अमेरिकामा रगत अभाव, रेडक्रसद्वारा ‘संकट’ घोषणा

१४ साउन, काठमाडौं । अमेरिकामा रगतको अभाव गम्भीर बन्दै गएको छ । अमेरिकन रेडक्रसले आफ्नो १५० वर्षको इतिहासमै दोस्रो पटक रगतको मौज्दात ‘संकट’ स्तरमा पुगेको घोषणा गरेको छ ।

बीबीसीका अनुसार अमेरिकन रेडक्रसकी डा. कोर्टनी लरेन्सले जंगलमा लागेको डढेलो, अत्यधिक गर्मी तथा अन्य विभिन्न कारणले रगत संकलनमा असर परेपछि यस्तो अवस्था सिर्जना भएको बताएकी छन् ।

उनका अनुसार गत एक महिनामै रगतको मौज्दात करिब २५ प्रतिशतले घटेको छ । यो संकट गर्मीयाममा देखिएको हो, जुन बेला अस्पतालहरूमा रगतको माग सामान्यभन्दा बढी हुने गर्छ ।

गर्मीका महिनामा सडक दुर्घटनाको संख्या बढ्ने, मानिसहरू बाहिरी गतिविधिमा बढी संलग्न हुने र त्यसका कारण चोटपटक तथा आकस्मिक शल्यक्रियाका बिरामी बढ्ने भएकाले रगतको आवश्यकता पनि बढ्ने गरेको डा. लरेन्सले बताइन् ।

अमेरिकामा आवश्यक पर्ने रगतमध्ये करिब ४० प्रतिशत आपूर्ति गर्ने अमेरिकन रेडक्रसले अहिले सामान्य अवस्थाभन्दा दैनिक करिब ३ हजार ५०० युनिट बढी रगत वितरण गरिरहेको जनाएको छ । यसका कारण रगतको मौज्दात अत्यन्त न्यून स्तरमा झरेको संस्थाले जनाएको छ ।

डा. लरेन्सका अनुसार रगत लामो समयसम्म भण्डारण गर्न सकिँदैन । दान गरिएको रगतको उपयोग ४२ दिनभित्र गरिसक्नुपर्ने हुन्छ, किनभने समयसँगै रगतका कोशिकाको गुणस्तर घट्दै जान्छ ।

हाल सबै रक्तसमूहको रगत आवश्यक रहे पनि विशेषगरी ‘ओ पोजिटिभ’ समूहको रगतको अभाव बढी देखिएको छ । आपत्कालीन अवस्थामा बिरामीको रक्तसमूह तत्काल थाहा नभएको अवस्थामा यो समूहको रगत प्रयोग गर्न सकिने भएकाले यसको माग उच्च रहने गरेको छ ।

रगत अभावले नियमित शल्यक्रिया तथा अन्य उपचार सेवामा समेत असर पर्न सक्ने चिन्ता अस्पतालहरूले व्यक्त गरेका छन् । पर्याप्त रगत उपलब्ध नभए आकस्मिक बिरामीलाई अन्य ट्रमा सेन्टरमा पठाउनुपर्ने अवस्था आउन सक्नेबारे पनि केही अस्पतालले छलफल गरिरहेको रेडक्रसले जनाएको छ ।

रेडक्रसका अनुसार अत्यधिक गर्मीका कारण मानिसहरू रगतदान केन्द्रसम्म पुग्न हिच्किचाइरहेका छन् । केही स्थानमा तोकिएका रक्तदान कार्यक्रम सुरक्षित र सहज वातावरणमा सञ्चालन गर्न नसकिएको पनि संस्थाले जनाएको छ ।

यसका साथै डढेलो नियन्त्रणमा स्रोतसाधन परिचालन हुनु र देशभर फैलिएको खाद्यजन्य रोगका घटनाले पनि रगत संकलन अभियान प्रभावित भएको रेडक्रसको भनाइ छ ।

यसअघि अमेरिकन रेडक्रसले सन् २०२२ को जनवरीमा कोभिड–१९ महामारी र कठोर हिमपातका कारण पहिलो पटक रगत आपूर्ति संकट घोषणा गरेको थियो ।

क्यानडामा पनि रगतको मौज्दात घट्दै

यता क्यानडामा पनि रगतको मौज्दात घट्दै गएको छ । क्यानेडियन ब्लड सर्भिसेसका अनुसार जुन महिनाको सुरुआतयता रगतको मौज्दात करिब २० प्रतिशतले घटेको छ ।

संस्थाले जारी गरेको विज्ञप्तिअनुसार पछिल्लो ६ सातादेखि प्रत्येक साता १ हजार ५०० देखि २ हजार ५०० वटा रक्तदानका पूर्वनिर्धारित समय (अपोइन्टमेन्ट) पूरा हुन नसक्दा मौज्दातबाटै रगत आपूर्ति गर्नुपरेको छ ।

क्यानडामा भने दाताको संख्या किन घट्यो भन्ने स्पष्ट कारण नखुलेको बीबीसीले जनाएको छ । गर्मीयाममा सामान्यतया रक्तदान घट्ने भए पनि यस वर्ष अपेक्षाभन्दा निकै कम दाता आएको संस्थाले जनाएको छ ।

केही रक्तसमूहको मौज्दात बिरामीको उपचारका लागि दीर्घकालीन रूपमा धान्न नसकिने स्तरमा पुगेको भन्दै संस्थाले थप रक्तदानका लागि सर्वसाधारणलाई आग्रह गरेको छ ।