युक्रेनमा जनसंख्या घट्दै, सैनिकहरूको वंश जोगाउन नि:शुल्क ‘स्पर्म बैंकिङ’

रुससँगको युद्धका कारण युक्रेनले जनसांख्यिक संकटको सामना गर्न थालेको छ । युद्धका कारण सैनिकहरूको मृत्यु भइरहने तर सन्तान उत्पादन कम हुने भएपछि युक्रेनमा जनसंख्या घट्न थालेको हो ।

यसबाट बँच्न युक्रेनले सैनिकहरूको शुक्रकीट निःशुल्क भण्डारण गर्ने कार्यक्रम नै सञ्चालनमा ल्याएको छ । जसलाई स्पर्म बैंकिङ भनिएको छ ।

यो कार्यक्रम अन्तर्गत युद्धमा खटिएका सैनिकहरूले आफ्नो शुक्रकीट ‘फ्रिज’ गरेर सुरक्षित राख्न पाउनेछन् । यदि युद्धका क्रममा कुनै सैनिकको मृत्यु भएमा वा घाइते भएर प्रजनन क्षमता गुमाएमा उनीहरूका पत्नीले सुरक्षित राखिएको सोही शुक्रकीट प्रयोग गरेर सन्तान जन्माउन सक्ने कानुनी व्यवस्था गरिएको छ ।

यसअघि सन् २०२२ मै निजी क्लिनिकहरूले यो सेवा सुरु गरेका थिए । पछि युक्रेनी संसदले यसलाई व्यवस्थित गर्न विशेष ऐन नै पारित गरेको थियो । तर, त्यसमा दाताको मृत्यु भएमा शुक्रकीट नष्ट गर्नुपर्ने प्रावधान राखिएको थियो । जसलाई लिएर चौतर्फी विरोध भयो । त्यसपछि संशोधन गरेर बनाइएको नयाँ नियमअनुसार अब सैनिकको मृत्यु भएको ३ वर्ष पछिसम्म शुक्रकीट सुरक्षित राख्न सकिन्छ । दम्पतीको पूर्वसहमतिमा प्रयोग गर्न सकिन्छ ।

कीभस्थित सरकारी प्रजनन केन्द्रका निर्देशक ओक्साना होलिकोभाका अनुसार युद्धले शारीरिकसँगै मानसिक र प्रजनन समस्या निम्त्याएको छ । रुस-युक्रेन युद्ध सुरु भएयता युक्रेनमा गर्भवती महिलाहरूको संख्या आधाले घटेको छ । यस्तो अवस्था सिर्जना भएको युक्रेनमा यो सुविधाले सैनिकहरूलाई मानसिक शान्ति दिने विश्वास गरिएको छ ।

त्यस्तै अब युक्रेन सरकारले सैनिक भर्नाकै क्रममा डिएनए नमुना संकलन गरे जस्तै शुक्रकीट भण्डारणलाई पनि व्यापक बनाउने योजना बनाएको छ । यसले युद्धपछिको युक्रेनमा नयाँ पुस्ताको भविष्य सुनिश्चित हुने जनाइएको छ ।

बीबीसीबाट