+

किमोथेरापीले महिनावारी रोकिन सक्छ ?

२०८० मंसिर  १४ गते १६:१९ २०८० मंसिर १४ गते १६:१९
किमोथेरापीले महिनावारी रोकिन सक्छ ?

किमोथेरापी गरिसकेपछि शरीरमा विभिन्न साइड-इफेक्ट देखिन सक्छ । जसमध्ये महिनावारी गडबडी हुनु वा रोकिनु पनि एक हो ।

क्यान्सरको उपचारमध्ये प्रचलित उपचार विधि हो किमोथेरापी । क्यान्सरको उपचारमा प्रयोग हुने औषधि नै किमोथेरापी हो । सर्जरी विधिभन्दा अघि पहिले ट्युमरलाई कम गर्न किमोथेरापी गरिन्छ । क्यान्सरका कोषिकाहरु तीव्र रुपमा बढ्दै जाने भएकाले यसलाई नियन्त्रण गर्न किमोथेरापी गरिन्छ । किमोथेरापीमा बढ्दो कोषिकाहरु मार्न शक्तिशाली रसायन वा औषधिको प्रयोग गरिन्छ ।

किमोथेरापीले महिनावारीमा असर गर्छ ?

किमोथेरापीबाट उपचार गरेपछि महिनावारी गडबडी हुने समस्या हुन्छ । कतिपय अवस्थामा रोकिन पनि सक्छ । किमोथेरापीमा क्यान्सरको कोषिका नियन्त्रण तथा नष्ट गर्न प्रयोग गरिने कडा खालको औषधि प्रयोग गरिन्छ । यसले क्यान्सरको कोषिकालाई मात्र नष्ट नगरी शरीरका अन्य कोषिकालाई नष्ट गर्छ ।

किमोथेरापी गर्दा डिम्बाशयमा असर पर्दा महिनावारी गडबडी हुने वा रोकिने हुन्छ । यसले एस्ट्रोजन हार्मोनमा उत्पादनमा क्षति पुर्‍याउँछ । एस्ट्रोजन हार्मोन यौन विकासको लागि भूमिका निर्वाह गर्ने महत्वपूर्ण हार्मोन हो । यसलाई सेक्स हार्मोन पनि भनिन्छ । यस्तो अवस्थामा महिनावारी गडबडी हुने वा रोकिने हुन्छ ।

त्यसैले कुनै महिलाले किमोथेरापी लिइरहेकी छिन् भने उनको अन्य महिलाको तुलनामा कम उमेरमा रजोनिवृत्ति हुन सक्छ ।

निःसन्तानपनको समस्या पनि हुन सक्छ ?

किमोथेरापी गरिसकेपछि कम उमेरमै महिनावारी रोकिने समस्याले भविष्यमा प्रजनन् क्षमतामा गम्भीर असर पर्न सक्छ । किमोथेरापी गरिसकेपछि अण्डाशयले परिपक्व अण्डाहरू उत्पादन गर्न असक्षम हुन्छन् । उत्पादन भएका अण्डाहरू क्षतिग्रस्त हुने वा नष्ट हुने गर्छ । यसले गर्दा गर्भ रहने सम्भावना न्यून हुन्छ । यति मात्र नभई केमोथेरापीले फलोपियन ट्युब अर्थात् गर्भाशय ट्युबलाई पनि क्षति पुर्‍याउँछ । जसले गर्दा किमोथेरापीपछि बाँझोपन हुने जोखिम बढी हुन्छ ।

त्यसैले किमोथेरापीले बाँझोपन ल्याउने सम्भावना भएकाले क्यान्सर पीडित महिलाको अण्डा निकालेर सुरक्षित गरिन्छ । पछि किमोथेरापीले अण्डाशयलाई नष्ट गरेको खण्डमा विकल्पस्वरुप आईभीएफबाट बच्चा जन्माउन सकिन्छ । त्यसैले क्यान्सर भएका महिला र पुरुषलाई शुक्राणु बचत गर्ने गरिन्छ ।

महिनावारी कहिलेसम्म रोकिन सक्छ ?

किमोथेरापी दिएका सबै बिरामी महिलाको यति नै समय महिनावारी रोकिन्छ भन्ने हुँदैन । कसैलाई किमो गरिसकेपछि दुई-तीन महिनाको एकचोटि महिनावारी हुन सक्छ भने कसैकसैलाई दुई-तीन वर्षसम्म पनि नहुन पनि सक्छ । यो किमोथेरापीको प्रकार र बिरामीको उमेरमा भर पर्छ । त्यस्तै कहिलेकाहीं बीचबीचमा थोरै रगत देखिने पनि हुन सक्छ । तर यस्तो हुँदैन महिनावारी सुकेको नै भने होइन । औषधिको डोजको कारण केही समयको लागि रोकिएको हुन्छ ।

महिनावारी फेरि सुचारु हुन्छ ?

किमोथेरापीका कारण रोकिएको महिनावारी शतप्रतिशत फर्किन्छ भन्न सकिंदैन । ४० वर्ष नाघेका बिरामीको महिनावारी पूर्ण रुपमा बन्द हुन सक्छ भने त्यसभन्दा कम उमेरका महिलाको चाहिं सुचारु हुने सम्भावना हुन्छ । सामान्यतया रजोनिवृत्ति अर्थात् महिनावारी ४० देखि ५० वर्षको बीचमा हुन्छ ।

किमोथेरापी डा. रोशन प्रजापति महिनावारी
डा. रोशन प्रजापति
लेखक
डा. रोशन प्रजापति
मेडिकल अन्कोलोजिस्ट

डा. प्रजापति भक्तपुर क्यान्सर अस्पतालमा कन्सल्टेन्ट मेडिकल अन्कोलोजिस्टको रुपमा कार्यरत छन् । उनले अन्कोलोजीमा एमबीबीएस र एमडी गरेका छन् । डा. प्रजापतिको नेपाल मेडिकल काउन्सिल दर्ता नम्बर ३५२० हो ।

यो खबर पढेर तपाईलाई कस्तो महसुस भयो ?
Khusi chhu

खुसी

Dukhi chhu

दुःखी

Achammit chhu

अचम्मित

Utsahit Chhu

उत्साहित

Akroshit Chhu

आक्रोशित

प्रतिक्रिया

भर्खरै पुराना लोकप्रिय

फिचर

मान्छे किन दु:खी हुन्छ ?

मान्छे किन दु:खी हुन्छ ?

शरीरको तौल १२० केजीबाट ६९ मा झार्न सबानाले अपनाएको दैनिकी

शरीरको तौल १२० केजीबाट ६९ मा झार्न सबानाले अपनाएको दैनिकी

छाती दुख्यो : मुटुको समस्या हो कि ग्यास्ट्राइटिस ?

छाती दुख्यो : मुटुको समस्या हो कि ग्यास्ट्राइटिस ?

योगबाट कसरी पूर्ण लाभ लिन सकिन्छ ? (भिडियोसहित)

योगबाट कसरी पूर्ण लाभ लिन सकिन्छ ? (भिडियोसहित)

एकै महिनामा दुईपटक महिनावारी, कुनै रोगको संकेत हो ?

एकै महिनामा दुईपटक महिनावारी, कुनै रोगको संकेत हो ?

किन हुन्छ बारम्बार गर्भपतन ?

किन हुन्छ बारम्बार गर्भपतन ?