सिलिकन भ्यालीमा नयाँ ‘डिपसिक मुभमेन्ट’ : चीनको किफायती कोडिङ मोडलको आविष्कार

१३ असार, काठमाडौं । सिलिकन भ्यालीमा चीनको ‘डिपसिक’ ले आफ्नो शक्तिशाली तर किफायती एआई मोडलमार्फत हलचल मच्चाएको झन्डै डेढ वर्षपछि, बेइजिङस्थित ‘जिपु एआई’ ले अमेरिकी प्रविधि उद्योगलाई अर्को ठूलो झट्का दिएको छ।

अमेरिकी उद्यमी र अनुसन्धानकर्ताहरूले जिपुको नयाँ फ्ल्यागसिप मोडल ‘जीएलएम-५.२’ को कोडिङ क्षमता र किफायती मूल्यको प्रशंसा गरिरहेका छन्। यसै महिनाको सुरुतिर सार्वजनिक भएको यस मोडललाई कतिपयले नयाँ ‘डिपसिक मुभमेन्ट’ का रूपमा स्वागत गरेका छन्। प्रयोगकर्ताहरूले यसलाई दैनिक कोडिङका लागि पर्याप्त र भरपर्दो पहिलो ‘ओपन-वेट’ मोडलसमेत भनेका छन्।

मेटा प्लेटफर्म्स र गुगल डिपमाइन्डका पूर्व उपाध्यक्ष म्याट भेलोसोले गत हप्ता एक्समा आफूले ‘दिनभर’ जीएलएम-५.२ प्रयोग गरेको र यसलाई दैनिक काममा प्रयोग गर्न सकिने ‘पहिलो ओपन मोडल’ पाएको बताएका थिए।

भेलोसोले लेखेका छन्, ‘अब स्थिति पहिले जस्तो रहने छैन।’ गत अप्रिलमा सार्वजनिक भएको ओपनएआईको प्रिमियम मोडल ‘जीपिटी-५.५’ सँग जीएलएम-५.२ को तुलना गर्ने एक प्रयोगकर्तालाई जवाफ दिँदै उनले थपे, ‘ चिनियाँ मोडल बढी व्यावहारिक छ, धेरै अनावश्यक कुरा गर्दैन, आफैँलाई स्पष्ट पार्न घुमाउरो कुरा गर्दैन र सिधै काम पुरा गर्छ।’

अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा ‘जेड.एआई’ नामले चिनिने जिपु एआईले जुन १३ मा जीएलएम-५.२ बजारमा ल्याएको हो। अमेरिकाको अग्रणी एआई ल्याब ‘एन्थ्रोपिक’ ले विदेशी प्रयोगकर्ताहरूलाई रोक्ने वासिङ्टनको निर्देशिका पालना गर्न आफ्नो सबैभन्दा उन्नत सार्वजनिक मोडल ‘क्लोड फेबल ५’ लाई बन्द गरेको भोलिपल्ट नै यो चिनियाँ मोडल सार्वजनिक भएको हो।

भर्खरै सार्वजनिक भएका अन्य चिनियाँ मोडलहरू जस्तै ‘डिपसिक भी४ प्रो’ , ‘मिनिम्याक्स एम३’ र अलिबाबाको ‘क्वेन३.७-म्याक्स’ ले महत्त्वपूर्ण प्रगति गरे तापनि, एउटा प्रमुख बेन्चमार्कमा विश्वकै शीर्ष तीनभित्र पर्न सफल पहिलो चिनियाँ मोडलका रूपमा जीएलएम-५.२ दरिएको छ।

एकै पटक सयौँ पृष्ठको पाठ वा कोड प्रशोधन गर्न सक्ने क्षमता भएको यो विशाल मोडलले फ्रन्ट-एन्ड कोडिङ क्षमताका लागि ग्लोबल एरिना र्‍याङ्किङमा ‘फेबल ५’ पछि विश्वमै दोस्रो स्थान हासिल गरेको छ।

ठूला ल्याङ्ग्वेज मोडलहरूका लागि कोडिङ असिस्टेन्टहरू सबैभन्दा द्रुत रूपमा बढिरहेका व्यावसायिक अनुप्रयोगहरूमध्ये एक बनेका छन्। यसको तीव्र मागले एन्थ्रोपिक जस्ता कम्पनीहरूको राजस्वमा ठूलो वृद्धि गराएको छ। हालैका प्रतिवेदनहरूअनुसार, सन् २०२५ को सुरुमा १ अर्ब डलर रहेको एन्थ्रोपिकको वार्षिक राजस्व गत महिना आकाशिएर ४७ अर्ब अमेरिकी डलर पुगेको छ।

यस्तो रेकर्डतोड वृद्धि मुख्यतया उत्कृष्ट मोडल हुनुको परिणाम भएको एआई अनुसन्धानकर्ता नाथन ल्याम्बर्टले सोमबार एक ब्लग पोस्टमा उल्लेख गरेका छन्। उनले जीएलएम-५.२ विश्वासिलो विकल्प प्रदान गर्ने ‘पहिलो ओपन-वेट मोडल’ भएको थपे।

ल्याम्बर्टले गत वर्षको जनवरीसँग तुलना गरे, जब डिपसिकको ‘आर१’ मोडलले सीमित स्रोतसाधन भएका ओपन-वेट ल्याबहरूले पनि ओपनएआईको पहिलो रिजनिङ मोडल ‘ओ१’ जस्तै ‘चेन-अफ-थट’ (तार्किक श्रृंखला) मोडलहरू विकास गर्न सक्छन् भन्ने कुरा प्रमाणित गरिदिएको थियो।

ब्रूकिङ्स इन्स्टिच्युटका फेलो काइल च्यानले भने, ‘जीएलएम-५.२ ले चिनियाँ एआईका लागि नयाँ डिपसिक मुभमेन्टको सङ्केत गरेको छ। जेड.एआईको यो नयाँ मोडलले निकै कम कम्प्युट (प्रशोधन क्षमता) को पहुँचका बाबजुद पनि चीन एआई कार्यक्षमतामा अमेरिकाभन्दा केही महिना मात्र पछाडि छ भन्ने देखाउँछ।’

च्यानले थपे, ‘प्रयोगकर्ताहरू बढ्दो एआई लागतलाई लिएर चिन्तित भइरहेका बेला यो मोडल ‘सही समयमा’ आएको छ र यसले ओपन-सोर्स ढाँचामा उत्कृष्ट क्षमताहरू प्रदान गरेको छ।

यद्यपि, केही मूल्याङ्कनहरूमा जीएलएम-५.२ अझै पनि अमेरिकी अत्याधुनिक प्रणालीहरूभन्दा पछाडि छ। सफ्टवेयर इन्जिनियरिङ क्षमताहरू परीक्षण गर्ने ‘डिपएसडब्ल्यूई’ बेन्चमार्कमा यो मोडल एन्थ्रोपिकको फेबल ५ र ओपस ४.८ का साथै ओपनएआईको जीपिटी-५.५ र जीपिटी-५.४ पछि पाँचौँ स्थानमा छ।

डिपएसडब्ल्यूईको नतिजालाई लिएर जिपुका संस्थापक टाङ जीले बिहीबार एक्समा प्रतिक्रिया दिँदै रिइन्फोर्समेन्ट लर्निङ – सही उत्तरका लागि पुरस्कृत र गल्तीका लागि दण्डित गरिने एआई तालिम पद्धतिमा बढी स्रोतसाधन केन्द्रित गरेर मोडललाई अझ सुधार गर्न सकिने बताएका छन्।

वास्तविक प्रयोगकर्ताहरूले पनि यसको सञ्चालनमा केही कमजोरीहरू औँल्याएका छन्। अमेरिकी डाटा सफ्टवेयर कम्पनी ‘स्नोफ्लेक’ का सीईओ श्रीधर रामास्वामीले बुधबार एक्समा लेखेअनुसार, उनको कम्पनीको एआई कोडिङ एजेन्ट प्लेटफर्म ‘कोको’ मा परीक्षण गर्दा जीएलएम-५.२ को समग्र प्रदर्शन क्लोड ओपस ४.७ सँग मेल खाए पनि कार्यहरू बीचैमा छोड्ने र गलत विवरणहरूलाई बढी विश्लेषण गर्ने जस्ता त्रुटिहरू देखिएका थिए।

रामास्वामीका अनुसार यस मोडललाई काम पूरा गर्न बढी चरणहरू आवश्यक पर्ने देखिन्छ, जसले गर्दा यसको अमेरिकी प्रतिद्वन्द्वीको तुलनामा दोब्बर टोकन र मेमोरी खपत हुन्छ। यद्यपि, उच्च टोकन खपत भए पनि यसको सञ्चालन लागत बढी नहुने उनले स्पष्ट पारे ।एन्थ्रोपिकको विकल्पको तुलनामा जीएलएम-५.२ चलाउन करिब ४८ प्रतिशत सस्तो पर्छ।

जेफ्रीजका विश्लेषकहरूले जीएलएम-५.२ लाई शीर्ष स्तरको कोडिङ मोडलका रूपमा स्वीकार गरे पनि, व्यावसायिक माग पूरा गर्न जिपुले अझै उच्च स्तरको इन्फरेन्स कम्प्युटिङ पावर को अभाव झेलिरहेको कुरा गत हप्ताको एक प्रतिवेदनमा औँल्याएका छन्। उनीहरूले निष्कर्ष निकाल्दै भनेका छन्, ‘ जीएलएम-५.२ ले ‘अझै पनि एन्थ्रोपिकको स्थान पूर्ण रूपमा लिन सकेको छैन।’