+

पनीरले कोलेस्टेरोल बढाउँछ ?

२०८१ असार  ७ गते ११:२१ २०८१ असार ७ गते ११:२१
पनीरले कोलेस्टेरोल बढाउँछ ?

शाकाहारीको प्रिय परिकार हो पनीर । अन्यलाई मासु प्रिय भएजस्तै हो शाकाहारीका लागि पनीर । चाडपर्वमा शाकाहारी भान्सामा यो नछुट्ने खानेकुरा हो ।

पनीर खाँदा स्वादिष्ट हुने मात्र नभई स्वास्थ्यका लागि पनि लाभदायक छ । किनकि यसमा शरीरलाई चाहिने बोसो, प्रोटिन, फस्फोरस, क्याल्सियम र म्याग्नेसियम जस्ता पोषक तत्व पाइन्छ ।

स्वास्थ्यका लागि पनि राम्रो र स्वादको हिसाबले मीठो मानेर धेरैले पनीर टन्न खाने गर्छन्, तर फाइदा गर्छ भन्दैमा आवश्यकभन्दा बढी खानु हुँदैन । किनकि अत्याधिक मात्रामा पनीर खाँदा यसले शरीरलाई हानि गर्ने ‘ब्याड कोलेस्टेरोल’ को स्तर बढाउँछ ।

कसरी ?

पनीरमा बोसो र प्रोटिनको मात्रा धेरै हुने भएकाले अन्य तरकारीको तुलनामा पच्न समय लाग्छ । त्यसमाथि पनि पनीरलाई तारेर चिल्लो तथा बाह्रमसला हालेर खाने चलन छ । उच्च प्रोटिन अनि त्यहीमाथि मसालेदार बनाएर खाँदा क्यालोरी पनि बढ्छ ।

त्यसैले पनीरको परिकार धेरै खाँदा लगातार पाचनशक्तिमा भार पर्छ र फलस्वरुप पाचन प्रक्रियामा समस्या उत्पन्न हुन्छ ।

कुनै शारीरिक कसरत पनि भएको छैन भने शरीरमै थुप्रिएर बस्छ र बिस्तारै रक्तनलीहरुलाई पनि साँघुरो बनाउँछ । रक्तनली खुम्चिंदै गएमा कोलेस्टेरोलको स्तर बढ्ने, रक्तचाप बढ्ने समेत हुनसक्छ ।

त्यस्तै, बजारिया पनीरमा नुन पनि हुन्छ । जसले सोडियमको खपत बढाउँछ । उच्च सोडियमले पनि रक्तचाप बढाउँछ ।

पहिलेदेखि उच्च रक्तचाप र मधुमेह छ भने त झन् शरीरलाई आवश्यकभन्दा बढी पनीर खानुहुँदैन । यसले कोलेस्टेरोलको जोखिम ह्वात्तै बढाउँछ ।

ब्रिटिश हार्ट फाउन्डेसनमा प्रकाशित एक आलेखले पनि पनीरमा उच्च स्याचुरेटेड फ्याट र नुन हुने हुँदा कोलेस्टेरोल र रक्तचाप बढ्ने उल्लेख छ ।

यी दुवैको स्तर बढ्दा मुटुरोग समेत बढ्न सक्ने हुँदा पनीरलाई स्वस्थरुपमा पकाएर सीमित मात्रामा खान  फाउन्डेसनले सुझाएको छ ।

त्यसो भए पनीरको सीमितता कति ?

हाम्रो शरीरलाई फाइदा गर्ने खानेकुरा पेटभर खानै पर्दैन । थोरै खाँदा पनि पोषण पुग्छ ।

पनीर होस् वा अन्य प्रोटिन भएको खानेकुरा, यदि जति खान्छौं, त्यही अनुसार शारीरिक गतिविधि गछौं भने खानेकुरा पच्छ । तर काम गर्दैनौं, टन्न खान्छौं मात्र भने सीमित खानेकुराले पनि पाचनमा समस्या ल्याउन सक्छ ।

सामान्यतया एक जना स्वस्थ व्यक्तिले पोषणका लागि दैनिक २०० ग्राम पनीर खान सक्छन् । यति खाएमा मासु बराबरकै प्रोटिन शरीरले पाउँछ ।

पनीरमा पाइने पोषक तत्व

पनीरमा ल्याक्टोज कम हुन्छ । यसमा फ्याट, प्रोटिन, क्याल्सियम, भिटामिन, फस्फोरस र खनिज प्रशस्त मात्रामा पाइन्छ ।

यसबाहेक भिटामिन ए, बी १२, बी ९, बी ७, बी ६, बी ५, बी ३, बी २ पनि केही मात्रामा पनीरमा पाउन सकिन्छ ।

खान तरिका पनि जान्न आवश्यक

पनीरमा उच्च प्रोटिन हुने भएकाले बिहान र दिउँसो खान सकिन्छ । बेलुकीको खानामा सकेसम्म प्रोटिन समावेश नगर्नु नै उचित हुन्छ । साँझ पर्दै गएपछि शरीरको पाचन क्षमता सुस्त हुन्छ र भारी खाना पचाउन पेटलाई कठिन हुन्छ ।

जहाँसम्म कसरी खाने ? भन्ने कुरा छ, पनीरलाई तारेर भन्दा त्यसै ताजा नै गेडागुडीमा वा अन्य तरकारीसँग कम मसलामा मिसाएर वा रोटी, पराठाभित्र राखेर पकाउन सकिन्छ ।

धेरैलाई थाहा नहुन सक्छ, पनीरलाई सलादमा कोरेर वा खानासँगै दुई-तीन टुक्रा पनीरमा कागती र स्वादअनुसार नुन मिसाएर खाँदा पनि स्वादिष्ट र स्वास्थ्यवर्द्धक हुन्छ ।

कोलेस्टेरोल मात्र होइन, सीमितभन्दा बढी खाएमा अन्य स्वास्थ्य समस्या पनि देखा पर्छन् ।

मिर्गौलामा पत्थरी

पनीरमा क्याल्सियम भरपुर हुन्छ । जुन हड्डीको लागि फाइदाजनक छ । तर अत्याधिक खाएमा मिर्गौलामा पत्थरी बनाउन सक्छ । नेसनल किड्नी फाउन्डेसनले दिनको हजारदेखि १२ सय ग्रामभन्दा बढी क्याल्सियम नखान सुझाव दिने गर्छ ।

पेट फुल्ने

आवश्यकताभन्दा बढी पनीर खाँदा पच्न सक्दैन । पनीरमा प्रशस्त मात्रामा प्रोटिन पाइने भएकाले यसलाई पचाउन समय लाग्छ भने यसको सेवनले पेट फुल्ने वा एसिडिटी हुनसक्छ ।

कब्जियत तथा डायरिया

पनीर बढी खाँदा नपचेर कब्जियतको समस्या वा डायरिया हुनसक्छ । बेलुकीको समयमा मसालेदार पनीर खाँदा पाचनले काम गर्न नसकेर डायरिया हुनसक्छ ।

खानेकुरा डा. उमा कोइराला पनीर पोषण
डा. उमा कोइराला
लेखक
डा. उमा कोइराला
पोषणविद

डा. कोइराला पोषणविद् हुन् । उनी हाल  राष्ट्रिय पोषण तथा खाद्य सुरक्षा समन्वय समितिकी सदस्य हुन् ।

यो खबर पढेर तपाईलाई कस्तो महसुस भयो ?
Khusi chhu

खुसी

Dukhi chhu

दुःखी

Achammit chhu

अचम्मित

Utsahit Chhu

उत्साहित

Akroshit Chhu

आक्रोशित

प्रतिक्रिया

भर्खरै पुराना लोकप्रिय

फिचर

स्वास्थ्यमैत्री ब्रिकेटको प्रयोग किन बढिरहेको छैन ?

स्वास्थ्यमैत्री ब्रिकेटको प्रयोग किन बढिरहेको छैन ?

भाँचिएको हड्डी जोडिने प्रक्रिया के हुन्छ ?

भाँचिएको हड्डी जोडिने प्रक्रिया के हुन्छ ?

ध्वनि प्रदूषणले मुटुमा कस्तो असर पार्छ ?

ध्वनि प्रदूषणले मुटुमा कस्तो असर पार्छ ?

ग्यास्ट्रिक हुँदा खाइने प्यानटपले कसरी काम गर्छ ?

ग्यास्ट्रिक हुँदा खाइने प्यानटपले कसरी काम गर्छ ?

उच्च रक्तचापलाई खानपानबाट पनि नियन्त्रण गर्न सकिन्छ ?

उच्च रक्तचापलाई खानपानबाट पनि नियन्त्रण गर्न सकिन्छ ?

एमआरआई के हो, किन गरिन्छ ?

एमआरआई के हो, किन गरिन्छ ?