रास्वपा केन्द्रीय समितिले कहिले पाउला पूर्णता?

२२ असार, काठमाडौं । राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) को प्रथम महाधिवेशनले निर्वाचित हुने पदाधिकारी र केन्द्रीय सदस्यहरूको टुंगो लगायो । तर मनोनीत हुने पदहरू अझैसम्म रिक्त राखेको छ ।

रास्वपाका पदाधिकारीमध्ये उपसभापति १, महामन्त्री १, सहमहामन्त्री २, कोषाध्यक्ष १, सहकोषाध्यक्ष २, प्रवक्ता १ र सहप्रवक्ता ३ जना मनोनीत गर्न बाँकी छ ।

तीन उपसभापति हुने विधानको व्यवस्थाअनुसार दुई जना निर्वाचित भएका छन् । उपसभापतिमा डा. स्वर्णिम वाग्ले निर्विरोध चयन भए भने सोही पदमा सोबिता गौतम निर्वाचित भइन् । रास्वपाको विधानमा उपसभापति तीन जनामा दुई जना निर्वाचित र एक जना मनोनीत हुने व्यवस्था छ ।

समायोजनबाट रास्वपामा जोडिएकाहरूलाई पदाधिकारी पद सुरक्षित गर्ने गरी बनाइएको विधानमा उपसभापति एक जना प्रधानमन्त्री बालेन शाह पक्षबाट हुने भएका छन् । रिक्त उपसभापति पदमा पूर्वाधार मन्त्री सुनिल लम्साललाई बनाउने तयारी गरिएको रास्वपा नेताहरूले जानकारी दिएका छन् ।

कार्यकारी पद महामन्त्री एक जना निर्वाचित र अर्को एक जना मनोनीत हुने रास्वपाको विधानमा व्यवस्था छ । महाधिवेशनबाट निर्वाचित भई विपिनकुमार आचार्य महामन्त्री बनेका छन् । थप एक जना महामन्त्रीमा वरिष्ठ नेता बालेन पक्षबाट मनोनीत हुने छन् ।

मनोनीत महामन्त्रीका रूपमा भूपदेव शाहको चर्चा भइरहेको छ । तर पछिल्लो समय शाहलाई उपसभापति बनाएर सुनिल लम्साल वा प्रधानमन्त्री शाह निकटकै अर्को कुनै व्यक्ति महामन्त्री बनाउने चर्चा भएको छ ।

रास्वपासँग बालेन पक्षले एकता गरेसँगै सुरुमा लम्साललाई महामन्त्री बनाइएको थियो । लम्साल मन्त्री बनेपछि उक्त पदमा भूपदेव शाहलाई मनोनीत गरिएको थियो । शाह र लम्साल महाधिवशेनमा प्रतिस्पर्धा गरेनन् ।

रास्वपा शीर्ष तहका एक नेताले महामन्त्री पदमा वरिष्ठ नेता बालेन शाह पक्षका अन्यले पनि रुचि देखाएको दाबी गरे । उनले भने, ‘ठूलो पार्टीको ठूलो पदमा आकांक्षा देखिनु स्वाभाविक हो । भूपदेवजी त्यही पदमा दोहोरिन चाहनु भएको छ । केही व्यक्तिले मिडिया ट्रायल पनि गरेका छन् ।’

ती नेताका अनुसार बालेन पक्षबाट महामन्त्री पदका अर्का दाबीकर्ता सुदीप ढकाल पनि हुन् । महाधिवेशनबाट ढकालले १४३९ मतसहित केन्द्रीय सदस्य जितेका थिए । केन्द्रीय सदस्य निर्वाचनको क्रममा प्रधानमन्त्री बालेन निकटका व्यक्तिहरू ढकाललाई जिताउन लागिपरेका थिए ।

सहमहामन्त्री पदमा असीम शाह, हरि ढकाल र निशा डाँगी निर्वाचित भएका छन् । सहमहामन्त्रीमा मनोनीतबाट पूर्ति गरिने थप दुई जनाको पद रिक्त छ ।

पार्टी नेताहरूका अनुसार मनोनीत हुने दुई जनामा एक जना सभापति रवि लामिछाने पक्षबाट र अर्का एक जना बालेन पक्षबाट मनोनीत हुने छन् ।

प्रवक्तामा भने प्रमोद न्यौपानेको नाम चर्चामा छ । केन्द्रीय सदस्यमा निर्वाचित भएपछि महामन्त्रीमा उम्मेदवारी दर्ता गरेका न्यौपाने पछि प्रतिस्पर्धा नगरी पछि हटेका थिए । सभापति लामिछानेले महामन्त्री पदमा प्रतिस्पर्धा नगर्न आग्रह गरेपछि न्यौपाने फिर्ता भएका थिए ।

महामन्त्रीको उम्मेदवारबाट पछि हट्ने अवस्था आएको खण्डमा प्रवक्ता हुने गरी उम्मेदवारी फिर्ता लिन न्यौपानेलाई तत्कालीन समयमा सुझाव दिइएको एक नेताले सुनाए ।

‘उहाँ प्रवक्ता पदका लागि सबैभन्दा उपयुक्त पात्र हो । महामन्त्रीको उम्मेदवारी फिर्ता लिनु परे प्रवक्ता पदमा निश्चित गरेर मात्रै छोड्न सुझाव दिएका थियौं,’ नवनिर्वाचित एक केन्द्रीय सदस्यले भने । न्यौपाने केन्द्रीय सदस्यमा १८९२ मत ल्याई निर्वाचित भएका थिए ।

सभापति लामिछानेलाई ११ पदाधिकारीसहित ५१ जना केन्द्रीय सदस्य थप्ने अधिकार छ । तत्कालीन सहमहामन्त्री विपिन आचार्य नेतृत्वको टोलीले बनाएको विधानको मस्यौदालाई संशोधन गरी मनोनीत गर्ने केन्द्रीय सदस्यको संख्या थपिएको थियो ।

सभापतिले ३६ जना मनोनीत गर्न सक्ने गरी बनेको विधानलाई संशोधन गरी ५१ जना मनोनीत गर्ने अधिकार सहितको व्यवस्था गरिएको छ ।

मनोनीत गर्ने अधिकार सभापतिमा रहेको बताउँदै नवनिर्वाचित महामन्त्री आचार्यले भने, ‘सभापतिको अधिकारको कुरा हो । मनोनीत कहिले गर्नुहुन्छ उहाँलाई नै थाहा हुने कुरा हो ।’

आगामी केन्द्रीय समितिको बैठकमा केही नामहरू भने थपिने महामन्त्री आचार्यले जानकारी दिए । केन्द्रीय सदस्यमा पराजित भएको तर उक्त पदमा ल्याउन चाहे सभापतिले मनोनीत गर्न सक्ने छन् ।

रास्वपामा एउटा स्थान बनाएका नेताहरू भूमिनन्द बराल, अरनिको पाँडे, साजन शर्मा, यदु गिरी, याम श्रेष्ठ, श्रीराम न्यौपाने, कमल सुवेदी, मेघबहादुर आले, मधु चौलागाईं, पुनम अग्रवाललगायत केन्द्रीय सदस्यमा पराजित भएका थिए ।

सभापतिले मनोनीत गरी सदस्यहरू थप्दा एकै पटकमा पूर्णता दिनुपर्ने बाध्यकारी व्यवस्था विधानमा छैन । यसअघिको तदर्थ रहेको केन्द्रीय समितिलाई पनि सभापति लामिछानेले पूर्णता दिएका थिएनन् ।

महामन्त्री आचार्य भन्छन्, ‘एकै पटकमा सबै जना मनोनीत गर्नुपर्छ भन्ने छैन । अब हुने केन्द्रीय समिति बैठकमा केही संख्या थप्ने निर्णय हुन्छ ।’ पदाधिकारी र केन्द्रीय समितिमा समावेशितालाई ध्यानमा राख्दै मनोनीत गर्नुपर्ने विधानमा व्यवस्था छ ।

नयाँ विधानअनुसार नयाँ नेतृत्व आइसकेको १० दिनपछि विधान सार्वजनिक गरिएको छ । महाधिवेशनको तेस्रो दिन (९ असार) संशोधित विधान पारित गरिएको थियो ।

तत्कालीन सहमहामन्त्री विपिन आचार्यले केन्द्रीय समितिबाट पारित विधानको संशोधित प्रस्ताव बन्द सत्रमा पेस गरेका थिए । आचार्यले प्रस्तुत गरेको संशोधन प्रस्तावलाई हलले सर्वसम्मत अनुमोदन पर्‍यो । तर विधान भने प्रतिनिधिहरूलाई वितरण गरिएन । विधान आज सोमबार मात्र सार्वजनिक गरिएको छ ।