विश्वकप बन्दैछ भूराजनीतिको अखडा

२८ जेठ, काठमाडौं । जुलाई २०२५ मा न्युजर्सीको मेटलाइफ स्टेडियममा फिफा क्लब विश्वकपको फाइनल खेल सम्पन्न भयो । चेल्सीले पेरिस सेन्ट-जर्मन (पीएसजी) लाई पराजित गरेर उपाधि जित्यो । तर त्यस दिन स्टेडियमभित्र र बाहिरका दृश्यहरूले देखायो- यो प्रतियोगिता फुटबलको उत्सव मात्र होइन ।

मैदानमा बनाइएको अग्लो मञ्चमा चेल्सीका कप्तान रिस जेम्स ट्रफी थाप्न उभिएका थिए। उनका खेलाडी साथीहरू वरिपरि जम्मा थिए। फिफा अध्यक्ष जियानी इन्फान्टिनोसँगै ट्रफी हस्तान्तरण गरेपछि अमेरिकाका राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प मञ्चमै रोकिए। इन्फान्टिनो भने सुटुक्क बाहिर निस्किइसकेका थिए।

केही क्षणका लागि समारोह अलमलमा परेको देखियो। चेल्सीका खेलाडीहरू एकअर्कालाई हेरिरहेका थिए। राष्ट्रपति मञ्चबाट ओर्लने बेलाको पर्खाइमा उनीहरू अलमलिएका थिए। अन्ततः गोलकिपर रोबर्ट सान्चेजले कप्तान जेम्सलाई ट्रफी उचाल्न इसारा गरे।

त्यसपछि चेल्सीको टोली आफ्नो कप्तानको वरिपरि झुम्मियो। तर त्यो खुसियाली तस्बिरको बीचमा ट्रम्प पनि उभिरहेका थिए। यस्तो देखिन्थ्यो, मानौँ उनी पनि टोलीकै एक सदस्य हुन्।

प्रतियोगिताकै उत्कृष्ट खेलाडी घोषित भएका कोल पाल्मरले पछि भने, ‘उनी यहाँ आउँदै छन् भन्ने मलाई थाहा थियो। तर हामीले ट्रफी उचाल्ने बेलासम्म उनी मञ्चमै रहनेछन् भन्ने थाहा थिएन। त्यसैले म अलि अलमल्ल परेँ।’

यो घटना त्यतिमै सकिएन। एउटा भिडियोमा इन्फान्टिनोले ट्रम्पलाई एउटा मेडल दिएको देखियो । ट्रम्पले त्यो पदक तुरुन्तै आफ्नो सुटको खल्तीमा हाले। यहाँसम्म कि चेल्सीले उचालेको ट्रफी पनि सक्कली नभएर रेप्लिका (नक्कल) मात्र थियो। ट्रम्पले सक्कली ट्रफी ‘ओभल अफिस’ मा राख्ने ढिपी कसेका थिए ।

समारोहमा महान्यायाधिवक्ता पाम बोन्डी र आन्तरिक सुरक्षा मन्त्री क्रिस्टी नोएम पनि राष्ट्रपतिसँगै उपस्थित थिए। नोएम आप्रवासीहरूमाथि कडा कारबाही गर्ने सरकारी नीतिको नेतृत्व गर्ने व्यक्ति हुन्। एउटा खेलकुद समारोहमा ‘मागा’ शैलीको तामझाम देखियो।

ट्रम्प र फिफाबीचको यो नजिकको सम्बन्ध बुझ्न एक दशक पछाडि फर्कनुपर्छ ।

सन् २०१५ को मे महिनामा अमेरिकी न्याय मन्त्रालयले विश्व फुटबल इतिहासकै सबैभन्दा ठूलो भ्रष्टाचारको खुलासा गर्‍यो । अमेरिकाको अनुरोधमा स्विस प्रहरीले जुरिचको ‘बोर ओ लाक’ होटलमा फिफा कङ्ग्रेसका बेला छापा मार्‍यो ।

सात जना वरिष्ठ फुटबल अधिकारीहरूलाई पक्राउ गरियो। त्यही दिन एफबीआई र आईआरएसले मियामीमा रहेको ‘कनकाकाफ’ को मुख्यालयमा पनि खानतलासी गरे। जम्मा १४ जनामाथि ठगी, जालसाजी र सम्पत्ति शुद्धीकरणको मुद्दा चलाइयो।

उनीहरूमाथि २० करोड अमेरिकी डलरभन्दा बढी घुस र कमिसन लिएको आरोप लागेको थियो । यो अनुसन्धान मुख्यतः विश्वकपको आयोजना अधिकार र मिडिया अधिकारहरू बाँड्ने बहानामा घुस लिएको दाबीमा केन्द्रित थियो ।

अमेरिकी न्याय मन्त्रालयले फिफाले एउटा आपराधिक सङ्गठनजस्तै काम गरिरहेको भन्दै एक दर्जनभन्दा बढी अधिकारीहरूविरुद्धको अभियोग सार्वजनिक गर्‍यो। सन् २०१८ र २०२२ को विश्वकप क्रमशः रुस र कतारलाई दिने निर्णयहरूमा सबैभन्दा बढी छानबिन भयो । अनुसन्धानकर्ताहरूका अनुसार ती निर्णयहरूमा भोट किन्ने र आर्थिक प्रलोभन देखाउने काम भएका थिए। यो काण्डको परिणामस्वरूप लामो समयदेखि फिफाका अध्यक्ष रहेका सेप ब्लाटरले राजीनामा दिनुपर्‍यो ।

सन् २०१६ को फेब्रुअरीमा जियानी इन्फान्टिनो फिफाको नयाँ अध्यक्ष चुनिए । उनले सुधार र पारदर्शिताको एजेन्डा लिएर एसियाली फुटबल महासङ्घका अध्यक्ष शेख सलमान बिन इब्राहिम अल–खलिफालाई पराजित गरे । जितपछि उनले भनेका थिए, ‘म तपाईंहरू सबैको अध्यक्ष बन्न चाहन्छु। फिफाले दुःखद र सङ्कटका क्षणहरू भोगिसक्यो। तर अब ती दिनहरू सकिए ।’

त्यसको नौ महिनापछि, सन् २०१६ को नोभेम्बरमा डोनाल्ड ट्रम्प अमेरिकाका राष्ट्रपति चुनिए । एफबीआईको अनुसन्धानले अघिल्लो दशकमा फिफालाई अन्तर्राष्ट्रिय अपराधको एउटा उदाहरणका रूपमा हेरेको थियो ।

अमेरिकाले विश्वव्यापी संस्थाहरूलाई सुधार्न चाहेको देखिएको थियो। तर ट्रम्प प्रशासनको दृष्टिकोण बिल्कुलै फरक थियो । फिफालाई एक्लो पार्नुको सट्टा ट्रम्प प्रशासनले यसको नेतृत्वसँग मिलेर काम गर्ने बाटो रोज्यो ।

सन् २०१७ को सुरुवातदेखि नै ट्रम्प र उनको प्रशासनले एउटा नयाँ लक्ष्यमा काम गर्न थाल्यो। त्यो लक्ष्य थियो- सन् २०२६ को फिफा विश्वकप आयोजना गर्ने अवसर जुराउनु ।

ट्रम्पले आफैँ यसबारे भनेका थिए, ‘उनीहरूले मलाई यस अभियानमा सामेल गराउन लगातार फोन गरिरहेका थिए। जब मैले विश्वकप शब्द सुनेँ, म यो गर्न चाहन्थेँ ।’

तर यो महत्त्वाकाङ्क्षामा एउटा ठूलो अवरोध थियो। जनवरी २०१७ मा ट्रम्पले हस्ताक्षर गरेको विवादित ‘मुस्लिम प्रतिबन्ध’ (कार्यकारी आदेश १३७६९) ले ७ वटा मुस्लिम देशका नागरिकलाई अमेरिका भ्रमण गर्न रोकेको थियो । यस आदेशको चौतर्फी आलोचना भयो ।

युरोपेली फुटबलको सर्वोच्च निकाय युईएफएका अध्यक्ष अलेक्जेन्डर सेफेरिनले ट्रम्पको यो कदमले अमेरिकाको विश्वकप दाबेदारीलाई नोक्सान पुर्‍याउन सक्ने सङ्केत गरे । उनले न्युयोर्क टाइम्ससँग भनेका थिए, ‘यदि राजनीतिक वा लोकप्रियतावादी निर्णयका कारण खेलाडीहरू आउन पाउँदैनन् भने, त्यहाँ विश्वकप हुन सक्दैन ।’

त्यस समयमा इन्फान्टिनोको पनि उस्तै धारणा थियो। उनले भनेका थिए, ‘विश्वकपका लागि छनोट हुने टोलीहरूले आयोजक देशमा प्रवेश पाउनै पर्छ। नत्र त्यहाँ विश्वकप हुन सक्दैन ।’

यो अवरोध हटाउन ट्रम्प प्रशासनले फिफालाई पत्रहरू पठायो। पत्रमा ‘विश्वभरका सबै योग्य खेलाडी, अधिकारी र प्रशंसकहरूले बिना कुनै विभेद अमेरिकामा प्रवेश पाउनेछन्’ भनी आश्वस्त पारियो । प्रशासनले त्यो मुस्लिम प्रतिबन्धको नीतिलाई फिर्ता लियो र अर्को कार्यकारी आदेश जारी गर्‍यो । ट्रम्प आफैँले यसलाई सुरुवाती प्रतिबन्धको ‘अलि खुकुलो र पोलिटिकल्ली करेक्ट संस्करण’ भनेका थिए ।

अप्रिल १०, २०१७ मा संयुक्त राज्य अमेरिका, क्यानडा र मेक्सिकोले संयुक्त रूपमा विश्वकप आयोजना गर्ने दाबेदारी सार्वजनिक गरे । यो दाबेदारी सुनिश्चित गर्न ट्रम्पका ज्वाइँ तथा वरिष्ठ सल्लाहकार जारेड कुस्नरले महत्त्वपूर्ण भूमिका खेले । उनले पर्दापछाडि कूटनीतिक प्रयास गर्दै साउदी र बहराइनका नेताहरूसँग व्यक्तिगत रूपमा लबिइङ गरे ।

सन् २०१७ मा साउदी अरबको एक गोप्य भ्रमणका क्रममा कुस्नरले साउदी युवराज मोहम्मद बिन सलमानसँग लामो वार्ता गरे । उनले अन्य खाडी राष्ट्रहरूलाई पनि मोरक्कोको सट्टा अमेरिका–क्यानडा–मेक्सिकोको संयुक्त दाबेदारीलाई समर्थन गर्न राजी गराए । कुस्नरले दाबेदारीको रणनीति तय गर्न अमेरिकी फुटबल महासङ्घलाई ह्वाइट हाउसमा पटक–पटक आमन्त्रण गरेको पनि उल्लेख छ ।

अन्ततः १३ जुन २०१८ मा रुसको मस्कोमा भएको ६८औँ फिफा कङ्ग्रेसमा संयुक्त दाबेदारी १३४ मतका साथ विजयी भयो। मोरक्कोले ६५ मत मात्र पायो । दाबेदारी जिताउन मात्र नभएर प्रतियोगिताको अन्तिम बन्दोबस्ती मिलाउन पनि कुस्नरको भूमिका रहिरह्यो ।

‘द एथलेटिक’ का अनुसार उनले फिफा अध्यक्ष इन्फान्टिनो, क्षेत्रीय राजनीतिज्ञ र न्युयोर्कका ठूला व्यवसायीहरूबीच एउटा रणनीतिक दिवाभोजको आयोजना गरे। यसको उद्देश्य न्युजर्सीको ‘मेटलाइफ स्टेडियम’ लाई सन् २०२६ को फाइनल खेल हुने मुख्य मैदानका रूपमा स्थापित गर्नु थियो ।

सेप्टेम्बर २०१९ मा इन्फान्टिनोसँगै ‘मरिन वान’ मा चढ्नुअघि ट्रम्पले सञ्चारमाध्यमलाई भनेका थिए, ‘हामीले मेरो दोस्रो कार्यकाललाई थप केही वर्ष बढाउनुपर्ने हुन्छ, किनभने २०२६ का लागि मैले यसलाई दुई वर्ष बढाउनुपर्छ। मलाई आशा छ तपाईंहरूले मलाई २०२६ मा सम्झनुहुनेछ ।’

जनवरी २०, २०२५ मा ट्रम्प पुनः राष्ट्रपति पदमा फर्किए । आफ्नो कार्यकालको पहिलो दिन उनले वासिङ्टनको ‘क्यापिटल वान एरिना’ को बीच भागमा बनाइएको अस्थायी डेस्कमा बसेर धेरै कार्यकारी आदेशहरूमा हस्ताक्षर गरे ।

यो एरिना ‘वासिङ्टन विजार्ड्स’ र ‘वासिङ्टन क्यापिटल्स’ को घरेलु मैदान हो। त्यहाँ उपस्थित करिब २० हजार समर्थकहरूले ताली बजाएर उनको समर्थन गरे ।

यसबाट ट्रम्पको दोस्रो कार्यकालमा खेलकुदले निकै महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्ने निश्चित थियो । ह्वाइट हाउस फर्किएको पहिलो केही महिनामै उनले सुपर बाउल, डेटोना ५००, एनसीएए रेस्लिङ च्याम्पियनसिप, युएफसी फाइट्स र अन्तर्राष्ट्रिय फुटबल फाइनलजस्ता ठूला खेलकुद प्रतियोगिताहरूमा उपस्थिति जनाए ।

सन् २०२५ को अक्टोबरसम्ममा अर्थात् ट्रम्प राष्ट्रपति बनेको १० महिनाभित्र उनले १० वटा ठूला खेलकुद प्रतियोगिताहरूमा उपस्थिति जनाइसकेका थिए । योसँगै उनले खेलकुदसँग जोडिएका पाँचवटा कार्यकारी आदेशहरूमा हस्ताक्षर पनि गरिसकेका थिए ।

विगतका राष्ट्रपतिहरूले खेलकुदलाई औपचारिक उपस्थिति वा नरम कूटनीतिका लागि मात्र प्रयोग गर्थे । उनले शीतयुद्धकालीन समयको ‘राष्ट्रपति शारीरिक तन्दुरुस्ती परीक्षण’ लाई फेरि ब्युँताएका छन्। उनले सन् २०२६ को फिफा विश्वकप र सन् २०२८ को ग्रीष्मकालीन ओलम्पिकका लागि ह्वाइट हाउसमा छुट्टाछुट्टै कार्यदल गठन गरेका छन् ।

मे २०२५ मा नयाँ गठित ‘विश्वकप २०२६ कार्यदल’ को पहिलो बैठकको अध्यक्षता ट्रम्प आफैँले गरे। यस कार्यदलको नेतृत्व उनी आफैँ गर्छन् र यसमा उपराष्ट्रपति जेडी भान्स, आन्तरिक सुरक्षा मन्त्री क्रिस्टी नोएमसहित उनको मन्त्रिमण्डलका अधिकांश सदस्यहरू छन् ।

बैठकमा ट्रम्पले सन् २०२६ को विश्वकप इतिहासकै ‘सबैभन्दा ठूलो, सुरक्षित र असाधारण फुटबल प्रतियोगिता’ हुने दाबी गरे । उपराष्ट्रपति भान्सले त्यहाँ विश्वकप हेर्न आउने पर्यटकहरूका लागि एउटा सीमा निर्धारण गर्ने कुरा स्पष्ट पारे । उनले भने, ‘हामी चाहन्छौँ कि उनीहरू यहाँ आऊन्, उत्सव मनाऊन् र खेल हेरून्। तर खेल सकिएपछि उनीहरू आफ्नो देश फर्कनुपर्छ ।’

यो भनाइ ट्रम्प प्रशासनको मुख्य नीतिसँग जोडिएको छ । मन्त्री नोएमको नेतृत्वमा अमेरिकी आप्रवासन तथा भन्सार प्रवर्तन (आईस) एजेन्टहरूले देशभरिका विभिन्न सहर, धार्मिक स्थल र पार्किङ स्थलहरूमा समेत छापा मारिरहेका छन् ।

अप्रिल २०२५ सम्ममा ट्रम्प प्रशासनले १ लाख ४० हजार मानिसलाई देशनिकाला गरिसकेको दाबी गरेको छ । आन्तरिक सुरक्षा मन्त्रालयले अगस्टमा १६ लाख ‘अवैध विदेशीहरूले अमेरिका छोडिसकेको’ दाबी पनि गरेको छ ।

यो कडा आप्रवासी नीति फुटबल मैदानसम्म पनि पुग्यो । क्लब विश्वकपका खेलहरू भइरहेका बेला आइस एजेन्टहरू स्टेडियममै उपस्थित थिए । आइसका प्रवक्ताले ‘द मियामी हेराल्ड’ सँग भने, ‘राष्ट्रिय सुरक्षासँग जोडिएका यस्ता ठूला प्रतियोगिताहरूमा आइसले आन्तरिक सुरक्षा र न्याय मन्त्रालयसँग मिलेर खेलको सुरक्षा सुनिश्चित गर्न काम गर्नेछ ।’

कतिपय अवस्थामा प्रशासनले सन् १७९८ को ‘एलियन एनिमिज एक्ट’ जस्तो पुरानो कानुनको प्रयोग गरेर शङ्कास्पद अवैध आप्रवासीहरूलाई बिना कुनै कानुनी प्रक्रिया देशनिकाला गरेको छ । यसरी समातिएका सयौँ मानिसहरूलाई एल साल्भाडोरको एउटा उच्च सुरक्षा भएको जेलमा पठाइएको छ ।

फिफा अध्यक्ष इन्फान्टिनोले मार्च २०२५ मा ट्रम्पका अगाडि भनेका थिए, ‘अमेरिकाले विश्वलाई स्वागत गर्नेछ । यहाँ लाखौँ मानिसहरू आउनेछन् । र त्योभन्दा बढी, हामीले पूरा संसारलाई खुसी र आनन्द दिनेछौँ। अमेरिका आउने प्रत्येक व्यक्तिले सुरक्षित र स्वागत महसुस गर्नु आवश्यक छ ।’

ट्रम्पको विश्वकप एजेन्डाले अमेरिकाको विदेश नीतिलाई पनि एउटा नयाँ दिशामा धकेलेको छ । पोलिटिकोको विश्लेषणअनुसार, ‘अमेरिकी विदेश मन्त्रालयले अब आफ्नो नाम बदलेर ‘खेलकुद मन्त्रालय’ राख्दा पनि हुने देखिन्छ ।’

‘पोलिटिको’ ले प्राप्त गरेका सरकारी कागजात र मन्त्रालयका अधिकारीहरूसँगको कुराकानीअनुसार, विश्वकपलाई विदेश मन्त्रालय कत्तिको महत्त्वपूर्ण छ भन्ने कुरा प्रमाणित गर्ने मौकाका रूपमा हेरिएको छ। यी कागजातहरूमा ‘स्पोर्ट्स डिप्लोमेसी प्लेबुक’ सामेल छ ।

यस निर्देशिकामा विश्वकप र ओलम्पिकजस्ता ठूला खेलहरूलाई अमेरिकाको ‘सफ्ट पावर’ र विदेशी लगानी बढाउन कसरी प्रयोग गर्ने भन्ने योजना लेखिएको छ। साथै यसमा ट्रम्पका केही सामाजिक नीतिहरूलाई अगाडि बढाउने कुरा पनि समेटिएको छ ।

गत डिसेम्बरमा विदेश मन्त्रालयका कर्मचारीहरूलाई ९ पृष्ठको एउटा ‘स्पोर्ट्स डिप्लोमेसी प्लेबुक’ वितरण गरिएको थियो। यसमा प्रशासनले ‘खेलकुदको दशक’ भनेर नाम दिएको अवधिलाई कसरी उपयोग गर्ने भन्ने कुरा लेखिएको छ । यस दशकअन्तर्गत अमेरिकाको भूमिमा आयोजना हुने सन् २०२६ को विश्वकप, २०२८ र २०३४ को ओलम्पिक खेलहरू र अन्य ठूला खेलकुद प्रतियोगिताहरू पर्दछन् ।

विश्वभर रहेका धेरै अमेरिकी दूतावास र कूटनीतिक कार्यालयहरूले आफ्ना कर्मचारीहरूको सङ्ख्या थप्दै छन् । उनीहरूले खेल हेर्न आउने प्रशंसकहरूका लागि भिसा प्रक्रिया सहज बनाउन यसो गरेका हुन्। ‘फिफा पास’ नामको नयाँ भिसा प्रणाली बनाइँदै छ। यसले टिकट भएका मानिसहरूलाई भिसा अन्तर्वार्ताका लागि प्राथमिकता दिनेछ ।

तर विदेश मन्त्रालयका अगाडि एउटा कठिन दोहोरो चुनौती छ। यमनका लागि पूर्वअमेरिकी राजदूत जेराल्ड फियरस्टिनले यसलाई स्पष्ट रूपमा भनेका छन्, ‘विदेश मन्त्रालयका अगाडि दुईथरी दर्शक छन्। पहिलो- विदेशी दर्शक हुन्, जसलाई स्वागत गर्न मन्त्रालय आतुर छ। दोस्रो दर्शक भनेको यो आप्रवासी विरोधी ट्रम्प प्रशासन हो। विदेश मन्त्रालयले यिनै दुई विपरीत कुराहरूबीच सन्तुलन मिलाएर हिँड्नुपर्नेछ।’

ट्रम्प र इन्फान्टिनोबीचको सम्बन्ध केवल व्यक्तिगत मैत्रीभन्दा धेरै माथिको कुरा हो । यो एउटा सोचेर बुनिएको राजनीतिक गठबन्धन हो । इन्फान्टिनोले ट्रम्पको सपथग्रहण समारोहमा सहभागिता जनाए । उनी ओभल अफिसमा ट्रम्पसँग भेट गर्न गए। उनी ट्रम्पसँगै मध्यपूर्वको भ्रमणमा निस्किए ।

‘प्ले द गेम’ को रिपोर्टले इन्फान्टिनो र ट्रम्पको सम्बन्धको बारेमा विस्तृत रिपोर्ट गरेको छ । उक्त रिपोर्टले इन्फान्टिनोलाई महत्त्वाकाङ्क्षी र धूर्त राजनीतिक चरित्रको रूपमा देखाएको छ । उनले सन् २०१८ को विश्वकप आयोजना गर्न क्रेमलिनसँग साझेदारी गरे ।

सन् २०२२ को संस्करणका लागि कतारको सहारा लिए। त्यसपछि साउदी अरब र त्यहाँका शासक मोहम्मद बिन सलमानसँग हात मिलाए। साउदीको आर्थिक सहयोगकै बलमा इन्फान्टिनोले ठूलो स्वरूपको क्लब विश्वकप जस्ता आफ्ना ठूला परियोजनाहरू अगाडि बढाइरहेका छन् ।

इन्फान्टिनोसँग ट्रम्पको सम्बन्ध यस्तै एउटा लेनदेनमा आधारित तर दुवैका लागि आवश्यक सम्बन्ध हो । इन्फान्टिनोलाई अमेरिकामा फिफाको स्थान सुरक्षित गर्न ट्रम्पको आशीर्वाद चाहिन्छ। ट्रम्पलाई एउटा यस्तो विश्वव्यापी महोत्सव चाहिन्छ, जसलाई उनले अमेरिकी जितको रूपमा प्रचार गर्न सकून् ।

ट्रम्पका लागि सन् २०२६ को विश्वकप एउटा उत्कृष्ट मञ्च हो। यसले उनलाई विश्वलाई अमेरिका ल्याएको श्रेय दिने अवसर दिनेछ। यसले अमेरिकालाई विश्वकै अपरिहार्य आयोजक देशका रूपमा प्रस्तुत गर्न मद्दत गर्नेछ। उनले कमजोर र ओरालो लाग्दै गरेको युरोप वा अस्थिर ल्याटिन अमेरिकाको तुलनामा ‘अमेरिकी महानता’ लाई प्रष्टसँग देखाउन पाउनेछन् ।

एनएफएल खेलाडीहरूको विरोध प्रदर्शनले उनीहरूलाई ट्रम्पको नजरमा खलनायक बनाएको थियो । विश्वकपले उनलाई यसको ठिक विपरीत एउटा प्रतीक दिनेछ। विदेशी खेलाडी र प्रशंसकहरू अमेरिका आउनेछन् र चाहेर वा नचाहेर यहाँको महानताको तारिफ गर्नेछन् ।

विश्वव्यापी खेलकुद निकायहरूमा अमेरिकाको नेतृत्व स्थापित गर्ने कुरा पनि यस योजनामा उल्लेख छ। यसको उद्देश्य चीन र रुस जस्ता विरोधी देशहरूलाई अन्तर्राष्ट्रिय खेलकुद सङ्गठनहरूको नेतृत्व लिनबाट रोक्नु हो ।

गत सेप्टेम्बरमा केही विदेशी सञ्चारमाध्यमहरूले ट्रम्प प्रशासनले इजरायललाई अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगिताहरूबाट हटाउने युरोपेली प्रयासहरूविरुद्ध आफ्नो कूटनीतिक संयन्त्र प्रयोग गर्न लागेको दाबी गरेका थिए । विदेश मन्त्रालयका एक अधिकारीले ‘स्काई न्युज’ लाई बताएअनुसार, इजरायलको राष्ट्रिय फुटबल टोलीलाई विश्वकपबाट प्रतिबन्ध लगाउने जुनसुकै प्रयासलाई रोक्न अमेरिकाले कदम चाल्नेछ।

यो सबै गतिविधिले विश्व फुटबल समुदायमा एउटा असन्तुष्टि जन्माएको छ । विश्वभरका फुटबल खेलाडीहरूको सङ्गठन ‘फिफप्रो’ ले सन् २०२५ को क्लब विश्वकपपछि एउटा कडा घोषणा गरेको थियो-

‘फुटबललाई जिम्मेवार नेतृत्व चाहिन्छ, शासक होइन ।’ क्लब विश्वकपको फाइनलका क्रममा खेलाडीहरूको कल्याणसम्बन्धी छलफलबाट फिफा अध्यक्ष इन्फान्टिनोले आफ्नो सङ्गठनलाई बाहिर राखेको भन्दै फिफप्रोले यो विज्ञप्ति जारी गरेको हो। यो घटना इन्फान्टिनोको एकाधिकारवादी प्रवृत्तिको अर्को उदाहरण थियो ।

ट्रम्पको कडा नीति र सरकारी खर्च कटौतीका कारण देशले सन् २०२६ को प्रतियोगिता सफलतापूर्वक आयोजना गर्न सक्ने क्षमतामाथि गम्भीर प्रश्नहरू उठिरहेका छन् । ‘युएस ट्राभल एसोसिएसन’ का अनुसार अमेरिकाको हवाई उड्डयन प्रणाली विश्वकप र सन् २०२८ को लस एन्जलस ओलम्पिकका क्रममा आउने पर्यटकहरूको ठूलो चाप धान्न सक्ने गरी बनेको छैन ।

एसोसिएसनले फेब्रुअरी २०२५ मा एउटा प्रतिवेदन सार्वजनिक गर्दै सुरक्षा सुधार, हवाई ट्राफिक नियन्त्रण प्रविधिको आधुनिकीकरण र भिसा प्रक्रियामा सुधार गर्न माग गरेको छ ।

यसैबीच, ट्रम्पले आफ्ना सहआयोजक तथा सबैभन्दा नजिकका छिमेकी मुलुकहरू क्यानडा र मेक्सिकोविरुद्ध व्यापार युद्ध सुरु गरेका छन्। सहआयोजक देशहरूसँगको यो व्यापार युद्ध विश्वकपको त्यो भावनाविपरीत छ। कूटनीतिक सम्बन्धमा आएको यो खटासले सुरक्षा समन्वयमा बाधा पुर्‍याउन सक्ने देखिएको छ ।

विदेश मन्त्रालयको ‘स्पोर्ट्स डिप्लोमेसी प्लेबुक’ ले अमेरिकी कूटनीतिज्ञहरूलाई आगामी खेलकुद प्रतियोगिताहरूको फाइदा उठाएर व्यापारिक लगानी आकर्षित गर्न प्रोत्साहन गर्छ। विदेशमा रहेका नागरिकहरूलाई खेल हेर्ने पार्टीहरूमार्फत जोड्न भनिएको छ।

कूटनीतिज्ञहरूलाई अमेरिकाको ब्रान्ड प्रवर्द्धन गर्न ‘सुपर बाउल’ जस्ता खेलकुद प्रतियोगिताहरूको पनि भरपूर प्रयोग गर्न भनिएको छ ।

विदेश मन्त्री मार्को रुबियोले नोभेम्बरको मध्यतिर विश्वभरका दूतावासहरूमा पठाएको एउटा पत्रमा ट्रम्पको मनपर्ने खेल ‘अल्टिमेट फाइटिङ च्याम्पियनसिप’ (युएफसी) को पनि नाम उल्लेख गरेका छन्। उनले अमेरिकी कूटनीतिज्ञहरूलाई अमेरिका र यसको संस्कृति प्रदर्शन गर्न यस खेलबाट प्रेरणा लिन सकिने बताएका छन्। उक्त पत्रमा कूटनीतिज्ञहरूलाई ‘सिर्जनशील बन्नुहोस्’ भनी आग्रह गरिएको छ ।

कार्यदलका प्रमुख रुडी गियुलियानीले भनेका छन्, ‘मलाई लाग्छ कि अमेरिका आउने कतिपय मानिसहरूको मनमा यहाँको बारेमा एउटा फरक भ्रम हुन सक्छ। तर हामीले उनीहरूलाई संयुक्त राज्य अमेरिका वास्तवमा कस्तो छ भनेर देखाउने ठूलो अवसर पाउँदै छौँ ।’

(एजेन्सीहरूको सहयोगमा)