Comments Add Comment

लालन-पालन

List Grid
के तपाईको बच्चाले अरुको इर्ष्या गर्छ ?

इर्ष्या एक यस्तो भाव हो, जसले मान्छेलाई संकिर्ण बनाउँछ । हामीभित्र इर्ष्याको भाव हुन्छ । यद्यपी यसलाई राख्ने वा हटाउने ? हाम्रै हातको कुरा हो । हामी मात्र होइन, स-साना बालबालिकामा पनि यस किसिमको भावना विकास भएको हुन्छ । बाल-बालिकामा आफ्ना दाई, भाइ, दिदी, बहिनि, साथी-भाइ, आफन्त जो-कोहिसँग पनि इर्ष्यार्को भावना पैदा हुनसक्छ । बाल्यवस्थादेखि […]

घरासयी काम गर्ने बालबालिका बढी सबल र सफल

आमाले कुचो लगाएको देखेर बालबालिका जानीनजानी कुचो लगाउन खोज्छे । आमा भन्छिन्, ‘तिमीले सक्दैनौं, अरु फोहोर हुन्छ । नगर ।’ आमाले सागसब्जी काटेको देखर बालबालिका चक्कु बोकेर सागसब्जी काट्न थाल्छन् । आमा भन्छिन्, ‘हात काट्छ, चक्कु खेलाउन हुन्न ।’ बालबालिका भाँडावर्तन माझ्न खोज्छे, आमाले जस्तै । आमा भन्छिन्, ‘पानीले सबै भिज्छ, त्यस्तो नगर ।’ बुवाको […]

एसईई जिपिए ४ लाई जेभियर इन्टरनेशनलको शत प्रतिशत छात्रवृत्ति

काठमाडौं । यो वर्षको एसईई रिजल्ट आएकै दिन चर्चित क्रिकेटर सन्दिप लामिछानेले फेसबुकमा लेखे-सम्पूर्ण एसईई उत्तिर्ण भाइ बहिनीलाई बधाई र अब हाम्रो भेटघाट जेभियर इन्टरनेशल कलेज कालोपुलमा हुनेछ है । क्रिकेटर लामिछाने गत वर्षमात्र जेभियर इन्टरनेशल कलेजमा स्नातक तहको विद्यार्थीका रुपमा भर्ना भएका थिए । उनी अहिले बिएसडब्लु प्रथम वर्ष अध्ययन गर्दैछन् । उनले एसइइ […]

अहिलेका बालबालिका किन पुलपुलिएका छन् ?

अहिलेका बालबालिकालाई ‘तँ’ भनेर सम्बोधन गर्नै हुँदैन । तिमी, तपाईं, हजुर भनेर मान मनितो गर्नुपर्छ । आमाबुवाले कडा शब्द बोलेमा उनीहरु रिसाउँछन्, कराउँछन् । अहिलेका बालबालिका गाली सहनै सक्दैनन् । गाली सुन्नै चाहँदैनन् । उनीहरुलाई जतिबेला पनि फकाई-फुल्याई गर्नुपर्छ । बच्चाहरु खाना खान मान्दैनन्, समयमा सुत्न मान्दैनन् । खाना ख्वाउनका लागि पनि उनीहरुलाई कर गर्न […]

कलिलैमा ‘पोर्न’को लत

२२ असार, काठमाडौं । ललितपुरका सबिन (नाम परिवर्तन) ले ११ वर्षको हुँदादेखि अश्लील चलचित्र हेर्न थाले । उनी हिन्दी चलचित्रका ‘लभ स्टोरी’ हुँदै पोर्न साइटहरुमा पुगेका थिए । बुबाआमाले ट्याब ल्याइदिएपछि पोर्न साइटको संसार उनको हातमा आइपुगेको थियो । खातापिता परिवारमा हुर्किँदै गरेका उनी आफ्नो कोठामा चुकुल लगाएर घन्टौं यौन फिल्म हेर्थे । छोराले ट्याबबाट […]

बालबालिकासँग उनीहरुकै भाषमा बोलौं

बालबालिकासँग कसरी कुरा गर्नुहुन्छ ? बालबालिकाको कुरा कति बुझ्नुहुन्छ ? उनीहरुले भन्न खोजेको र गर्न खोजेको कुरा कसरी थाहा पाउनुहुन्छ ? बालबालिकाले नबोलेर पनि कतिकुरा व्यक्त गर्छन्, त्यसलाई कसरी महसुष गर्नुहुन्छ ? सामान्य लाग्नसक्छ, तर यी सानातिना कुरामा ध्यान दिइएन भने बालबालिकासँग हाम्रो दुरी बढ्छ । बालबालिकासँग दुरी बढ्नु भनेको उनीहरुलाई धेरै कुरा बञ्चित गर्नुपनि […]

जब बालबच्चाले स्नेह र स्पर्श पाउँदैनन्

‘म धेरै दुःखमा छु, मलाई कसैले माया गर्दैन । कक्षामा केटाहरुलाई पिट्ने र केटीहरुलाई नपिट्ने । घरमा मलाई दाई भाउजुले हेला गर्ने । सरस्वती मिस, दिवाकर सर, गोविन्द सरले म बिरामी हुँदा मलाई बिरामी भएको छैन भनेर भन्ने । यति भन्दै म बिदा माग्छु ।’ ललितपुरमा बसोबास गर्ने एक ११ बषिर्य बालकले लेखेको सुसाइड नोट […]

हार्न पनि सिकाउनुहोस् आफ्ना बालबच्चालाई

हामी आफ्ना बालबच्चालाई सिकाउँछौ, कसरी सफल हुने ? कसरी उत्तिर्ण हुने ? कसरी जित्ने ? कसरी सबैलाई उछिन्ने ? हामी यी कुराहरु बच्चालाई यसरी सिकाउँछौं, मानौं उनी एक धावक हुन् । जब उनीहरु जन्मन्छन्, तब हामी अगाडि बढ्न, दौड्न र सबैलाई जित्नका लागि उक्साइरहन्छौ । हामी भन्छौ, ‘तिमी सफल बन्नुपर्छ, अगाडि बढ्नुपर्छ, सबैलाई जित्नुपर्छ ।’ […]

अभिभावकको टाउको दुखाईः बच्चा घरबाट बाहिर निस्किएनन्

एउटा रमाइलो चित्रले वर्तमान समाजको प्रवृत्ति देखाएको छ । चित्रमा दर्शाइएको छ, एक पुस्ताअघिको बालबच्चा र अहिलेको बालबच्चावीचको भिन्नता । पहिलेको पुस्तामा साना बच्चालाई घरबाहिर धेरै खेल खेल्यो भनेर कठालोमा समातेर घरभित्र ल्याइदैछ । बच्चाले घरभित्र भन्दा घरबाहिर बढी समय विताएकोमा आमावुवालाई चिन्ता छ । त्यही कारण बच्चालाई जबरजस्ती तानेर घरभित्र ल्याउनुपरेको छ । वर्तमान […]

संवेदनशिल बच्चाः तपाईंले केही भूल पो गर्नुभयो कि ?

अक्सर बच्चाहरु रुन्छन्, कराउँछन्, चिच्याउँछन्, घुक्र्याउँछन् । सानो कुरामा उनीहरु झगडा गर्छन्, रुन्छन् । सानै कुरामा खुसी एवं फुरुंग हुन्छन् । तपाईंले बच्चालाई कुट्नुहोस्, उनी चिच्याएर रुन्छन् । तर, केही क्षणमै उनले आफ्नो पीडा भुल्छन् । फुरुंग भएर खेल्न थाल्छन् । उनलाई गाली गर्नुहोस्, उनी डराउँछन् । तर, क्षणमै उनको डर हट्छ । तपाईंसँग लुटुपुटु […]

बालबालिकाको सिकाईः सफल बन्ने कि सक्षम ?

‘पढेर ठूलो मान्छे बन्नुपर्छ’ अक्सर बालबालिकाको हामी यसरी नै विद्यालय जान प्रेरित गर्छौ । विद्यालय किन जाने ? किन पढ्ने ? यावत् कुरा बुझाउनका लागि हामीसँग भएको जवाफ हो, ‘ठूलो मान्छे बन्न, असल बन्न ।’ बच्चाहरु पढ्न थाल्छन् । अक्षर चिन्छन् । विस्तारै विद्यालयमा अभ्यस्त हुन थाल्छन् । कक्षाकोठाको वातावरणमै भिज्न थाल्छन् । अब उनीहरु […]

डिएभीमा विज्ञान प्रदर्शनी

डिएभी शुसिल केडिया कलेज तथा प्रविधि कलेजको संयोजनमा वृहत विज्ञान प्रदर्शनी भएको छ । कलेजमा अध्ययनरत विज्ञान संकायका विद्यार्थीहरुद्वारा निर्मित विभिन्न स्मार्ट होम, ड्रोन, ग्लाइडर साथै कृषि सँग सम्बन्धित विभिन्न बहुउपयोगी उपकरणहरुको प्रदर्शनी गरेका थिए । प्रदर्शनीमा विज्ञान तथा प्रविधिसँग अभिरुची राख्ने विद्यार्थीहरु तथा अभिभावकहरुको उपस्थिती रहेको थियो । प्रदर्शनी स्थलमा १८ वटा विज्ञान तथा […]

तपाईको बच्चा सुपरम्यान होइनन्

तपाईंको बच्चा पढाईमा तेज छन् । सिकाएको कुरा सहजै ग्रहण गर्छन् । सोधेको बेला फटाफट भन्छन् । परीक्षामा राम्रै नतिजा ल्याएका छन् । तर, आफ्नो बच्चा अलि बढी चकचके भएको कुरा तपाईंलाई राम्रो लाग्दैन । पढाईमा राम्रो भएपनि चकचक गरेर सबैलाई सताउँछ । आज लगाइदिएको लुगा साँझ र्फकदा हेरिनसक्नु बनाएको हुन्छ । महिनादिन अघि किनिदिएको […]

बच्चाको जन्मदिनमा बोट-बिरुवा रोप्ने संस्कार बसाउने कि ?

आज वातावरण दिवस । हामी गोष्ठी गर्छौं, सेमिनार गर्छौ । स्रोता वा आगन्तुकलाई चिया-बिस्कुट खुवाएर ‘दुई शब्द’ व्यक्त गरिन्छ । मौका परे व्यानर बोकेर र्‍याली निकाल्छौं । सार्वजनिक स्थानका फोहोर टिप्ने अभियान पनि चलाउँछौ । तारतम्य मिल्यो भने ठाउँ-ठाउँमा डस्टबिन राखिदिन्छौ । आज कतिपय विद्यालयले विद्यार्थीलाई उर्दी जारी गरेको छ- हस्तनिर्मित डस्टबिन र झाडू ल्याउनू […]

तपाईको बच्चा कस्तो बनाउनुहुन्छ ? 

बालबच्चालाई हामी भन्छौ, ‘तिमी ठूलो मान्छे बन्नुपर्छ, फलानो जस्तै ।’ कसैले भेट्नसाथ बालबालिकालाई सोध्ने प्रश्न पनि उही हो, ‘ठूलो भएपछि के बन्छौ ? कस्तो बन्नेछौ ?’ अक्सर हामी उनीहरुको दिमागमा यो कुरा भरिदिन्छौ कि, उनले ठूलो मान्छे बन्नुपर्नेछ । ठूलो कस्तो ? हामी उदाहरणसहित भनिदिन्छौ, ‘मार्क जुकरबर्ग जस्तो, बिल गेट्स जस्तो ।’ गौतम बुद्ध, महात्मा […]

आमा भएर बोकीहेर सन्तानका पिरहरु 

एकपटक वाल्यकालमा र्फकनुहोस् त । तपाईं शिशु हुनुहुन्थ्यो । कलिलो । अवोध । बोल्न सक्नुहुन्नथ्यो । खान सक्नुहुन्थ्यो । भोक-तिर्खा लाग्दा रोइदिए पुग्थ्यो । असजिलो भए रोइदिए पुग्थ्यो । गर्मी भए रोइदिए पुग्थ्यो । चिसो भए रोइदिए पुग्थ्यो । दिसा-पिसाब आएमा रोइदिए पुग्थ्यो । त्यसबेला तपाईंको भाषा बुझ्ने को हुन्थ्यो ? आमा । ति आमा, […]

सञ्चिता लुइटेलको अनुभव : बच्चालाई पहिलो पटक विद्यालयमा पुर्‍याउँदा

यसै शैक्षिक सत्रदेखि बच्चालाई पहिलो पटक विद्यालय पठाउँदै हुनुहुन्छ ? के उनीहरु खुसीसाथ विद्यालय जान्छन् ? विद्यालयमा बस्न रुचाउँछन् ? कक्षाकोठामा रमाउँछन् ? शिक्षक/शिक्षिकासँग झ्याम्मिन्छन् ? आफ्ना साथीहरुसँग घुलमिल हुन्छन् ? सबै बच्चाको हकमा यी प्रश्नहरुले सकारात्मक उत्तर नदिन सक्छ । किनभने पहिलो पटक बच्चालाई भर्ना गरिदिएपछि उनीहरु खुसीसाथ विद्यालय जान मान्दैनन् । आमा र […]

आमाको अनुभूतिः मैले यसरी हुर्काएँ छोरी

म एक आमा हुँ । प्रसव वेदना र आमा हुनुको खुसी दुबै अनुभव मसँग छ । म कसैकी आमा हुँ । आफूलाई कसैले ‘आमा’ भनेको सुन्दा बेग्लै अनुभूत हुन्छ, मलाई । खासमा मलाई ‘आमा’ शब्द नै मनपर्छ । अहिले हामीकहाँ यो शब्द नै हराए जस्तो लाग्छ । आमा भनेको त ‘बज्यै’, ‘हजुरआमा’ भन्ने पो बुझ्न […]

छोराछोरी पढ्ने विद्यालयमा सोध्नुहोस् यी प्रश्न

जब तपाईं आफ्ना छोराछोरीको हात समातेर भर्ना आवेदनका लागि विद्यालयको प्राङ्गण टेक्नुहुन्छ । तब, तपाईंले विस्तारमा केही प्रश्नहरुको हल गर्नुपर्नेछ । राम्रा भनिएका, महंगा भनिएका शहरी क्षेत्रका विद्यालयमा बालबालिको भर्नाअघि अभिभावकको अन्र्तवार्ता लिइन्छ । यसरी, तपाईंले कति पढ्नुभएको छ ? के काम गर्नुहुन्छ ? आयस्रोतको दिगो माध्याम के छ ? बाषिर्क कमई कति छ ? […]

छोरालाई कस्तो संस्कार दिदै हुनुहुन्छ ?

तपाईंको घरमा छोरी छन् ? वा छोरा ? अहिले धेरैजसो दम्पतीले एकल सन्तान हुर्काइरहेका छन् । त्यसैले धेरैसँग छोरा र छोरी छैनन् । अझ दुई भन्दा बढी सन्तान त दुर्लभ छ । एक पुस्ता अघिसम्म एउटा दम्पतीले न्युनतम चार/पाँच छोराछोरी हुर्काउँथे । त्यसबेला ‘सन्तातले डाँडाकाडा ढाकुन्’ भनिन्थ्यो । पछि, ‘दुई सन्तान, ईश्वरको बरदान’ मान्न थालियो । […]

करणले जुम्ल्यहा सन्तानलाई कसरी आमा र बुवाको माया दिइरहेका छन् ?

करण जोहर पिता हुन्, दुई सन्तानको । आमा पनि उनी नै हुन् । अर्थात करण जोहरले हुर्कारहेका दुई सन्तानलाई बुवाको जिम्मेवारी र आमाको ममत दिइरहेका छन्, करणले । सेरोगेसीबाट अर्थात भाडाको कोखबाट करणले दुई वटा सन्तान जन्माएका हुन् । उनले आफ्ना जुम्ल्यहा सन्तानलाई न आमाको अभाव महसुष हुन दिएका छन्, न बुवाको उपस्थिती नै । […]