारमा काटिएका तीन बिजुली लाइनमध्ये दुई वटालाई तीव्र रूपमा सुचारु गरिएको छ। तेस्रो लाइन पनि चाँडै चालू हुनेछ।

बुधबार बेलुका एयर फोर्स वानमा पत्रकारहरूसँग कुराकानी गर्दै अमेरिकी राष्ट्रपतिले इरानले केही समय पहिले सम्पर्क गरेको बताएका छन्। इरानले एकदमै गम्भीरताका साथ सम्झौता गर्न चाहेको उनले बताए।

ट्रम्पले अगाडि भनेका छन्, ‘ मलाई थाहा छैन तिनीहरू सम्झौता गर्न लायकका छन् कि छैनन्। तिनीहरूले सम्झौताको पालना गर्छन् कि गर्दैनन् भन्ने मलाई थाहा छैन। यही सबैभन्दा ठूलो समस्या हो।’

यसअघि टर्कीमा नेटो शिखर सम्मेलन भएको थियो। त्यहाँ युक्रेनका राष्ट्रपति वोलोडिमिर जेलेन्स्कीसँग पत्रकारहरूसँग कुराकानी भएको थियो। त्यस क्रममा अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानबारे सोधिएको प्रश्नको जवाफ दिएका थिए।

‘हामीले मंगलबार राति उनीहरूमाथि धेरै जोडदार हमला गर्‍यौँ। एकदमै जोडदार हमला भयो,’ उनले भनेका छन् ।

उनले अमेरिकाले सम्भवतः आज राति फेरि उनीहरूमाथि जोडदार हमला गर्ने बताए।

ट्रम्पले भनेका छन्, ‘मैले उनीहरूलाई पहिले नै अलिकति चेतावनी दिएको थिएँ। हामी आज राति फेरि उनीहरूमाथि जोडदार हमला गर्ने तयारीमा छौँ।’

ट्रम्पले अमेरिकाले यस समयमा इरानमाथि सबैभन्दा उच्च स्तरको आक्रमण नगरेको बताए। उनले भविष्यमा हुने आक्रमणहरूमा इरानका महत्त्वपूर्ण बुनियादी ढाँचाहरूलाई निशाना बनाउन सकिने चेतावनी दिए।

यसमा पुलहरू र डिसेलिनेसन प्लान्टहरू सामेल छन्। राष्ट्रपतिले अमेरिकाले इरानको तटभन्दा टाढा रहेको उसको प्रमुख तेल निर्यात टर्मिनल खार्ग टापुमा कब्जा गर्न सक्ने पनि बताए। उनले तेहरानले यसको विरुद्धमा केही पनि गर्न नसक्ने दाबी गरे।

उनले आज राति ठूलो आक्रमण हुन सक्ने कुरा दोहोर्‍याए। यसपछि अमेरिकी रक्षामन्त्री पिट हेगसेथले चेतावनी दिएका छन्। यदि त्यस्तो आक्रमण भएमा त्यसले इरानको अझ भित्री क्षेत्रहरूलाई निशाना बनाउनेछ।

नेटो शिखर सम्मेलनका क्रममा पत्रकारहरूसँग कुराकानी गर्दै ट्रम्पले अब इरानसँग उनीहरूको हिसाब सकिएको बताएका थिए। उनले वार्ताकारहरूले इरानसँग कुरा गरेर आफ्नो समय बर्बाद गरिरहेको पनि बताएका थिए।

ट्रम्पले आफू इरानसँग खुसी नरहेको बताए। उनले तेहरानलाई परमाणु हतियार हासिल गर्ने अनुमति दिन नसकिने अमेरिकाको अडान दोहोर्‍याए।

उनले अगाडि भने, “ मेरो पूरै कुरा सत्ता परिवर्तनलाई लिएर होइन। ट्रम्पले अमेरिकाले इरानको परमाणु कार्यक्रम समाप्त गर्ने दिशामा धेरै प्रगति गरेको छ।”

ट्रम्पको अडानमा परिवर्तन

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको अडानमा केही परिवर्तन आएको देखिन्छ। धेरै हप्तासम्म बीच-बीचमा लडाइँ भए पनि कुराकानी अगाडि बढ्ने आशा थियो। यो कुराकानी अन्ततः सफल हुने विश्वास थियो।

तर अब ट्रम्प यो संघर्ष एउटा निर्णायक मोडमा पुग्न सक्छ भन्ने निष्कर्षमा पुगेका देखिन्छन्। अब त्यो आशा धेरै कम भएको छ। ट्रम्पले लामो समयसम्म फेरि आक्रमण सुरु हुने आशंकालाई अस्वीकार गरेका छैनन्। यसको सुरुवात आज रातिदेखि पनि हुन सक्छ।

युक्रेनका राष्ट्रपति वोलोडिमिर जेलेन्स्कीसँगको बैठकका क्रममा पत्रकारहरूसँग कुरा गर्दै ट्रम्पले भने, ‘अगाडि के हुन्छ हेरौँ। म उनीहरूसँग खुसी छैन।’

यदि कुराकानी पूर्ण रूपमा असफल भयो र युद्धविराम समाप्त भयो भने ट्रम्पका लागि घरेलु राजनीतिमा स्थिति मुस्किल हुन सक्छ। उनको आफ्नै रिपब्लिकन पार्टीका केही नेताहरू सुरुदेखि नै यो युद्धलाई लिएर असहज थिए।

केही नेताहरूले खुला रूपमा प्रश्न उठाएका थिए। युद्धविराम बढाउने १४ बुँदे सम्झौताबाट अमेरिकाले पाएको परिणामबारे सोधिएको थियो । होर्मुज जलमार्गमा पूर्ववत रूपमा खुला हुने सम्भावनाबारे पनि सोधिएको थियो ।

यदि फेरि लडाइँ सुरु भयो भने क्यापिटल हिलमा रहेका केही सांसदहरूको नजरमा उनीहरूको आशंका सही थियो भन्ने प्रमाणित हुनेछ।

‘उनीहरूसँग कुरा गर्नु समयको बर्बादी हो, उनीहरू झूट बोल्छन्’

यसअघि अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले नेटो शिखर सम्मेलनका क्रममा पत्रकारहरूसँग कुरा गरेका थिए, ‘मेरो विचारमा यो अब समाप्त भइसकेको छ। म अब उनीहरूसँग कुनै कुराकानी गर्न चाहन्न। उनीहरू घटिया मानिसहरू हुन्।

ट्रम्पले भने, ‘जहाँसम्म मेरो सवाल छ यो मामिला समाप्त भइसकेको छ। उनीहरूसँग कुरा गर्नु समयको बर्बादी हो। उनीहरू झूट बोल्छन्।’

उनले दुवै पक्षका वार्ताकारहरूले चाहेमा कुराकानी गर्न सक्ने पनि बताए। तर इरानका वार्ताकारहरूले आफ्नो समय बर्बाद गरिरहेका ट्रम्पले टिप्पणी गरे।

‘उनीहरू वास्तवमै मानसिक रूपमा बिरामी छन्। उनीहरूका नेताहरू मानसिक रूपमा बिरामी मानिसहरू हुन्। मेरो नजरमा उनीहरूसँग सम्झौता गर्नु केवल समयको बर्बादी हो,’ ट्रम्पले भने ।

ट्रम्पले अगाडि भने, ‘म स्टिभ विटकफ र जेराल्ड कुश्नरसँग कुरा गर्नेछु।’

तर उनले वार्ताको टेबलमा फिर्ता आउनु तेहरानको माथि निर्भर रहेको कुरामा जोड दिए।

‘सबैजना उनीहरूसँग परमाणु हतियार हुनु हुँदैन भन्ने कुरामा सहमत छन्। हामी एउटा सम्झौतामा पुग्यौँ तर पछि उनीहरू मिडियाको अगाडि त्यस्तो कुनै कुराकानी नै नभएको जस्तो देखाउने प्रयास गर्छन्।’ ट्रम्पले भने ।

ट्रम्पको यो बयान इरान र अमेरिकाबीच भएको जवाबी हमलापछि आएको हो। दुवै देशले एक-अर्कामाथि युद्धविराम सम्झौताको उल्लंघन गरेको आरोप लगाएका छन्।