Comments Add Comment

सदावहार सयपत्री फूलको रोचक कुरा

त्यसै पनि फूल हामी सबैलाई मनपर्छ । चार्डपर्वको बेलामा त फूलको महत्व र आकर्षण नै बेग्लै हुन्छ । जब फूलको चर्चा हुन्छ, सयपत्री फूलको स्थान अग्रपंक्तिमा आउँछ । खासगरी तिहार जस्तो विशेष चार्डमा त सयपत्री फूलको महत्व शब्दमा वर्णन गरेर सकिँदैन । सयपत्री एक मात्र त्यस्तो फूल हो, जुन तिहारजस्तो चार्डपर्वमा मात्र होइन हरेक प्रकारका धार्मिक, सांस्कृतिक पर्वका साथै उत्सव र महोत्सवहरुमा समेत प्रयोग हुन्छ । सयपत्री फूल केवल पूजा गर्न मात्र होइन, सजावटको लागि पनि उत्तिकै प्रयोग गंरिन्छ ।

त्यसैपनि धार्मिक-सामाजिक कार्यक्रमहरु, उत्सव तथा वैवाहिक समारोहहरुमा विभिन्न प्रकारका फूलहरुको आफ्नै महत्व हुन्छ । ती फूलहरुमध्ये सयपत्री फूलको एउटा बेग्लै स्थान छ । सयपत्री फूलको एउटा मुख्य विशेषता भनेको यो फूल विभिन्न रंगमा फुल्छ । जस्तै, पहेँलो, सुन्तले, रातो, कलेजी, केसरी तथा सेतो । यी सबै रंगका सयपत्री फूलहरुले प्रायः हरेक चार्डपर्वमा आफ्नो मनमोहक वासना फैलाइरहेको हुन्छ ।

घरमा होस् अथवा कार्यालयमा, सवारी साधनमा होस् अथवा मन्दिरमा, सयपत्री फूलले हरेक स्थानमा एउटा बेग्लै सम्मान पाउँछ । निकै नै मन्द, कस्तूरी झैं गन्ध आउने यो फूललाई संस्कृति भाषामा स्थलपद्यम् नामले चिनिन्छ ।

१६ औं शताब्दीमा मेक्सिकोमा फुलेको सयपत्री फूल बिस्तारै-बिस्तारै अन्य देशहरुसम्म पनि फैलिन थाल्यो । विश्वभरीमा सयपत्री फूलको ५० भन्दाबढी प्रजातिहरु छन् । नेपालमा पनि सयपत्रीका एक दर्जनभन्दा बढी प्रजातिहरु उपलब्ध छन् । सयपत्री फूल नेपालमा निकै लोकपि्रय मानिन्छ । किनभने यो फूलको एउटा विशेषता के छ भने यो फूल वर्षभरी नै फुलाउन सकिन्छ ।

फूल एक प्रतीक अनेक

सयपत्री फूलको बारेमा पुरानो कथन के छ भने यसले मनुष्यको अहंकारलाई कम गर्छ र फूलको केसरी रंगले त्याग र माया-मोहको दुरीलाई दर्शाउँछ । यसबाहेक एउटै बिउमार्फत् धेरै वटा पत्रहरु एक-अर्कासँग जोडिएका कारण यो फूलको तुलनामा एउटा राम्रो नेतासँग पनि गरिन्छ ।

सयपत्रीको फूलको अर्को एउटा रोचक कुरा के छ भने यो एक मात्र त्यस्तो फूल हो, जुन सयपत्रीको एउटा सानो पत्रबाट समेत उमार्न सकिन्छ । सयपत्रीलाई फूलको तुलना शरीरको आत्मासँग पनि गरिन्छ ।

जसरी आत्मा कहिले पनि मर्दैन, केवल शरीरमात्र परिवर्तन गर्छ । यसबाहेक घरको मुख्य ढोकामा सयपत्रीको फूलको तोरण लगाउनेले घरमा नकारात्मकता रहन पाउँदैन । सयपत्री फूलको बारेमा अर्को एउटा रोचक कुरा के छ भने यो फूल ओइलाउन अथवा सुक्न थाल्यो भने पनि यसको सुगन्ध फैलिरहन्छ । यसले के सन्देश दिन्छ भने तपाईं थाके पनि, निराश भए पनि आफ्नो धैर्यको बलमा आफ्नो लक्ष्यलाई प्राप्त गर्न सक्नुहुनेछ । उर्जा तथा प्रेरणाले भरिएको यो फूलको नौरंगी रंगको महत्व पनि कम छैन ।

परम्पराको अंग

फूलहरुको सजावटको परम्परा प्राचीनकालदेखि नै चल्दै आएको छ । जब भगवान श्रीराम १४ वर्ष वनवास काटेर अयोध्या फर्किएका थिए, त्यो बेला उनको स्वागत पुष्प वर्षामार्फत नै गरिएको थियो । त्यो बेला पनि सयपत्री फूलकै प्रयोग गरिएको थियो । यसैगरी नेपालका अधिकांश चार्डपर्व अथवा उत्सवको बेला सजावट तथा अतिथिहरुलाई फूलको मालाले स्वागत गर्ने परम्परा छ, त्यो बेला पनि सयपत्री फूल नै प्रयोग गरिन्छ । भनिन्छ, सयपत्री फूलद्वारा जो कोहीको स्वागत गर्नाले उनीहरुको मान-सम्मान बढ्छ ।

यो खबर पढेर तपाईलाई कस्तो महसुस भयो ?

ट्रेन्डिङ

Advertisment