+

धुम्रपानले दाँतमा कस्तो असर पार्छ ?

२०८१ असार  २ गते १६:१७ २०८१ असार २ गते १६:१७
धुम्रपानले दाँतमा कस्तो असर पार्छ ?

मुख धुम्रपानले सबैभन्दा पहिले असर गर्ने अंग हो । लगातार धुम्रपान गर्नाले दाँत, गिजा र गालामा समस्या निम्त्याउँछ । सुर्तीजन्य पदार्थमा हुने हानिकारक रसायनले दाँत र मुख स्वास्थ्य बिगार्दै लैजान्छ ।

निरन्तर धुम्रपान गर्दा दाँत, गिजा र मुखमा निकै असर देखिन्छ ।

दाँतमा दाग बस्नु : जो व्यक्ति चुरोट अत्याधिक पिउँछन्, धुँवा र त्यसमा हुने अन्य रसायनले उनीहरूको दाँतमा दागहरु बस्दै जान्छ । हेर्दा पनि नराम्रो देखिन्छ ।

दाँत कराले खानु : दैनिक रुपमा हाम्रो मुखमा एकदेखि डेढ लिटरसम्म थुक निस्किने गर्छ । मुखबाट निस्किने रसले नै खान चपाउन मद्दत गर्छ । र, मुखलाई पनि प्राकृतिक रुपमा सफा राख्छ । धुम्रपान गर्दा ती थुकको उत्पादनमा कमी हुन्छ र मुख सुक्खा हुन्छ । मुख सुक्खा भयो भने दाँतमा कीरा लाग्ने सम्भावना धेरे हुन्छ ।

गिजामा समस्या देखिनु : चुरोटले गर्ने हानि दाँतसँग मात्रा सीमित रहँदैन । यसमा हुने निकोटिन र तारले बिस्तारै गिजामा पनि समस्या ल्याउँछ । किनकि गिजामा समस्या ल्याउने प्रमुख कारण त्यहाँ हानिकारक कीटाणु अत्याधिक फैलिनु हो, जुन धुम्रपान गर्दा निस्कने रसायनले गर्दा मुख सुक्खा भई फोहोर हुने र ब्याक्टेरियाले बिस्तारै गिजामा संक्रमण भई दुख्ने, रगत आउने,  पाक्ने र सुन्निने हुनसक्छ । गिजाको समस्या बिस्तारै जटिल बढ्दै जान सक्छ । संक्रमणका कारण समस्या बढ्दै गएपछि दाँत नै हल्लिने र झर्ने समेत हुन्छ ।

मुखमा घाआउनु : त्यति मात्र होइन, धुम्रपानले रक्त सञ्चार कम गराई अक्सिजनको प्रवाह कम गर्ने हुँदा रोगसँग लड्ने प्रतिरक्षालाई कमजोर पार्छ । जसकारण मुख घाउ वा गिजामा संक्रमण भएमा छिटो निको हुन सक्दैन । कहिलेकाहीं धुम्रपानका कारण मुख र तालुमा सानो-सानो फोकाहरु पनि आउन सक्छ ।

सास गन्हाउने र स्वादको क्षमता गुम्नु : धुम्रपानका पदार्थ आफैं दुर्गन्धित हुन्छ । त्यसमाथि चुरोटको धुवाँ तथा रसायनले मुख सुक्खा पार्छ । यसले गिजामा संक्रमण भई रगत अनि पीप पनि आउन सक्छ ।  जसकारण सास गन्हाउन थाल्छ । सास गन्हाउने मात्र होइन, बिस्तारै खानेकुराको स्वादको क्षमता पनि घटाउँदै लैजान्छ ।

मुख तथा ओठको क्यान्सर : चुरोट तथा भेपको धुवाँमा क्यान्सर गर्न सक्ने पोलिक्लिनिक एरोमेटिक हाइड्रोकार्बन, एन-नाइट्रोसमाइन्स, एरोमेटिक एमाइन्स, एल्डेहाइड्स जस्ता कार्सिनोजेनिक रसायन हुनसक्छ । जसकारण गाला, गिजा र ओठको क्यान्सर हुने जोखिम बढ्छ ।

हड्डी कमजोर हुँदै जानु : निकोटिनले हड्डीमा खनिजको मात्रा कम गर्छ । खनिजले नै दाँतलाई बलियो र स्वस्थ बनाइराखेको हुन्छ । हड्डी कमजोर हुँदै भएमा दाँतले ठाँउ छोड्दै जान्छ । दाँत फाटिंदै गई वयस्क उमेरमै झर्न सक्छ ।

सक्रिय धुम्रपान गर्नेहरूले पनि केही विशेष ध्यान दिएमा दाँत तथा गिजाको समस्या कम गर्न सकिन्छ ।

– चुरोट तथा सुर्तीजन्य पदार्थ सेवन छोड्ने

– खानेकुरा खानेबित्तिकै कुल्ला गर्ने

– दिनको दुई पटक फ्लोराइडयुक्त मन्जनले ब्रस गर्ने, साथै डेन्टल फ्लस गर्ने

– दाँत तथा गिजाको परीक्षण ६-६ महिनामा गर्ने

– खानामा फाइबर, भिटामिन र खनिज भएको फलफूल तथा तरकारी दैनिक खाने

– धुम्रपानले मुखमा मात्र होइन, शरीरको सम्पूर्ण अंगलाई क्षति पार्ने र क्यान्सर समेत गराउने क्षमता हुने हुँदा खानेबानी छ भने तुरुन्त छोड्नु उचित हुन्छ ।

डा. श्यामकाजी महर्जन दन्त स्वास्थ्य दाँत धुम्रपान
डा. श्यामकाजी महर्जन
लेखक
डा. श्यामकाजी महर्जन
दन्त चिकित्सक

डा. महर्जन हाल काठमाडौंको सोह्रखुट्टेस्थित पिपुल्स डेन्टल कलेज र लाजिम्पाटस्थित एआरएस डेन्टल क्लिनिकमा कार्यरत छन् । उनले प्रोस्टोडोन्टिक्समा एमडी गरेका छन् । एसोसिएट प्रोफेसर समेत रहेका डा. महर्जनको नेपाल मेडिकल काउन्सिल दर्ता नम्बर ६७६५ हो ।

यो खबर पढेर तपाईलाई कस्तो महसुस भयो ?
Khusi chhu

खुसी

Dukhi chhu

दुःखी

Achammit chhu

अचम्मित

Utsahit Chhu

उत्साहित

Akroshit Chhu

आक्रोशित

प्रतिक्रिया

भर्खरै पुराना लोकप्रिय