बुधबार, ३० साउन, २०७५
OnlineKhabar.com
Suzuki

फेरि बस्ती उठाउँदै पोखरा अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल

स्थानीयको प्रश्न– खाइखेली हुर्किएको गाउँ छाडेर कहाँ जाने ?

Suzuki
अमृत सुवेदी

फाइल तस्वीर

२५ साउन, पोखरा । सरकारले ०३१ सालमा पोखरा अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल बनाउने योजनासहित जग्गा अधिग्रहण गर्‍यो । सरकारले ३२ सय रोपनी जग्गा अधिग्रहण गर्दा एउटा गाउँ नै विस्थापित हुन पुग्यो । त्यसमध्येका एक थिए, चेतबहादुर खत्री ।

विमानस्थल बनाउन त्यति जग्गाले नपुग्ने भएपछि सरकारले दोस्रोपटक ०७१ सालमा फेरि ५ सय २५ रोपनी निजी जग्गा अधिग्रहण गर्दा उनी दोस्रोपटक विस्थापित भए । त्यति जग्गाले पनि नपुग्ने भन्दै सरकारले फेरि जग्गा अधिग्रहणको पत्र पठाएको छ ।

साविकको छिनेडाँडा गाउँ पञ्चायत वडा नम्बर १ देखि ३ सम्म पर्ने पूर्वतर्फको सिमानाबाट ४ सय मिटर र दक्षिणतर्फको तारबारबाट ४० मिटर दक्षिण पूर्वी क्षेत्रमा एक किलोमिटर अधिग्रहण हुने भएपछि उनी फेरि पनि विस्थापित हुने भएका छन् ।

खत्रीमात्रै होइन, त्यहाँका थुप्रै स्थानीय एउटै आयोजनाका लागि पटकपटक विस्थापित हुनुपरेको छ । सरकारले फेरि अधिग्रहण गर्ने भनेको ठाउँमा ६० भन्दा बढी अहिले नयाँ घर निर्माणाधीन छन् । केही परिवार भर्खरमात्र निर्माण सम्पन्न गरी घरमा बस्न सुरु गरेका छन् ।

सोही ठाउँमा इन्दु गुरुङले नयाँ घरमा सर्न अघिल्लो दिन साइत निकालेकी थिइन् । त्यसको भोलिपल्टै जग्गा अधिग्रहणको पत्र आइपुगेपछि उनी निराश छिन् ।

नयाँ घरमा सर्न नपाउँदै इन्दुको सपनाले ठाउँ छोड्यो । विमानस्थल प्रभावित क्षेत्रका इन्दुजस्ता थुपै्र परिवार सरकारको पटकपटकको जग्गा अधिग्रहणको चोटमा परेका छन् ।

‘सरकारले बनाउन लागेको एउटै आयोजनाबाट स्थानीयको पटकपटक उठिबास लागेको छ’, स्थानीय गनेश पौडेलले भने, ‘सरकारको केटाकेटी खेलले स्थानीयको बस्न पाउने अधिकार हनन गरेको छ ।’ गौरवको आयोजनाले स्थानीयलाई पटक–पटक विस्थापित गराएर सरकारले गौरव मान्न नहुने उनको भनाइ छ ।

त्यहींका रैथानेलाई पटकपटक विस्थापित हुनुपर्दाको पीडामात्रै होइन, जीवनभर दुःखजिलो गरेर जग्गा किनेका र घर ठड्याइरहेका परिवारको सपना सरकारले लुट्ने काम गरेको पौडेलले बताए । सरकारले पछिल्लोपटक गर्न लागेको अधिग्रहणबाट १ सय ५० भन्दा बढी परिवार विस्थापितको संघारमा छन् । एयरपोर्टकै कारण एउटै परिवार ४ पटकसम्म विस्थापित हुने अवस्था आएपछि स्थानीय आक्रोसित छन् ।

लाखौं तथा करोडौं रुपैयाँमा किनेको जग्गा र घरको मुआब्जा सरकारले दिँदा पोखराभित्र कतै पनि फेरि घर बनाउने नपुग्ने गरी दिन्छ । ‘ऋण धन गरेर किनेको जग्गा र बनाएको घर लिएर सरकारले सुकुम्बासी बनाउँछ,’ पौडेलले भने, ‘मुआब्जाबाट सरकारले दिने रकमले पोखरामा फेरि जग्गा किन्न र घर बनाउन पुग्दैन । ऋण काडेर जग्गा किन्ने र घर बनाउनेलाई तिर्न पनि नपुग्ने मुआब्जाले उसको भविष्य के होला ?’

सरकारले अधिग्रहण गर्ने यति त होला नि भनेर अर्को ठाउँमा घर बनायो फेरि विस्थापित हुनुपर्ने पीडा आफूहरुले सहेको स्थानीयको दुखेसो छ । ‘हाम्रा आफन्त यहीँ छन्, खाईखेली हुर्किएको गाउँ, ठाउँ, सामान यहीँ छ, अनि छोडेर कहाँ जाने ?’ स्थानीयको प्रश्न छ ।

विमानस्थल आयोजनाले थप जग्गा अधिग्रहण गर्नुपर्ने र त्यसको सर्भेका लागि वडामा चिठी पठाएपछि स्थानीयको निद्रा हराएको हो । एयरलाइन्स कम्पनीहरुका लागि ह्यांगर, आयल, डीपो, ग्लाइड पाथलगायत पूर्वाधार बनाउनुपर्ने भएकाले थप जग्गा अधिग्रहण गर्नुपर्ने विमानस्थल आयोजना प्रमुख विनाश मुनकर्मीले जनाएका छन् । आयोजनाले थप जग्गा अधिग्रहणका लागि सर्भे गर्न आवश्यक समन्वय गरिदिन साउन २१ गते वडालाई पत्र काटेको छ ।

विमानस्थल निर्माण पक्का भएसँगै एकैचोटी चाहिने जति जग्गा अधिग्रहण गर्नुपर्ने थियो । तर, पटक–पटक जग्गा अधिग्रहण गर्ने सरकारको बचपनाले पीडा खेप्नुपरेकोमा स्थानीय आक्रोसित छ ।

गाउँको इतिहास नै मेटिने डर

मझेरीपाटन तथा छिनेडाँडा पोखराको पुरानो गाउँमध्ये पर्छ । यो गाउँको कम्तीमा २ सय वर्षको इतिहास रहेको स्थानीय गनेश पौडेलले बताए ।

‘छिनेडाँडा र मझेरीपाटन पोखरा उपत्यकाको पुरानो गाउँ हो । यसको २ देखि ३ सय वर्षसम्मको इतिहास छ,’ पौडेलले भने, ‘यति लामो इतिहास बोकेको गाउँको सामाजिक, सांस्कृतिक, धार्मिक, आर्थिक इतिहास एयरपोर्टकै कारण निमिट्यान्न हुने भएको छ ।’

पोखरा विकासको साक्षी यो गाउँ सरकारबाटै मासिने संघारमा रहेको अर्का स्थानीय किरण पौडेलले बताए । कतै आफ्नो लोकसंस्कृति, समाजिक, सांस्कृतिक इतिहास नै भावी पुस्ताले जान्न नपाउने त होइनन् भन्ने डर किरणलाई छ ।

विकासविरोधी नभए पनि आफू र आफ्नो इतिहास नै सक्ने गरी हुने विकास मान्य नहुने स्थानीय रामकृष्ण अधिकारीले बताए । ‘हाम्रा पुर्खाले जोगाएको इतिहासमाथि सरकारले धाबा बोल्नमात्रै खोजेको छैन, निमिट्यान्नै पार्न खाज्यो,’ अर्का स्थानीय विवश कुँवरले भने ।

स्वेच्छिक गिरफ्तारीसम्मका संघर्ष

सरकारले पोखरा अन्तर्राष्ट्रिय एयरपोर्टका लागि चाहिनेजति जग्गा अधिग्रहण एकैपटक नगरी पटकपटक स्थानीयलाई विस्थापित गर्ने गरी अधिग्रहण गर्न लागेको भन्दै स्थानीयले संघर्ष समिति गठन गरेका छन् । स्थानीय गनेश पौडेलको संयोजकत्वमा बिहीबार गठित २५ सदस्यीय समितिले विभिन्न कार्यक्रम सार्वजनिक गरेको छ ।

समितिले विमानस्थल पोखराका लागि आवश्यक छैन भन्ने क्याम्पेन नै चलाउने भएको छ । विज्ञहरु राखेर बहस चलाउने, विरोध प्रदर्शनदेखि अनसनसम्मका कार्यक्रम समितिले ल्याएको छ । पोखरा एयरपोर्ट निर्माणमा देखिएका अनियमिता, भ्रष्टाचार, आयोजनामा देखिएका विसंगतिको भण्डाफोर आन्दोलन चलाउने बिहीबार बसेको संघर्ष समितिको भेलाले निर्णय गरेको छ ।

मानव अधिकार आयोगमा मुद्दा दर्ता गर्ने, यसअघि गरिएका अधिग्रहणको पुनःमूल्यांकनको माग, रोजगारीको प्रत्याभूति, निर्माणको चरणबाटै हुनुपर्ने, प्रस्तावित एयरपोर्टका कारणले पोखराकै सर्वाधिक पुरानोमध्येका गाउँ मझेरीपाटन, छिनेडाँडाको आर्थिक, सामाजिक, सांस्कृतिक, भौतिक, आध्यात्मिक, पर्यावरणीय क्षतिको विवरण बनाउन व्यावसायिक शोधकर्तालाई काममा लगाई रिपोर्ट सरकार र मानवअधिकार आयोगमा पेस गर्ने समितिको निर्णय छ ।

समितिको आन्दोलनमा प्रहरी प्रशासनको प्रयोग हुन गएका सम्पूर्ण गाउँलेले महिला, केटाकेटी, बुढाबुढीसहितको स्वेच्छिक गिरफ्तारी दिनेसम्मका विरोधका कार्यक्रम संघर्ष समितिले ल्याएको छ ।

२०७५ साउन २५ गते ८:४२ मा प्रकाशित
Grace
Grace

सम्बन्धित शीर्षकहरु

अनलाइनखबर सिधै एपबाट खोल्नुहोस् । एन्ड्रोइडका लागि यहाँ र आइफोनका लागि यहाँ क्लिक गर्नुहोस् । तपाईं हामीसंग फेसबुक, ट्वीटरयुट्युव मार्फत् पनि जोडिन सक्नुहुन्छ ।

मुख्य खबरहरु

७ प्रतिकृयाहरू प्राप्त
  • Amrit लेख्नुहुन्छ    |   २०७५ साउन २५ गते ९:०४

    Airport aawasyak chaina pkrma. Anya city gau ra tarai jodne 6 laneko highway road bhayo bhane 2 hr ma thulo airport pugna sakincha. Bekarma pollution huncha pkr.

    14
    14
    Share

  • Rabisabin लेख्नुहुन्छ    |   २०७५ साउन २५ गते ९:३३

    पोखरा जस्तो प्राकृतिक सुन्दरताले
    भरिपूर्ण ठाँउलाई बिकासको नाममा बिनास गर्न खोज्नु निकै दुर्भाग्यपूर्ण छ। चारैतिर पहाडले घेरिएको सानो उपत्यकामा अन्तर्राष्ट्रिय बिमान्स्थ्ल बनाउन खोज्नु नै मुर्खता हो। अर्को कुरा सुन्दर शान्त शहरलाई ध्वनि प्रदुषणले गर्दा त्यहा रहेका प्राकृतिक जीव चराचुरुङ्गीहरु लोप हुने अवस्था आउन सक्छ।पर्यटन ब्य्बसाय पनि धरापमा आउन सक्छ।

    16
    15
    Share

  • Sbh लेख्नुहुन्छ    |   २०७५ साउन २५ गते १०:३४

    Pokhara if not whole Nepal needs a proper highway. Fix the road first. Pokhara don’t need another Airport. Let be honest, even there was a international airport in Pokhara, do you think they all divert their plane/business from Kathmandu and Bhairawa to Pokhara? At the moment, we can’t even fly to Britnagar or Nepalgunj, why? Because, there isn’t enough people to fly in this route. International airport banayera, din ko aauta flight garne bichar cha kya?

    9
    8
    Share

  • Shambhu लेख्नुहुन्छ    |   २०७५ साउन २५ गते ११:५६

    To be honest, Pokhara needs proper highway links (4/6 lanes) to terai Lumbini, Kathmandu and China boarder through Muktinath . Not the international Airport, domestic airport is enough for this type of valley, be careful!

    2
    4
    Share

  • ईन्द्र ढकल लेख्नुहुन्छ    |   २०७५ साउन २५ गते १३:१०

    बास्तबमा भन्ने हो भने पोखरा र निजगढमा अन्तर्राष्ट्रिय एयरपोर्ट्को जरुरी नै छैन। यी दुई पोखरा र निजगढ को सट्टा नेपालको पुर्बी भागमा र पश्चिम् भागमा एक एक अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल बनाउनु पर्छ। काठमाडौ र लुम्बिनी मा बने पछि नेपालको मध्य भागमा अर्को अन्तर्राष्ट्रिय एयरपोर्टको कुनै जरुरी नै पर्दैन।

    2
    5
    Share

  • Chintit Pokhareli लेख्नुहुन्छ    |   २०७५ साउन २५ गते १६:५१

    Afulai khub bikasbaadi ra pariwartankaami ko kittama ubhyaaune ganesh ji samyojak hunubhaechh… Byaktigat rupma nai su=ochda ta ramro hoina.. samptiko naas hunu, but hajur jattiko maanchhe le alikati soche hune ho, thikai chha basnus ansan basnus. ajha ali ali todfod nai garnus- yo baam sarkarle 2031 saalmai grand design garera airport thalani gareko ho. sarkarko raajinaama magnus. Ani chha ni, arko Mahesh Bhandari bhanne byakti pani birodh garibasnu hunthyo, uha chai kata hunuhnchha kunni-
    ani, la baru six laneko baato banaune tira laagnus. ani feri tyo six lane banaunda kati gaaun, kati ghar, kati jiban batomaa milne hun tyo pani sochaniya bishaya chha. so, aba best idea bhaneko ghoda palne ani ghoda chadne.. sanguro bato bhae pani pugchha. raanga goru paalne… gada chalaune ekai lane le pugchha.ma ta bhanchhu, yatako domestic bhanne airport pani banda garera gaaipalan garnu pachh… tyaha himali tole, birauta, baspark, gharipatan oriparikaako manchhelai kamta disturb garya chha tyasle… Ganesh ji, tyati airport barabar areamaa gai palan garyo bhane, purai pokharalai dudh ugchh, kati dherai rojgaari hunchha… goru gada pani utikai chalchh… ki kaso? chintit ko sano chinta matra hujur-

    0
    2
    Share

  • KRISHNA KARKI लेख्नुहुन्छ    |   २०७५ साउन २६ गते ६:२२

    पोखरा उपत्यका भौगोलिक रुपमा निकैनी सानो हुनुका साथै ओरिपरि नजिकै पहाडले घेरिएको छ। येतिसानो ठाउमा अनियेंत्रित जनसंख्या बढ्दा न्युनतम सेबा सुबिधा तथा जग्गा नपुगेको अहिलेको अबस्थामा करिब तिन चार सय पुरानो बस्ति हरु मासेर बिना पूर्ण अध्यन नया एरपोर्ट बनौन खोज्नु एउटा बेबुकुफी मात्र हो । राज्यको दुर्लभ आर्थिक स्रोतहरु बरु योजना बद्ध नगर प्लान्निंग मा उपयोग गर्नु पर्दछ- जस्तो कि चौडा सडकहरु, खुला पार्क, बालक तथा युवा हरुको लागि खेल्ने ठाउको विकास आदिमा उपयोग गर्नु राम्रो हो । पोखरामा पहिलेकै एरपोर्ट एस भेग को लागि काफी छ। यहाँ ठुला जहाज अवतरण गर्न सक्दैन भन्ने उड्डयन छेत्र संग सम्बन्धित बिज्ञ तथा पुराना अनुभवी पाइलोट हरुको निचोड छ। बिना योजना बरसै पिच्छे सैयौ वर्ष देखि बसेका गाउँ हरु अधिग्रहण गर्नु एउटा लहडी सोच हो।जबकी नया एरपोर्ट आबस्येक नै छैन भने किन जग्गा अधिग्रहण गर्ने ? तिन चार सय अगाडी बसेको मझेरीपाटन, छिनेडादा आदि बस्तिहरु उठाएर कुनै विकास आबस्येक छैन। के सरकार संग बर्सेनि कति संख्यामा यात्री हरु बढ्ने छन् भन्ने कुनै अध्यन तथा डाटा छ? येसरी लहडी रुपमा एरपोर्ट आयोजना बनाउनु आबस्येक छैन ।नेपालमा,काठमाडौँ र भबिस्यमा निजगढ मा बन्ने एरपोर्ट नै काफी हुनेछ।उठाहरण को लागि श्री लंका ले चिन संग ऋण लिएर बनाएको hambantota स्थित अन्तररास्ट्रीय एरपोर्ट अहिले उपयोग नै नभएको अवस्था छ किनकि त्येस एरपोर्ट बाट उड्ने आबस्यक यात्रीहरुको संख्या नै पुग्न सकेको छैन, तसर्थ त्येस एरपोर्ट मा अहिले बिबाहको पार्टी जस्ता कार्यक्रम हरु संचालन गर्नु परेको छ- जसो तसो भबन हरुको स्याहार गर्नको लागि। कुनै पनि हालतमा थप जग्गा अधिग्रहण गर्नू स्वीकार्य छैन।हामि मर्न तयार छौ ,अब अरु जग्गा दिदैनौ। हाम्रो बस्ति मासेर, हामीलाई उठाएर कुनै विकास चाहिदैन । पहिला नै मानिसहरु लै भ्रम पारेर जाल साजी रुपमा कौडीको मोलमा अधिग्रहण गरेको जग्गा सम्बन्धित जग्गा धनि हरुलाई फर्काउनु पर्दछ।

    3
    0
    Share

यसमा तपाइको मत




फेसबुकबाट तपाईको प्रतिक्रिया

Also you may like this