Comments Add Comment

कभर स्टोरी

List Grid
किन आउँछ नकारात्मक सोचाइ, कसरी भर्ने सकारात्मक सोच ?

जब व्यक्तिभित्र नकारात्मक भावको विकास हुन्छ । तब तनाव, निराशा जस्ता धेरै समस्याहरुले जन्म लिन थाल्छन्। यस्तो अवस्थामा, तिनीहरूलाई कसरी जोगाउने र जीवनलाई सकारात्मक बनाउने भन्ने बारेमा सिक्नु आवश्यक छ । मानव जातिले आज नकारात्मक सोच र भावनाहरुलाई सामान्य रुपमा ग्रहण गर्न थालेका छन् । जसका कारण मान्छेमा तनाव, चिन्ता, उदासिनता र निराशालाई सामान्य मान्न […]

कौसीमा बर्खाअघि नै तयार हुने तरकारी लगाउने सिजन सुरु

वैशाख सुरु भएकोसँगै कौसी खेती गर्नेहरूको लागि घरमै फलाउने विभिन्न जातका तरकारी लगाउने सिजन सुरु भएको छ। मनसुन सुरु हुन सामान्यतया डेढदेखि २ महिना बाँकी छ । कतिपय तरकारीको प्रकृति अनुसार मनसुन सुरु भएपछि तरकारी फस्टाउन नसक्ने भएकोले मनसुन सुरु हुनुभन्दा पहिले नै फलाउने तरकारीको समेत सिजन सुरु भएको कौसीखेतीका अभियान्ताहरू बताउँछन् । उनीहरूका अनुसार […]

सिरुवा पर्व : सिम्रौनगढदेखि कम्बोडियासम्म उत्सव !

पश्चिममा सप्तरीदेखि पूर्वमा पश्चिम बंगलको कुचविहारसम्म मनाइने सिरुवा पर्व बिहीबार पनि मनाइँदैछ । सामान्यतया ३ दिनसम्म मनाइने यो पर्व पहिलो दिन पानीको साथमा, दोस्रो दिन हिलोको साथमा र तेस्रो दिन रंगको साथमा मनाउने गरिन्छ । जानकारहरु यो पर्व कम्बोडिया, थाइल्याण्ड जस्ता मुलुकसम्म मनाउने गरिन्छ । यद्यपि नेपाल र भारतबाहिर यसको नाम पनि फरक छ । […]

रमजानको महिना : हिजरी क्यालेण्डरको १२ महिनामा पर्ने मुख्य पर्वहरू

अप्रिल १३ अर्थात् मंगलबारदेखि इस्लाम धर्मावलम्बीहरुको पवित्र पर्व रमदान सुरु भएको छ । बुधबार पहिलो रोजा बसेसँगै रमदान सुरु भएको घण्टाघरमा रहेको काश्मिरी तकिया नेपाली जामे मस्जिदले जनाएको छ । जामे मस्जिदका अनुसार चैत ३० गतेदेखि नै तरावीह गर्नुपर्ने भए पनि नेपालको कुनै पनि भागमा चन्द्रमा नदेखिएकोले मंगलबार मात्रै तरावीह गरेर बुधबार रमजानको पहिलो रोजा […]

सृष्टि संवतदेखि विक्रम संवतसम्म : किन र कहिले सुरु भयो समयको गणना ?

मंगलबारदेखि विक्रम संवत् सुरुवातको २०७८ वर्ष पूरा भएको छ । १ अर्ब ९७ लाख वर्ष पहिले सुरु भएको मानिने कल्पाब्द संवत् होस् या १९ करोड वर्ष पहिलेदेखि सुरु भएको मानिने सृष्टि संवत् नै किन नहोस् । यी सवै संवतहरू अहिलेसम्म पनि गणना जारी रहेका संवतहरू हुन् । भारतीय शासक विक्रमादित्यले सुरु गरेको विक्रम संवत् अहिले […]

नयाँ वर्षको पहिलो बिहानी !

विक्रम संवत् २०७८ सालको सुरुवात भएको छ । क्यालेण्डरले पाना फेरेसँगै हामीले एउटा चरम त्रासदीको कालखण्डयुक्त वर्षलाई बिदाइ गरेका छौं । अर्थात् हामीले एउटा सौर्यमासको चक्र पूरा गरेर नयाँ चक्र सुरु गरेका छौं । आजकै दिनदेखि नयाँ संवत्सरको समेत सुरुवात भएको छ । सामान्यतया संवत् भनेको समयको गणना हो । यसको गणना कतै सूर्यको गतिको आधारमा […]

‘वर्षमा एकदिन मात्र फुल्ने’ फूललाई साक्षी राखेर ‘प्रेम उत्सव’

सिराहाको लहान क्षेत्र विक्रम संवत्को नयाँ वर्षको सुरुवातसँगै एउटा सांस्कृतिक एवं ऐतिहासिक महत्वका कारण चर्चामा आउने गर्छ । लहानको सल्हेस फूलबारीमा रहेको हारमको रुखमा नयाँ वर्षको दिन बिहानदेखि फुल्ने फूल हेर्नेको घुइँचो लाग्छ । साथै सोही फूललाई साक्षी राखेर प्रेमको कसम खाने जोडीको पनि यस दिन घुइँचो लाग्ने गर्छ । साँझ परेपछि बिस्तारै ओइलाउँदै जाने […]

नयाँ वर्षमा गरौं यी पाँच प्रतिबद्धता

चालु वर्ष सुखद् रहेन । खासगरी कोरोना महाव्याधिले मानव जातिलाई त्रस्त बनाइरह्यो । रोग–कष्ट,  औषधि–उपचार, मृत्युको कालो चक्रमा हामी फन्को लगाइरह्याैं। रोगको भयले हामीलाई मानसिक रुपमा नराम्ररी विथोलिरह्यो । सामाजिक जीवन अस्तव्यस्त बनाइदियो । कतिले रोजीरोटी गुमाए, कतिले आर्जन गुमाए, कतिले आफ्नै परिवार । यद्यपि त्यससँगै महाव्याधिको यो वर्षले हामीलाई केही अनमोल पाठ पनि सिकाएर […]

शौचालयको इतिहास : सिंहासनमै शौचदेखि दुई तल्लाको संरचनासम्म

हतियार, कलाकृति र चित्रहरूको संग्रहालय त सबैले देखेकै विषय हो । तर विश्वमा नै दुर्लभ रहेको शौचालयको संग्रहालय भने धेरैको लागि रोचक विषय हो । संग्रहालय आफैँमा बहुमूल्य सामग्रीहरुको संग्रह गर्ने ठाउँ हो । तर कतै शौचालयको समेत छुट्टै संग्रहालयको विकास भएको छ भन्ने कुरा धेरैलाई अनौठो लाग्न सक्छ । विश्वमा विभिन्न ठाउँमा शौचालयको इतिहास […]

कोरोनाले कसरी बदल्यो मान्छेको जीवनशैली ?

एउटा प्रचलित भनाई छ, ‘विपत्तिहरु दुःख र कष्ट मात्र बोकेर आएको हुँदैन । हामीभित्रको शक्ति एवं सामर्थ्य निकाल्न पनि आउँछ ।’ कोरोना महामारी यसको मिल्दो दृष्टान्त हो । कोरोना महामारीले विश्वकै मानव समुदायलाई आच्छु–आच्छु बनायो । कतिको ज्यान लग्यो, कतिलाई अस्पतालको शैयामा पु¥यायो । यसले शारीरिक, मानसिक मात्र होइन, सामाजिक जीवन पनि नराम्ररी प्रभावित बनाइदियो […]

सुन्नु पनि एक कला हो

सामान्यतया हामी जहाँ पनि सुन्नेभन्दा बढी बोल्नुमा विश्वास गर्छौं । तसर्थ, हामी एक राम्रो श्रोता बन्न र समस्या समाधान गर्न सक्षम हुँदैनौं । तर के उपयुक्त बानी हो ? धेरै सुन्नु कि धेरै बोल्नु ? आजको युग डिजिटल युग हो, हामी सबै हाम्रो डिजिटल दुनियाँमा यति रमाइएका छौं कि यही डिजिटल माध्यमबाट पनि अरूमा आफ्ना […]

थकाइ मेटाउने चौतारी : जगेर्ना गर्दै गण्डकी सरकार

चौतारी वास्तवमा बटुवाको थकाइ मेटाउने थलो हो । गाउँबेसी गर्दा भारी बिसाउने ठाउँ पनि चौतारी नै हुन् । तर मोटरबाटोको ठाउँमा भएको विस्तारसँगै चौतारीहरु बिर्सिइँदै गए । मान्छेहरु हिँडडुल गर्न छाडेसँगै चौतारीको महत्व पनि कम हुन थाल्यो । तर के अहिलेको समयमा चौतारी अस्तित्वविहीन बनिसकेका हुन् त ? बर र पिपलसँगै रोपेर चारकुना बनाइएको चौतारी, […]

रानी एलिजाबेथ र प्रिन्स फिलिपको ‘कहिल्यै नमर्ने’ प्रेम

सामान्य मान्छेको जीवनमा घट्ने प्रेम सम्बन्ध धेरैको लागि सामान्य विषय हो । तर यही प्रेम सम्बन्धको कुरा सार्वजनिक क्षेत्रमा सक्रिय व्यक्तिहरूमा भयो भने त्यसले विश्वभरि नै चर्चाको विषय बनाइदिन सक्छ । शुक्रबार बेलायतको बकिंघम दरबारमा फिलिपको ९९ वर्षको उमेरमा निधन भएको हो । राजपरिवारका सबैभन्दा उच्च अवस्थामा रहेका यी दम्पतीको बिचमा एउटा रोचक प्रेम कहानी […]

काफल पाकेसँगै किन कराउँछ ‘काफल पाक्यो चरी’ ?

‘बेडू पाको बारो मासा, काफल पाको चैता मेरी छैला…’ भारतको उत्तराखण्ड लगायतको भेगमा प्रसिद्ध यो गीत स्व. मोहन चन्द्र उप्रेतीले लेखेका हुन् । उत्तराखण्डमा चर्चित रहेको यो गीतले काफलको महिमा र काफल पाकेसँगै आउने काफल पाक्यो चरीको व्याख्या गरेको छ । नेपालमा मात्र नभएर छिमेकी मुलुकमा समेत विशेष रहेको कुरालाई पुष्टि गरेको छ । नेपाली […]

वैदिक साहित्य : वेददेखि पुराणसम्मका ग्रन्थले के-कस्ता कुरा समेटेका छन् ?

पूर्वीय साहित्यमा सबैभन्दा माथिल्लो स्थानमा रहेको ग्रन्थ वेद हो । वेदको आधारमा लेखिएका सबै ग्रन्थहरू नै वैदिक ग्रन्थहरू हुन् र यी सबै ग्रन्थहरू वेदको मूल भावसँग बाझिएको हकसम्म अमान्य हुन्छन् भन्ने मान्यता राखिन्छ । सामान्यतया साहित्यिक ग्रन्थहरूलाई श्रुति र स्मृति ग्रन्थको रूपमा पनि मान्ने गरिन्छ । वेददेखि पुराणसम्मका वैदिक साहित्यको सामान्य जानकारी तल दिइएको छ […]

शारीरिक अपाङ्गता भएकाहरू पनि ‘ग्ल्यामरस’ देखिनुपर्छ

संभवतः म पहिलो नेपाल दृष्टिविहीन मोडल हुँ, जो ¥याम्प शोमा उत्रिएँ । अष्ट्रेलियामा ‘सप्तपरी’ कार्यक्रममा मलाई पनि समावेश गरिएको थियो । र, त्यहीअन्तर्गत ¥याम्पमा हिंडें । नाच्नु, गाउनु, ¥याम्पमा हिंड्नु, आकर्षक लुगा छनोट गर्नु अर्थात् जीवनलाई सप्तरंगी बनाउनु । म यसको पक्षधर हुँ । पहिरनप्रति म सजग छु । आफ्नो शरीर सुहाउँदो र आकर्षक लुगा […]

प्रेरणादायी कथा : सफलताको तीन सूत्र

एउटा गाउँ थियो, जहाँ कहिल्यै पानी पर्दैनथ्यो । त्यहाँका मान्छेहरु एकदमै दुःखी र चिन्तित थिए । अन्नबालीका लागि कहाँबाट पानी ल्याउने ? यही कुराले उनीहरुलाई सधै तनावग्रस्त बनाइरहन्थ्यो । पानी ल्याउनका लागि स्थानिय वासिन्दा अनेक प्रयास गर्थे तर त्यो कहिल्यै सफल हुँदैनथ्यो । बेलाबखत थोरै पानी पथ्र्यो र त्यो पनि छोटो अवधिका लागि । मान्छेहरुले […]

परम्परागत प्रविधि : हाम्रो मौलिक निधि

नेपालले विश्वको कूल क्षेत्रफलको जम्मा ०।०१ प्रतिशत भू-भाग मात्र ओगटेको  छ । तथापि जैविक विविधताको दृष्टिले भने नेपाल सम्पन्न मुलुककै रुपमा चिनिन्छ । जैविक विविधताको दृष्टिले नेपाल विश्वको २६ औं स्थानमा पर्दछ । त्यसो त तराईदेखि हिमाल र पूर्व मेचीदेखी पश्चिम महाकालीसम्म फैलिएको नेपालको भौगोलिक बनावट, भू-स्वरुप तथा उँचाईमा ठूलो अन्तर भएकोले पनि नेपाल जैविक […]

प्रसूति र बच्चाको हेरचाहको लागि फिनल्याण्डलाई किन आदर्श मुुलुक मानिन्छ ?

कोरोना महामारीका कारण अघिल्लो वर्ष भएको लकडाउनको पहिलो २ महिनामा मात्रै नेपालमा ३१ जना गर्भवती तथा सुत्केरीले ज्यान गुमाए । स्वास्थ्य सेवा विभागको परिवार कल्याण महाशाखाका अनुसार लकडाउनको सो अवधिभर सो संख्यामा गर्भवती तथा सुत्केरीले ज्यान गुमाएका हुन् । यसमध्ये धेरै सुत्केरीले उचित स्वास्थ्य उपचारको अभावका कारण ज्यान गुमाएको विश्लेषकहरु बताउँछन् । नेपालमा स्वास्थ्यप्रतिको यति […]

४ चिनियाँ परम्परागत पोसाक : हान वंशको ‘हानफु’देखि माओ सुटसम्म

विश्वमा प्रत्येक देशको आ-आफ्नै अनौंठो परम्परागत पहिरन संस्कारहरू रहेको पाइन्छ । यही भाषा संस्कृति र पहिरन आदिमा रहेको विशिष्टताका कारण नै एक देशलाई अर्को देशबाट अलग गर्न सकिन्छ । आधुनिकीकरणको प्रभावले विदेशी पहिरनलाई अँगाले पनि आफ्नो अस्तित्वलाई जोगाउन आफ्नो परम्परागत एवं विशिष्ट सांस्कृतिक संस्कारलाई बचाउनै पर्छ । परम्परागत चिनियाँ लुगाहरू पनि यही चीनको विशिष्ठता जनाउने […]

नेत्र रोग विशेषज्ञ भन्छन् – प्रदूषणले आँखामा जटिल रोगको जोखिम

पछिल्लो समय राजधानी काठमाडौं लगायत देशका विभिन्न स्थानमा फैलिएको प्रदूषणले फोक्सोमा गर्ने असरको बारेमा धेरै चर्चा हुने गरेको छ । तर शरीरको संवेदनशील मानिएको आँखामा यसले पार्ने प्रभावका बारेमा भने अहिलेको प्रदूषण झनै घातक रहेको आँखा सम्बन्धी विशेषज्ञहरु बताउँछन् । पाटन सामुदायिक आँखा स्याहार केन्द्रमा यही साताको सुरु र अघिल्लो साताको अन्तिम दिनमा दैनिक १२ […]